Święto Kwitnących Jabłoni

Święto Kwitnących Jabłoni – święto obchodzone corocznie od 1959 roku, miejscem wydarzeń niezmiennie od lat 60. pozostaje Grójec, miasto powiatowe.

Historia

Geneza

Bardzo dynamiczny rozwój grójeckiego sadownictwa, którego synonimem stał się prof. Szczepan Pieniążek, rozpoczął się z końcem II wojny światowej. Za jego sprawą powstał Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa, który przekazywał najnowszą wiedzę i doświadczenia w uprawie jabłoni lokalnym sadownikom. Z polecenia profesora, jego wychowanek - Eligiusz Gajewski, założył w Nowej Wsi - Zakład Doświadczalny Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa. Zakład ten stał się wzorcowym gospodarstwem, z którego praktyczną wiedzę czerpali grójeccy sadownicy.

● Więcej w osobnym artykule: Sadownictwo na ziemi grójeckiej.

W miarę upływu czasu jabłek grójeckich wciąż przybywało i już w 1958 roku lokalni rolnicy mieli do czynienia z klęską urodzaju. Skłoniło to zastępcę przewodniczącego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Grójcu, Wacława Przytockiego do zorganizowania święta - Dni Kwitnących Jabłoni - mających na celu promocję jabłek i regionu oraz rozbudowę rodzimych przetwórni owoców. Stąd w jego pierwszych programach m.in. sejmiki sadownicze, wizyty ambasadorów bratnich państw socjalistycznych, do których region Grójca mógłby potencjalnie eksportować jabłka.

Początkowo święto odbywało się co roku w innej miejscowości:

• 1959: w Potyczy koło Warki
• lata 60: Warka, Mogielnica

Od lat 60. święto na stałe organizowane jest w Grójcu ze względu na wysokie koszty przygotowań.

Święto przyjmowało różne nazwy: Dni Kwitnących Jabłoni, Dni Kwitnącej Jabłoni, Grójeckie Dni Kwitnącej Jabłoni, Grójeckie Dni Kwitnących Jabłoni, Kwitnące Jabłonie, Święto Kwitnących Jabłoni. Dopiero od lat 2000. utarło się stosowanie ostatniej nazwy.

Lata 60.-80.

Początkowo, kiedy zbudowano stadion przy obecnym Zespole Szkół w Grójcu, właśnie tam odbywały się te imprezy. Do miasta przyjeżdżały wozy z jedzeniem. Na ten czas ulica Poświętne była zamykana, ponieważ w tym miejscu odbywał się szeroko pojęty handel obwoźny.

Na przestrzeni lat wśród organizatorów i patronów owej sadowniczej biesiady spotykamy i instytucje, i pojedynczych działaczy. Do pierwszych należały: Spółdzielnia Ogrodnicza w Grójcu, Powiatowy Związek Gminnych Spółdzielni "SCH", Mazowieckie Zakłady Przetwórstwa Owoców i Warzyw. Zaś wśród entuzjastów brylowali: Wacław i Stanisława Przytoccy, Wacław Langkamer wraz z żoną Alicją, Marian Nowicki, Zdzisław Kołdra, Wacław Pawlak, Wacław Wilkosz, Tadeusz Leszczyński i Maria Leżańska.

Święto Kwitnących Jabłoni trwało zazwyczaj od dwóch do trzech dni. Od zarania program tego wydarzenia był bardzo bogaty. Organizowane były pokazy produktów i sprzętów ogrodniczych, kiermasze, sejmiki sadownicze połączone z wypadami do wzorowych gospodarstw.

Najbardziej jednak wyróżniał się festyn. Na część oficjalną składały się powitania, przemówienia, referaty obrazujące dorobek ludowej ojczyzny, w tym i w dziedzinie sadownictwa. Podczas tych uroczystości nie brakowało przedstawicieli władz państwowych, ministrów, wicepremierów, a nawet ambasadorów obcych państw. Odpowiednio przyjęci ważni goście (za suto zastawionymi stołami) odwdzięczali się później przychylnymi odgórnymi decyzjami dla regionu grójeckiego, np. budowa przetwórni w Tarczynie i w Warce.

Po części oficjalnej następowała część patriotyczno–rozrywkowa, czyli widowisko artystyczne. Spektakle rozgrywały się w specjalnie urządzonych amfiteatrach, z wykorzystaniem naturalnego ukształtowania terenu, co przynosiło ciekawe wyniki wizualno-akustyczne. W Grójcu rzecz się dzieje na stadionie przyszkolnym, który na tę okoliczność rozbudowano o trybuny i muszlę koncertową.

Rozpoczynało się to i kończyło masowym korowodem tanecznym z towarzyszeniem solistów, chóru i orkiestry. W środku było miejsce na recytacje indywidualne i zbiorowe, utwory wokalne z akompaniamentem zespołów muzycznych, pieśni chóralne, utwory orkiestrowe, inscenizacje ruchowe, popisy gimnastyczno – akrobatyczne i tańce. Scenariusz miał swój cykl przewodni jak np.: „Inscenizacja Cyklu Owocobrania” (1961 r.) czy „Tysiąc Lat Państwa Polskiego” (1966 r.).

Z obchodów Święta Kwitnących Jabłoni z dawnych lat nie zachowało się zbyt wiele pamiątek ze względu na brak prowadzenia ksiąg pamiątkowych. Wspomnienia obchodów Święta pozostały w pamięci osób, które w nim uczestniczyły oraz w książkach opisujących historię tutejszego regionu. Dopiero od 1991 roku, kiedy to wznowiono tradycję po dwuletniej przerwie (ze względu na trudną sytuację polityczno-ekonomiczną) zaczęto gromadzić materiały związane z tymże świętem.

Po przemianach ustrojowych

Dopiero w latach 90-tych władze miasta oraz dyrektor Centrum Kultury Regionalnej (obecny Grójecki Ośrodek Kultury) zaczęli zmieniać format imprez Święta Kwitnących Jabłoni. Do Grójca co roku zapraszano znanych i popularnych artystów z polskiej sceny muzycznej. Od tamtego czasu do miasta zawitały takie gwiazdy jak m in.: Golec uOrkiestra, Kayah, Manaam, Lady Pank, Katarzyna Nosowska, Happysad, zespół Akcent oraz wiele innych.

W ostatnich latach impreza podzielona jest na dwie części odbywające się na targowisku w Kobylinie oraz tę zorganizowaną na grójeckim rynku. Pierwszego dnia na targowisku organizowane są występy lokalnych artystów oraz dzieci i młodzieży. Tutaj też swoje podwoje otwiera wesołe miasteczko, stoiska handlowe i gastronomiczne. Ostatniego dnia na grójeckim rynku występuje gwiazda wieczoru. Podczas Święta Kwitnących Jabłoni organizowane są konkursy związane z najsłynniejszym towarem eksportowym z naszego regionu czyli tytułowym jabłkiem. Ponadto prowadzący wielokrotnie podejmują się konkursów historycznych związanych ze słynnymi postaciami historycznymi z Grójecczyzny.

W latach 2020–2021 święto nie odbywało się ze względu na panującą wówczas pandemię COVID-19.