1806
edycji
brak opisu edycji
(Utworzono nową stronę "'''Ludwik Józef Skowron''' (ur. 19 marca 1917 w Łęczeszycach, zm. 6 stycznia 1992), ps. „Kubiniec” – zasłużony, lokalny działacz ludowego ruchu młodzieżowego, politycznego, spółdzielczego, uczestnik niepodległościowej konspiracji w powiecie grójeckim. == Biografia == Urodził się 19 marca 1917 w Łęczeszycach, jako syn Feliksa i Jadwigi z Adamczyków, właścicieli 3 mórg ziemi. Ojciec, a…") |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 4: | Linia 4: | ||
Urodził się 19 marca 1917 w [[Łęczeszyce|Łęczeszycach]], jako syn Feliksa i Jadwigi z Adamczyków, właścicieli 3 mórg ziemi. Ojciec, aby utrzymać rodzinę, dodatkowo zajmował się szewstwem. Ludwik Skowron po ukończeniu pięciu klas w miejscowej szkole powszechnej (1931) a następnie klasie VI w [[Belsk Duży|Belsku]] (1931/1932) i VII w [[Błędów|Błędowie]] (1932/1933) uczył się u ojca szewstwa, a następnie podjął pracę młodocianego robotnika w Wydziale Drogowym w [[Grójec|Grójcu]]. W 1933 wstąpił do Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”. W latach 1933–1934 był skarbnikiem organizacji; w grudniu 1936 Zarząd Powiatowy Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici” wysłał go na własny koszt na trzymiesięczny kurs w Wiejskim Uniwersytecie Orkanowym w Gaci Przeworskiej. Tutaj poznał m.in. historię ruchu ludowego, jego cele, metody działania. Po powrocie w rodzinne strony został instruktorem w Stronnictwie Ludowym i w Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”, w 1937 włączył się czynnie do organizowania [[Strajk chłopski w 1937 roku|strajku chłopskiego]], za co skazano go na 5 lat więzienia, a po apelacji wyrok zmniejszono o połowę, Sąd Kasacyjny zaś zawiesił jego wykonanie na 5 lat. W 1939 wybrany został prezesem Zarządu Powiatowego Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici” i sekretarzem Zarządu Powiatowego Stronnictwa Ludowego. | Urodził się 19 marca 1917 w [[Łęczeszyce|Łęczeszycach]], jako syn Feliksa i Jadwigi z Adamczyków, właścicieli 3 mórg ziemi. Ojciec, aby utrzymać rodzinę, dodatkowo zajmował się szewstwem. Ludwik Skowron po ukończeniu pięciu klas w miejscowej szkole powszechnej (1931) a następnie klasie VI w [[Belsk Duży|Belsku]] (1931/1932) i VII w [[Błędów|Błędowie]] (1932/1933) uczył się u ojca szewstwa, a następnie podjął pracę młodocianego robotnika w Wydziale Drogowym w [[Grójec|Grójcu]]. W 1933 wstąpił do Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”. W latach 1933–1934 był skarbnikiem organizacji; w grudniu 1936 Zarząd Powiatowy Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici” wysłał go na własny koszt na trzymiesięczny kurs w Wiejskim Uniwersytecie Orkanowym w Gaci Przeworskiej. Tutaj poznał m.in. historię ruchu ludowego, jego cele, metody działania. Po powrocie w rodzinne strony został instruktorem w Stronnictwie Ludowym i w Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”, w 1937 włączył się czynnie do organizowania [[Strajk chłopski w 1937 roku|strajku chłopskiego]], za co skazano go na 5 lat więzienia, a po apelacji wyrok zmniejszono o połowę, Sąd Kasacyjny zaś zawiesił jego wykonanie na 5 lat. W 1939 wybrany został prezesem Zarządu Powiatowego Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici” i sekretarzem Zarządu Powiatowego Stronnictwa Ludowego. | ||
15 stycznia 1940 r. wstąpił do [[Stronnictwo Ludowe „Roch”|Stronnictwa Ludowego „Roch”]] (Ruch Oporu Chłopów), 15 kwietnia 1942 został członkiem Komendy Obwodu (powiatu), [[Bataliony Chłopskie|Batalionów Chłopskich]], w 1943 komendantem Oddziałów Specjalnych, dowódcą Oddziału Specjalnego w [[Łęczeszyce|Łęczeszycach]]. Za działalność organizacyjną i dywersyjną w 1941 Komenda Główna Batalionów Chłopskich awansowała go do stopnia plutonowego, w 1942 – sierżanta. Jego dom był przystanią dla konspiratorów ukrywających się, potrzebujących pomocy (np. m.in. Żydów). Na początku września 1944 z powiatu skierniewickiego przedarła się w rejon jego działania zdekonspirowana grupa (ok. 34) żołnierzy Batalionów Chłopskich Zygmunta Golańskiego „Boruta”, w tym Hieronim Ligocki („Leszek”), wówczas naczelnik Ludowej Służby Bezpieczeństwa, z żoną i 4 oficerów armii radzieckiej, zbiegłych z obozu w Konstantynowie k. Łodzi: kpt. Fiodor Gorocjoł z Leningradu (ul. Tadżycka), Andriej Jakowlewicz Rogatin z Moskwy, Aleksiej Iwanowicz Astafiew ze wsi Aksentowo, obwód Kalinin i mjr Siergiej Pietrowicz Soskow. Rosjanie ukryli się w kominie cegielni, w zagrodzie Anny i Franciszka Kozłowskich, którzy dostarczali im odzież i pożywienie. Późną jesienią 1944, w obawie przed dekonspiracją, łącznik Batalionów Chłopskich, Feliks Grzejszczyk przeprowadził ich do wsi [[Wólka Kurdybanowska]], gdzie pracowali w gospodarstwach Franciszka Góreckiego, Aleksandra Bobrowskiego i Aleksandra Rzeźnickiego (?). Żołnierzy „Boruty” Ludwik Skowron rozmieścił we wsiach [[Kozieł]], [[Łęczeszyce]], [[Belsk Duży]]. Jeńcy nie prowadzili działań bojowych; broń ich i oddziału została zdeponowana we wsi [[Łęczeszyce]] pod opiekę Skowrona. Przekazano ją potem NKWD. | 15 stycznia 1940 r. wstąpił do [[Stronnictwo Ludowe „Roch”|Stronnictwa Ludowego „Roch”]] (Ruch Oporu Chłopów), 15 kwietnia 1942 został członkiem Komendy Obwodu (powiatu), [[Bataliony Chłopskie|Batalionów Chłopskich]], w 1943 komendantem Oddziałów Specjalnych, dowódcą Oddziału Specjalnego w [[Łęczeszyce|Łęczeszycach]]. Za działalność organizacyjną i dywersyjną w 1941 Komenda Główna Batalionów Chłopskich awansowała go do stopnia plutonowego, w 1942 – sierżanta. Jego dom był przystanią dla konspiratorów ukrywających się, potrzebujących pomocy (np. [[Pomoc Żydom|m.in. Żydów]]). Na początku września 1944 z powiatu skierniewickiego przedarła się w rejon jego działania zdekonspirowana grupa (ok. 34) żołnierzy Batalionów Chłopskich Zygmunta Golańskiego „Boruta”, w tym Hieronim Ligocki („Leszek”), wówczas naczelnik Ludowej Służby Bezpieczeństwa, z żoną i 4 oficerów armii radzieckiej, zbiegłych z obozu w Konstantynowie k. Łodzi: kpt. Fiodor Gorocjoł z Leningradu (ul. Tadżycka), Andriej Jakowlewicz Rogatin z Moskwy, Aleksiej Iwanowicz Astafiew ze wsi Aksentowo, obwód Kalinin i mjr Siergiej Pietrowicz Soskow. Rosjanie ukryli się w kominie cegielni, w zagrodzie Anny i Franciszka Kozłowskich, którzy dostarczali im odzież i pożywienie. Późną jesienią 1944, w obawie przed dekonspiracją, łącznik Batalionów Chłopskich, Feliks Grzejszczyk przeprowadził ich do wsi [[Wólka Kurdybanowska]], gdzie pracowali w gospodarstwach Franciszka Góreckiego, Aleksandra Bobrowskiego i Aleksandra Rzeźnickiego (?). Żołnierzy „Boruty” Ludwik Skowron rozmieścił we wsiach [[Koziel|Kozieł]], [[Łęczeszyce]], [[Belsk Duży]]. Jeńcy nie prowadzili działań bojowych; broń ich i oddziału została zdeponowana we wsi [[Łęczeszyce]] pod opiekę Skowrona. Przekazano ją potem NKWD. | ||
Na polecenie Tadeusza Szeląga („Łeda”), pełniącego (po powstaniu warszawskim) obowiązki Komendanta Okręgu II [[Bataliony Chłopskie|Batalionów Chłopskich]], zapewnił schronienie 5-osobowej rodzinie żydowskiej, Słuczańskich, która do końca, okupacji chroniła się w [[Łęczeszyce|Łęczeszycach]], m.in. u Jana Woźniaka. | Na polecenie Tadeusza Szeląga („Łeda”), pełniącego (po powstaniu warszawskim) obowiązki Komendanta Okręgu II [[Bataliony Chłopskie|Batalionów Chłopskich]], zapewnił schronienie 5-osobowej rodzinie żydowskiej, Słuczańskich, która do końca, okupacji chroniła się w [[Łęczeszyce|Łęczeszycach]], m.in. u Jana Woźniaka. | ||
| Linia 12: | Linia 12: | ||
Po wyzwoleniu [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]] spod okupacji hitlerowskiej ujawnił swoją konspiracyjną działalność, oddał broń i przystąpił do działalności społeczno-politycznej. | Po wyzwoleniu [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]] spod okupacji hitlerowskiej ujawnił swoją konspiracyjną działalność, oddał broń i przystąpił do działalności społeczno-politycznej. | ||
17 stycznia 1945 wraz ze [[Stefan Szewczyk|Stefanem Szewczykiem]], [[Antoni Dębski|Antonim Dębskim]] i innymi współorganizował tymczasowy Zarząd Powiatowy Polskiego Stronnictwa Ludowego, któremu przez parę miesięcy prezesował (1945). Wówczas też reaktywował i powołał tymczasowy Zarząd Powiatowy ZMW „Wici” i w latach 1945–1949 był jego prezesem. Po mianowaniu go wiceburmistrzem [[Grójec|Grójca]] przeniósł rodzinę z [[Łęczeszyce|Łęczeszyc]] do Grójca i zamieszkał w budynku przy ul. Skargi 1 m. 4, w którym mieścił się m.in. Związek Powiatowy PSL. W 1945 wziął udział w przeprowadzeniu [[Reforma rolna|reformy rolnej]] (otrzymał 4 ha), współorganizował Towarzystwo Uniwersytetów Ludowych RP Oddział w Grójcu, które w [[Głuchów|Głuchowie]] pod Grójcem założyło [[Uniwersytet Ludowy w Głuchowie|Uniwersytet Ludowy]]. W 1946 współorganizował w Grójcu: Polski Związek Ogrodniczy, [[Chłopskie Towarzystwo Przyjaciół Dzieci]], uważane przez [[Polska Partia Robotnicza|Polską Partię Robotniczą]] za ekspozyturę PSL. W 1947 został wiceprezesem Zarządu Powiatowego Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”. | 17 stycznia 1945 wraz ze [[Stefan Szewczyk|Stefanem Szewczykiem]], [[Antoni Dębski|Antonim Dębskim]] i innymi współorganizował tymczasowy Zarząd Powiatowy Polskiego Stronnictwa Ludowego, któremu przez parę miesięcy prezesował (1945). Wówczas też reaktywował i powołał tymczasowy Zarząd Powiatowy ZMW „Wici” i w latach 1945–1949 był jego prezesem. Po mianowaniu go wiceburmistrzem [[Grójec|Grójca]] przeniósł rodzinę z [[Łęczeszyce|Łęczeszyc]] do Grójca i zamieszkał w budynku przy ul. Skargi 1 m. 4, w którym mieścił się m.in. Związek Powiatowy PSL. W 1945 wziął udział w przeprowadzeniu [[Reforma rolna w Polsce Ludowej|reformy rolnej]] (otrzymał 4 ha), współorganizował Towarzystwo Uniwersytetów Ludowych RP Oddział w Grójcu, które w [[Głuchów|Głuchowie]] pod Grójcem założyło [[Uniwersytet Ludowy w Głuchowie|Uniwersytet Ludowy]]. W 1946 współorganizował w Grójcu: Polski Związek Ogrodniczy, [[Chłopskie Towarzystwo Przyjaciół Dzieci]], uważane przez [[Polska Partia Robotnicza|Polską Partię Robotniczą]] za ekspozyturę PSL. W 1947 został wiceprezesem Zarządu Powiatowego Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”. | ||
7 października 1947, po kilkunastu miesiącach zawieszenia działalności PSL w Grójeckiem, po ucieczce Stanisława Mikołajczyka z kraju, odbyła się powiatowa konferencja delegatów (60) tej partii, która wybrała lewicowy zarząd (PSL - Lewica); prezesem jego został Skowron. | 7 października 1947, po kilkunastu miesiącach zawieszenia działalności PSL w Grójeckiem, po ucieczce Stanisława Mikołajczyka z kraju, odbyła się powiatowa konferencja delegatów (60) tej partii, która wybrała lewicowy zarząd (PSL - Lewica); prezesem jego został Skowron. | ||
| Linia 38: | Linia 38: | ||
Osobowość Ludwika Skowrona w dużej mierze ukształtował Związek Młodzieży Wiejskiej „Wici”. Uważał on, że fundamentem społecznego ładu jest zawsze i wszędzie: trzeźwość, uczciwość i umiejętność. Człowiek jest wolny tylko wtedy, gdy nie podlega niewolom: osobistej, rodzinnej, gospodarczej, politycznej, religijnej i narodowej. Chciał, aby PSL reprezentował nie tylko interesy wsi, ale i całego narodu. Był dumny, że chłopi podczas okupacji utworzyli własne wojsko bez dolarów i rubli. | Osobowość Ludwika Skowrona w dużej mierze ukształtował Związek Młodzieży Wiejskiej „Wici”. Uważał on, że fundamentem społecznego ładu jest zawsze i wszędzie: trzeźwość, uczciwość i umiejętność. Człowiek jest wolny tylko wtedy, gdy nie podlega niewolom: osobistej, rodzinnej, gospodarczej, politycznej, religijnej i narodowej. Chciał, aby PSL reprezentował nie tylko interesy wsi, ale i całego narodu. Był dumny, że chłopi podczas okupacji utworzyli własne wojsko bez dolarów i rubli. | ||
W uznaniu zasług w walce z okupantem oraz zasług dla lokalnej społeczności wyróżniony został: Złotym Krzyżem Zasługi (1958), Krzyżem Partyzanckim (1966), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1973), odznakami: Zasłużony Działacz Ruchu Spółdzielczego (1963), Odznaką Grunwaldzką (1974), srebrną Za Zasługi dla Banków Spółdzielczych (1986), złotą Zasłużony dla Spółdzielni Ogrodniczo-Pszczelarskiej (1987), Za Zasługi dla Województwa Radomskiego (1988), Zasłużony dla Spółdzielczości Ogrodniczej w Grójcu (1988), Za Zasługi dla | W uznaniu zasług w walce z okupantem oraz zasług dla lokalnej społeczności wyróżniony został: Złotym Krzyżem Zasługi (1958), Krzyżem Partyzanckim (1966), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1973), odznakami: Zasłużony Działacz Ruchu Spółdzielczego (1963), Odznaką Grunwaldzką (1974), srebrną Za Zasługi dla Banków Spółdzielczych (1986), złotą Zasłużony dla Spółdzielni Ogrodniczo-Pszczelarskiej (1987), Za Zasługi dla Województwa Radomskiego (1988), Zasłużony dla Spółdzielczości Ogrodniczej w Grójcu (1988), Za Zasługi dla Związku Młodzieży Wiejskiej (1988), Odznaką Pamiątkową Batalionów Chłopskich (1989). | ||
14 kwietnia 1941 ożenił się z Genowefą z Pietrzaków (1917–1990), córką Antoniego i Antoniny Lenart z [[Wólka Łęczeszycka|Wólki Łęczeszyckiej]], z którą miał trzy córki: Zdzisławę (ur. 1943) Kociemską, Jadwigę (ur. 1946) Banaszkiewicz i Grażynę Żukowską (1949–1979). | 14 kwietnia 1941 ożenił się z Genowefą z Pietrzaków (1917–1990), córką Antoniego i Antoniny Lenart z [[Wólka Łęczeszycka|Wólki Łęczeszyckiej]], z którą miał trzy córki: Zdzisławę (ur. 1943) Kociemską, Jadwigę (ur. 1946) Banaszkiewicz i Grażynę Żukowską (1949–1979). | ||
| Linia 46: | Linia 46: | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
* Zdzisław Szeląg, ''Skowron Ludwik Józef'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt dziewiąty'', Towarzystwo Literackie im. | * [[Zdzisław Szeląg]], ''Skowron Ludwik Józef'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt dziewiąty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2000, s. 87–92 - na podstawie źródeł: | ||
* Dokumenty w posiadaniu córki, Zdzisławy Kociemskiej; | * Dokumenty w posiadaniu córki, Zdzisławy Kociemskiej; | ||
* Biogram opracowany dla Komisji Historycznej Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego - w posiadaniu Zdzisława Szeląga; | * Biogram opracowany dla Komisji Historycznej Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego - w posiadaniu Zdzisława Szeląga; | ||
| Linia 53: | Linia 53: | ||
* Kazimierz Przybysz, ''Konspiracyjny ruch ludowy na Mazowszu 1939–1945'', Warszawa 1977, s. 154, 170, 179, 285; | * Kazimierz Przybysz, ''Konspiracyjny ruch ludowy na Mazowszu 1939–1945'', Warszawa 1977, s. 154, 170, 179, 285; | ||
* ''40 lat Spółdzielni Ogrodniczej w Grójcu''. Materiały zebrali i opracowali Aleksander Onych i Kazimierz Wojtasik, Warszawa 1985, s. 32-34, 37, 41, 44, 73-74, 81, 103, 110, 126-127; | * ''40 lat Spółdzielni Ogrodniczej w Grójcu''. Materiały zebrali i opracowali Aleksander Onych i Kazimierz Wojtasik, Warszawa 1985, s. 32-34, 37, 41, 44, 73-74, 81, 103, 110, 126-127; | ||
* Henryk Świderski, ''Armia Krajowa w Obwodzie Grójec - „Głuszec”'', Warszawa 1993, s. 46, 53, 85, 219. | * [[Henryk Świderski]], ''Armia Krajowa w Obwodzie Grójec - „Głuszec”'', Warszawa 1993, s. 46, 53, 85, 219. | ||
[[Kategoria:Politycy]] | [[Kategoria:Politycy]] | ||
[[Kategoria:Działacze społeczni]] | [[Kategoria:Działacze społeczni]] | ||
{{DEFAULTSORT:Skowron, Ludwik}} | {{DEFAULTSORT:Skowron, Ludwik}} | ||