1806
edycji
brak opisu edycji
Nie podano opisu zmian |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 5: | Linia 5: | ||
Ze sprawozdania Rady Szkolnej Powiatowej za II i III rok działalności, to znaczy od 1 lipca 1919 do 30 czerwca 1921 wiemy, że w tym czasie funkcjonowało 5 [[Chedery|chederów]], czyli elementarnych szkół dla chłopców ortodoksów, to znaczy prawowiernych, skrupulatnie przestrzegających surowych zasad religii mojżeszowej. Jedna z nich mieściła się w domu przy ulicy Piaseczyńskiej (dziś Juliana Stępkowskiego). Obecnie stoi tam budynek Banku Spółdzielczego. W latach międzywojennych Żydzi skupiali się w różnych organizacjach, partiach politycznych, organizacjach gospodarczych, których dzieje dotychczas nie zostały odtworzone z powodu zniszczenia archiwum gminy Komorniki. Z nielicznych zachowanych dokumentów, z ustnych przekazów wynika, że w Tarczynie działały: [[Biblioteka Żydowska im. Icchoka Lejba Pereca w Tarczynie|Biblioteka Żydowska im. Icchoka Lejba Pereca]], religijna partia syjonistyczna – Mizrachi (hebr. Merkaz ruhani – Centrum Duchowne), paramilitarna organizacja młodzieżowa Betar, religijna partia polityczna wyznawców ortodoksyjnego judaizmu Agudas Isroel (Związek Izraela). Część Żydów ze środowiska robotniczego i rzemieślniczego należała do [[Komunistyczna Partia Polski|Komunistycznej Partii Polski]]. W sprawozdaniu wojewody warszawskiego znajduje się dość szczegółowa informacja o domniemanych członkach i działalności tej partii w Tarczynie. Członkami Komitetu Miejskiego byli m.in.: trykociarz – Icek Łęga (handel), Szymcha Czwernej (krawiec). Komunistyczna Partia Polski w Tarczynie miała znaczny wpływ w Żydowskiej Bibliotece Ludowej i miejscowych związkach zawodowych. | Ze sprawozdania Rady Szkolnej Powiatowej za II i III rok działalności, to znaczy od 1 lipca 1919 do 30 czerwca 1921 wiemy, że w tym czasie funkcjonowało 5 [[Chedery|chederów]], czyli elementarnych szkół dla chłopców ortodoksów, to znaczy prawowiernych, skrupulatnie przestrzegających surowych zasad religii mojżeszowej. Jedna z nich mieściła się w domu przy ulicy Piaseczyńskiej (dziś Juliana Stępkowskiego). Obecnie stoi tam budynek Banku Spółdzielczego. W latach międzywojennych Żydzi skupiali się w różnych organizacjach, partiach politycznych, organizacjach gospodarczych, których dzieje dotychczas nie zostały odtworzone z powodu zniszczenia archiwum gminy Komorniki. Z nielicznych zachowanych dokumentów, z ustnych przekazów wynika, że w Tarczynie działały: [[Biblioteka Żydowska im. Icchoka Lejba Pereca w Tarczynie|Biblioteka Żydowska im. Icchoka Lejba Pereca]], religijna partia syjonistyczna – Mizrachi (hebr. Merkaz ruhani – Centrum Duchowne), paramilitarna organizacja młodzieżowa Betar, religijna partia polityczna wyznawców ortodoksyjnego judaizmu Agudas Isroel (Związek Izraela). Część Żydów ze środowiska robotniczego i rzemieślniczego należała do [[Komunistyczna Partia Polski|Komunistycznej Partii Polski]]. W sprawozdaniu wojewody warszawskiego znajduje się dość szczegółowa informacja o domniemanych członkach i działalności tej partii w Tarczynie. Członkami Komitetu Miejskiego byli m.in.: trykociarz – Icek Łęga (handel), Szymcha Czwernej (krawiec). Komunistyczna Partia Polski w Tarczynie miała znaczny wpływ w Żydowskiej Bibliotece Ludowej i miejscowych związkach zawodowych. | ||
Do Tarczyna okupacyjne wojska niemieckie wkroczyły w piątek 8 września 1939 r. około godziny 12. Wkrótce specjalne grupy operacyjne policji bezpieczeństwa i służby bezpieczeństwa, a potem władze administracyjne przystąpiły do realizacji polityki eksterminacji Żydów, a więc nakazu noszenia na lewym przedramieniu opaski z niebieską gwiazdą Dawida, konfiskaty cenniejszego mienia, rozebrania synagogi, wprowadzenia przymusu pracy od lat 14 do 60, wprowadzenia samorządu, tzw. Judenratu (którego składu nie zdołano ustalić), a wreszcie skupienia ich w getcie zlokalizowanym po wschodniej stronie Rynku, na terenie tzw. „świńskiego targu”. 1 września 1939 w Tarczynie żyło 1650 Żydów, w grudniu 1940 r. zaś 1640. 20 stycznia 1941 starosta grójecki, Ernst | Do Tarczyna okupacyjne wojska niemieckie wkroczyły w piątek 8 września 1939 r. około godziny 12. Wkrótce specjalne grupy operacyjne policji bezpieczeństwa i służby bezpieczeństwa, a potem władze administracyjne przystąpiły do realizacji polityki eksterminacji Żydów, a więc nakazu noszenia na lewym przedramieniu opaski z niebieską gwiazdą Dawida, konfiskaty cenniejszego mienia, rozebrania synagogi, wprowadzenia przymusu pracy od lat 14 do 60, wprowadzenia samorządu, tzw. Judenratu (którego składu nie zdołano ustalić), a wreszcie skupienia ich w getcie zlokalizowanym po wschodniej stronie Rynku, na terenie tzw. „świńskiego targu”. 1 września 1939 w Tarczynie żyło 1650 Żydów, w grudniu 1940 r. zaś 1640. 20 stycznia 1941 starosta grójecki, [[Ernst Maurer]], zarządził, aby do 27 stycznia wszyscy Żydzi żyjący na obszarze gmin, osiedlili się w najbliższych miastach oraz w [[Tarczyn|Tarczynie]] i [[Błędów|Błędowie]], co odczytali oni jako przygotowania do wywiezienia do obozów koncentracyjnych. | ||
W roku 1941 Grupa Budowy Dróg przy szefie Urzędu Dystryktu Warszawskiego utworzyła Judenlagry (w skrócie zwany julag) w Jeżewicach, Tarczynie, Piasecznie i Falentach. Więziono w nich około 700 Żydów. Tych, których osadzono w Tarczynie (ok. 80) zatrudniono przy remoncie i budowie drogi Mszczonów–Tarczyn–Piaseczno. | W roku 1941 Grupa Budowy Dróg przy szefie Urzędu Dystryktu Warszawskiego utworzyła Judenlagry (w skrócie zwany julag) w Jeżewicach, Tarczynie, Piasecznie i Falentach. Więziono w nich około 700 Żydów. Tych, których osadzono w Tarczynie (ok. 80) zatrudniono przy remoncie i budowie drogi Mszczonów–Tarczyn–Piaseczno. | ||