1806
edycji
brak opisu edycji
(Utworzono nową stronę "'''Ośrodek IX ZWZ-AK Chynów''' – jeden z dziewięciu lokalnych ośrodków najpierw Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej na terenie Obwodu Grójec-„Głuszec”, obejmujący gminy: Drwalew i Chynów. == Historia == Do 1941 roku Obwód ZWZ Grójec-„Głuszec” dzielił się na 8 terenowych jednostek zwanych ośrodkami. Nie znane są powody, dla których Komen…") |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 4: | Linia 4: | ||
Do 1941 roku [[Obwód Grójec Armii Krajowej|Obwód ZWZ Grójec-„Głuszec”]] dzielił się na 8 terenowych jednostek zwanych ośrodkami. Nie znane są powody, dla których Komenda Obwodu podjęła decyzję wyodrębnienia jeszcze jednego ośrodka. Na mocy rozkazu komendanta Obwodu kpt. [[Stefan Jodłowski|Stefana Jodłowskiego]] („Klon”) powstał on w drugiej połowie 1941 roku i objął tereny gmin Drwalew i Chynów wyłączonych z [[Ośrodek III ZWZ-AK Góra Kalwaria|Ośrodka III Góra Kalwaria]] i [[Ośrodek V ZWZ-AK Nowa Wieś|Ośrodka V Nowa Wieś]]. Pierwszym jego komendantem został mianowany por. „Cis” o nieustalonym nazwisku. Po jego aresztowaniu w połowie 1943 roku funkcję tę objął plut. zaw. Jan lub Marian Białkowski („Świteź[[Obwód Grójec Armii Krajowej|”]]). | Do 1941 roku [[Obwód Grójec Armii Krajowej|Obwód ZWZ Grójec-„Głuszec”]] dzielił się na 8 terenowych jednostek zwanych ośrodkami. Nie znane są powody, dla których Komenda Obwodu podjęła decyzję wyodrębnienia jeszcze jednego ośrodka. Na mocy rozkazu komendanta Obwodu kpt. [[Stefan Jodłowski|Stefana Jodłowskiego]] („Klon”) powstał on w drugiej połowie 1941 roku i objął tereny gmin Drwalew i Chynów wyłączonych z [[Ośrodek III ZWZ-AK Góra Kalwaria|Ośrodka III Góra Kalwaria]] i [[Ośrodek V ZWZ-AK Nowa Wieś|Ośrodka V Nowa Wieś]]. Pierwszym jego komendantem został mianowany por. „Cis” o nieustalonym nazwisku. Po jego aresztowaniu w połowie 1943 roku funkcję tę objął plut. zaw. Jan lub Marian Białkowski („Świteź[[Obwód Grójec Armii Krajowej|”]]). | ||
Konspiracja wojskowa | Konspiracja wojskowa Związku Walki Zbrojnej zawiązała się w [[Drwalew|Drwalewie]] na początku 1940 roku. Nauczyciel szkoły powszechnej we wsi [[Kukały]] ppor. rez. Józef Zagórski („Góra”) został zaprzysiężony i mianowany komendantem placówki ZWZ w Drwalewie. Jego łączniczką z Obwodem była mieszkanka [[Grójec|Grójca]] Eleonora Nastula zatrudniona w urzędzie gminy Drwalew. Ppor. Zagórski zaczął działać z energią, gromadząc wokół siebie zarówno byłych żołnierzy Wojska Polskiego, jak też patriotycznie nastawionych mieszkańców gminy, znanych mu sprzed wojny. Przy ich pomocy gromadzono porzuconą w czasie wycofywania się oddziałów Wojska Polskiego za Wisłę broń, która została ukryta przed Niemcami. Rola placówki wzrastała, a jej zadania zostały ukierunkowane na wywiad, kiedy Niemcy rozpoczęli budowę polowego lotniska wojskowego w pobliskim [[Słomczyn|Słomczynie]]. | ||
W końcu 1940 roku lub na początku 1941 Zagórski zagrożony aresztowaniem opuścił Kukały oraz placówkę Drwalew i przeniósł się do [[Sadków Szlachecki|Sadkowa]] położonego na zachód od [[Grójec|Grójca]]. Tam otrzymał nominację na komendanta placówki Konie wchodzącej w skład [[Ośrodek VIII ZWZ-AK Lipie|Ośrodka VIII Lipie]]. Na przełomie czerwca i lipca 1943 roku zginął zastrzelony przez Niemców. | W końcu 1940 roku lub na początku 1941 Zagórski zagrożony aresztowaniem opuścił Kukały oraz placówkę Drwalew i przeniósł się do [[Sadków Szlachecki|Sadkowa]] położonego na zachód od [[Grójec|Grójca]]. Tam otrzymał nominację na komendanta placówki Konie wchodzącej w skład [[Ośrodek VIII ZWZ-AK Lipie|Ośrodka VIII Lipie]]. Na przełomie czerwca i lipca 1943 roku zginął zastrzelony przez Niemców. | ||
| Linia 10: | Linia 10: | ||
Członkami konspiracji w Drwalewie byli m.in. właściciel młyna Telacki i jego syn Janusz („Ryś”), należący do Oddziału Lotniskowego zorganizowanego przez por. obs. Tadeusza Kamińskiego („Lotny”), od którego otrzymywał zadania do wykonania. Jednym z nich była obserwacja wojskowego lotniska w [[Słomczyn|Słomczynie]] i zbieranie wiadomości wywiadowczych. W 1942 roku „Ryś” ukończył Zastępczy Kurs Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty prowadzony m.in. przez por. Stanisława Wójcika („Lach”) i po zdaniu egzaminu, który odbył się w Pamiątce, otrzymał stopień kaprala podchorążego. Ojciec „Rysia” przekazywał na rzecz konspiracji mąkę i pieniądze. | Członkami konspiracji w Drwalewie byli m.in. właściciel młyna Telacki i jego syn Janusz („Ryś”), należący do Oddziału Lotniskowego zorganizowanego przez por. obs. Tadeusza Kamińskiego („Lotny”), od którego otrzymywał zadania do wykonania. Jednym z nich była obserwacja wojskowego lotniska w [[Słomczyn|Słomczynie]] i zbieranie wiadomości wywiadowczych. W 1942 roku „Ryś” ukończył Zastępczy Kurs Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty prowadzony m.in. przez por. Stanisława Wójcika („Lach”) i po zdaniu egzaminu, który odbył się w Pamiątce, otrzymał stopień kaprala podchorążego. Ojciec „Rysia” przekazywał na rzecz konspiracji mąkę i pieniądze. | ||
W 1941 roku inż. leśnik Witold Kowalczewski został mianowany nadleśniczym lasów [[Boglewice]] z siedzibą w [[Budziszyn|Budziszynie]] koło [[Drwalew|Drwalewa]]. Już na początku 1940 roku zarekomendowany przez swego brata [[Stanisław Kowalczewski|Stanisława Kowalczewskiego]] – lekarza powiatowego w [[Grójec|Grójcu]], został zaprzysiężony jako członek ZWZ „Bohusz”, później „Szwarc”. Był on organizatorem konspiracji najpierw w [[Osiny|Osinach]], a następnie w [[Budziszyn|Budziszynie]]. Do ZWZ należała też żona Witolda – Mirosława („Grażyna”), którą zaprzysiągł w połowie 1941 roku kpt. „Klon”, oraz cały personel nadleśnictwa. Byli to: inż. leśnik Tadeusz Macherski oraz zatrudnieni jako pracownicy administracyjni wysiedleni z Poznańskiego: Wanda Wędlichowska, Dworakowska, archeolog Durczewski. Ponadto członkami ZWZ byli podlegli „Bohuszow” leśniczowie lasów: [[Michałów Górny|Michałów]] – inż. Władysław Fabiszewski („Modrzew”), | W 1941 roku inż. leśnik Witold Kowalczewski został mianowany nadleśniczym lasów [[Boglewice]] z siedzibą w [[Budziszyn|Budziszynie]] koło [[Drwalew|Drwalewa]]. Już na początku 1940 roku zarekomendowany przez swego brata [[Stanisław Kowalczewski|Stanisława Kowalczewskiego]] – lekarza powiatowego w [[Grójec|Grójcu]], został zaprzysiężony jako członek ZWZ „Bohusz”, później „Szwarc”. Był on organizatorem konspiracji najpierw w [[Osiny|Osinach]], a następnie w [[Budziszyn|Budziszynie]]. Do ZWZ należała też żona Witolda – Mirosława („Grażyna”), którą zaprzysiągł w połowie 1941 roku kpt. „Klon”, oraz cały personel nadleśnictwa. Byli to: inż. leśnik Tadeusz Macherski oraz zatrudnieni jako pracownicy administracyjni wysiedleni z Poznańskiego: Wanda Wędlichowska, Dworakowska, archeolog Durczewski. Ponadto członkami ZWZ byli podlegli „Bohuszow” leśniczowie lasów: [[Michałów Górny|Michałów]] – inż. Władysław Fabiszewski („Modrzew”), Dębnowola – inż. Witold Jagodziński, [[Mogielnica]] – inż. Śliwiński, [[Rytomoczydła]] – inż. Szonert, [[Mała Wieś]] – NN. Dzięki nim wielu członków konspiracji otrzymało zatrudnienie w służbach leśnych, a także mieszkanie i utrzymanie. | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||