Dziecięcy Zespół Pieśni i Tańca „Michały” przy Młodzieżowym Domu Kultury w Grójcu
Dziecięcy Zespół Pieśni i Tańca „Michały” przy Młodzieżowym Domu Kultury w Grójcu – działał w latach 1983–1990. Zorganizował go i prowadził Tomasz Skoneczny (ur. 1948), od 1 września 1986 do 31 sierpnia 1988 dyrektor Młodzieżowego Domu Kultury w Grójcu, były członek Kapeli Dziecięcej przy Szkole Podstawowej w Lipiu, a po ukończeniu Wydziału Instrumentalnego Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie, kierownik muzyczny zespołu „Promni” przy Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego – Akademii Rolniczej w Warszawie (1973–1993).
Zespół „Michały” początkowo tworzyło 24 dzieci w wieku 10-14 lat z Publicznej Szkoły Podstawowej nr 1 i nr 2 w Grójcu. Z upływem lat liczył on ok. 80 członków. Niektórzy z nich uczyli się grać w Ognisku Muzycznym. Zajęcia muzyczne przez pierwsze 2 lata prowadził Tomasz Skoneczny, choreografię tańców opracowywał Stanisław Naruszewicz (1983–1984), następnie w kolejności: etnograf Irena Kik z Łodzi, Zofia Marcinek z Warszawy, choreograf zespołu „Promni” – Zofia Stus; opiekę wychowawczą nad grupami tanecznymi sprawowały: Anna Spólna ze szkoły nr 1 i Elżbieta Małachowska, nauczycielka klas I-IV Szkoły Podstawowej nr 2; garderobą (ponad 100 kompletów) opiekowała się Zofia Leszczyńska, emerytowana nauczycielka chemii Liceum Ogólnokształcącego w Grójcu. W 1986 powstały kolejne dwie grupy „Michałów”.
Nazwę zespołowi nadała Elżbieta Małachowska. Złożyły się na nią dwa źródła: popularna piosenka Tańcowały dwa Michały oraz uczestnictwo w grupie lubianych bliźniaków – Jarosława i Mariusza Michalaków.
Zespół finansowany był z budżetu Inspektoratu Oświaty i Wychowania. Honoraria otrzymywane od szczególnie zasobnych organizatorów imprez lokowane były na własnym subkoncie bankowym (od 1984) i przeznaczane na cele zespołu. Próby odbywały się w szkołach dwa razy w tygodniu. W programie „Michałów” znajdowały się pieśni i tańce ludowe z 8 regionów Polski, w tym m.in. suita łowicka, krakowiaki wschodnie, tańce opoczyńskie, kujawskie, lubelskie oraz hopak ukraiński.
W latach 1987–1990 podczas uroczystości miejskich, gminnych, wojewódzkich zespół koncertował około 120 razy. Występował np. w programie lokalnych imprez kulturalnych: Owocobranie w Warce, Grójeckie Dni Kwitnących Jabłoni.
W uznaniu poziomu artystycznego zespół otrzymał szereg nagród i wyróżnień: w latach 1984–1990 zajął pierwsze miejsce w wojewódzkich eliminacjach dziecięcych zespołów w konkursie „Barwy Przyjaźni” (1985); I miejsce w finale Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze, transmitowanym przez Telewizję Polską (TVP); w tym samym roku TVP pokazała Grójec oraz obszerny wybór z repertuaru „Michałów”. W 1986 zespół wziął udział w „Gryfiadzie” organizowanej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz razem z kapelą „Promni” dokonał nagrania radiowego, a w czerwcu 1988 na zaproszenie władz miasta Algard wziął udział w festiwalu Globe Folk w Norwegii. Od 1 do 10 lipca 1988 występował w V Ogólnopolskim Spotkaniu Laureatów Przeglądów, Konkursów, Festiwali Młodzieży Szkolnej w Szczecinie. W 1988 odbył tournée wzdłuż francuskiej Loary. 31 sierpnia tego roku Skoneczny zrezygnował z funkcji dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury. Sprawowanie jej zabierało zbyt dużo czasu; kolejni dyrektorzy MDK utrzymywali istnienie zespołu, którego kierownikiem artystycznym i prowadzącym kapelę pozostał nadal Tomasz Skoneczny. Pracował wówczas „na godzinach zleconych”. W 1990 Komité d'Animation z Villiers ponownie zaprosił „Michały” na tournée po zachodniej Francji (2 maja – 6 czerwca 1990). Występował on w 10 miastach Bretanii, dal 12 koncertów m.in. w Villiers, Fregne, Nantes. Reklamowany był jako „Grand Spectacle de Folklore Polonais avec le Groupe Michały en Tournée Européenne”.
Kryzys ekonomiczny, początek transformacji ustrojowej i związane z tym zmiany organizacyjne i kadrowe, zmiana stosunku do kultury, w sposób pośredni przyczyniły się do tego, że wkrótce po powrocie do kraju Skoneczny zrezygnował z prowadzenia zespołu. Na miejsce rozwiązanego (31 sierpnia 1991) Młodzieżowego Domu Kultury powołano (1 września 1991) Ognisko Pracy Pozaszkolnej. Dyrektorem jego została Dorota Jaworska, polonistka w Publicznej Szkole Podstawowej w Słomczynie. 31 grudnia 1991 Tomasz Skoneczny przestał pracować w ognisku. 84 pozycje garderoby zespołu (1109 sztuk kostiumów, butów, trzewików, pasów ...) wywieziono z Grójca i zmagazynowano w szkole w Słomczynie. W ten sposób przestał istnieć jedyny w historii miasta międzyszkolny dziecięcy zespół pieśni i tańca ludowego, który sławił Grójec w kraju i za granicą.
Zespół „Michały” odegrał ważną rolę w życiu kulturalnym miasta i okolic. Uczestniczące w nim dzieci rozwijały swe zainteresowania muzyczne i taneczne, wzbogacały swą osobowość, rozwijały predyspozycje do aktywnego życia i twórczej pracy w przyszłości.
Bibliografia
- Zdzisław Szeląg, Dziecięcy Zespół Pieśni i Tańca „Michały” przy Młodzieżowym Domu Kultury w Grójcu, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt czwarty, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 1996, s. 12-15 – na podstawie źródeł:
- Relacja pisemna Tomasza Skonecznego w posiadaniu Zdzisława Szeląga; afisze, dyplomy, listy gratulacyjne w posiadaniu Tomasza Skonecznego;
- Kronika Szkoły Podstawowej nr 1 w Grójcu;
- M. Szyjko, Tańcowały dwa Michały, „Tygodnik Radomski” 1986, nr 16. s. 10;
- (ria), Tańczą w rytm ... reformy, „Słowo Ludu” 1989, nr 109: 11 maja, s. 13.