Wacław Abram

Wacław Abram (ur. 25 września 1935 w Osuchowie, zm. 26 kwietnia 2000 w Grójcu) – nauczyciel, kierownik, dyrektor szkół, inspektor oświaty, instruktor harcerski, lokalny działacz społeczny.

Biografia

Urodził się 25 września 1935 w Osuchowie (wówczas gmina Borowe, dziś gmina Promna w powiecie Białobrzegi) jako syn rolnika, Juliana i Leokadii z Kozdraków. Ukończył Szkołę powszechną w Przybyszewie (1942–1949), a następnie Państwowe Liceum Ogólnokształcące w Mogielnicy (1951–1954), w którym uzyskał świadectwo dojrzałości. Kwalifikacje pedagogiczne zdobył zdając maturę pedagogiczną przed Komisją Rejonową Kształcenia Czynnych Niekwalifikowanych Nauczycieli i Wychowanków Zakładów Wychowawczych oraz Opiekuńczych w Liceum Pedagogicznym w Rembertowie (25 lipca 1956), następnie ukończył geografię w Studium Nauczycielskim nr 2 w Warszawie (1958–1961), w 1971 otrzymał dyplom ukończenia wyższych studiów zawodowych na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym w zakresie geografii w Wyższej Szkole Nauczycielskiej w Kielcach, wreszcie ukończył studia magisterskie na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu na Wydziale Biologii i Nauki o Ziemi - kierunek geografia (1974–1977). Pracę magisterską pt. „Wpływ Warszawy na sadownictwo i warzywnictwo rejonu grójeckiego” obronił 3 marca 1977 r.

Pracę zawodową rozpoczął w Lewiczynie (gmina Belsk, 1954–1961), w latach 1961–1968 sprawował obowiązki kierownika szkoły w Pelinowie (gmina Błędów). Z dniem 1 września 1968 mianowany został kierownikiem Szkoły Podstawowej w Jasieńcu. Od 1 sierpnia 1969 do 31 października 1971 był w Grójcu: Komendantem Hufca Związku Harcerstwa Polskiego, sekretarzem Zarządu Oddziału Powiatowego Związku Nauczycielstwa Polskiego (1 listopada 1971–31 grudnia 1972), w Jasieńcu: dyrektorem Szkoły Podstawowej, a od 1975 – Zbiorczej Szkoły Gminnej (1 stycznia 1973–31 lipca 1984), potem do przejścia na emeryturę - Inspektorem Oświaty i Wychowania w miejscowym Urzędzie Gminy (1 sierpnia 1984–31 sierpnia 1990). Na każdym z tych stanowisk wyróżniał się sumiennością i wytrwałością w działaniu, umiejętnością dobrej organizacji pracy i gospodarowania powierzonym majątkiem. Cechowała go życzliwość w stosunku do ludzi, gotowość do niesienia pomocy potrzebującym.

W ostatnim miejscu pracy nauczycielskiej pozostawił trwały ślad swego życia. Dyrektorem szkoły w Jasieńcu został w czasie przygotowywania w Polsce reformy szkolnictwa, która m.in. przewidywała tworzenie Zbiorczych Szkół Gminnych. Dotychczasowy budynek szkolny był zbyt mały, wybudowany bowiem został dla innych potrzeb (Cukrownia „Czersk”), dlatego natychmiast przystąpił do przygotowań zmierzających do wybudowania nowoczesnego, jak na owe czasy, gmachu szkolnego. Jego wznoszenie rozpoczął już w 1973 r. na działce wydzielonej przez pełnomocnika Tymczasowego Rządu Rzeczypospolitej dla powiatu grójeckiego, który działając przez pełnomocnika gminnego i Komitet Folwarczny; realizując dekret z 6 września 1944 r. o reformie rolnej, z parcelowanego majątku Henryka Janusza i Anny Stanisławy Jarnatowskich (429,94 ha), wiosną 1945 wydzielił pod budowę szkoły 2 ha ziemi (nr działki w planie parcelacji majątku – 17). Zniszczony i odbudowujący się po wojnie kraj nie było stać wówczas na wzniesienie nowego budynku szkolnego. Zamiar ten zrealizował dopiero Wacław Abram. Dwupiętrowy, dwuskrzydłowy gmach o powierzchni użytkowej 2619 m² i kubaturze 13636 m³ wzniosła grupa remontowo-budowlana Urzędu Gminy w Jasieńcu. Kierował nią Jerzy Gelo (ur. 1934) przy pomocy mistrza budowlanego, Jana Zagóry (13 grudnia 1924–15 lutego 2002). Nieco wcześniej, na tej samej działce, w latach 1971–1973 wybudowano dwa Domy Nauczyciela o powierzchni 415 m² dla 8 rodzin nauczycielskich.

Gmach szkolny do użytku uczniów oddawano stopniowo: najpierw II piętro, potem pozostałe pomieszczenia, a na końcu salę gimnastyczną. Późną jesienią 1976 r. do nowo wybudowanego gmachu ze starego budynku szkolnego przeniesiono kancelarię, bibliotekę, oddział sześciolatków. Szkoła posiada 15 sal lekcyjnych, lokal biblioteczny, pomieszczenia administracyjno-socjalne (kuchnia, świetlico-stołówka, szatnia, pokój nauczycielski, sekretariat, gabinet dyrektora). W 1978 do użytku oddano trzeci Dom Nauczyciela (powierzchnia 209 m²) dla 5 rodzin, w roku szkolnym 1978/1979 zaś salę gimnastyczną z dodatkowymi pomieszczeniami. Po zakończeniu prac budowlanych Wacław Amber wiele czasu poświęcił wyposażeniu szkoły w sprzęt, pomoce naukowe i książki. Przez całe dorosłe życie nie tylko pogłębiał wiedzę, pracował zawodowo, ale i wiele czasu poświęcał pracy społecznej. W latach 1978–1982 był radnym Gromadzkiej Rady Narodowej w Jasieńcu oraz jej przewodniczącym przez dwie kadencje (1982–1984; 1984–1988), członkiem Związku Nauczycielstwa Polskiego (od 1954), Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (od 1960), Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Grójcu (od 1976), działaczem Frontu Jedności Narodu (od 1980), przewodniczącym gminnego koła Towarzystwa Przyjaciół Dzieci i Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej.

Za aktywną działalność oświatową, związkową i społeczną wyróżniony został: Srebrnym Krzyżem Zasługi (1969), Złotym Krzyżem Zasługi (1975), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1984), medalami: 30-lecia Polski Ludowej (1974), 40-lecia Polski Ludowej (1984) oraz odznakami: Srebrną Odznaką „Za Zasługi dla Województwa Warszawskiego” (1964), Honorową Odznaką za Zasługi dla ZHP (1967), Złotą Odznaką Koła Młodych Wojskowych (1970), Zasłużony Działacz Frontu Jedności Narodu (1980).

24 października 1970 zawarł związek małżeński z nauczycielką, Agnieszką Bartosiak z Machnatki (gmina Błędów), z którą miał dwóch synów: Przemysława (ur. 1971) i Mariusza (ur. 1973). Zmarł nagle 26 kwietnia 2000 r. w Grójcu. Pochowany został na cmentarzu w Lipiu.

Bibliografia

• Czesław Cholewa, Abram Wacław, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt jedenasty, Towarzystwo Literackie im. A. Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2002, s. 1–3 - na podstawie źródeł:

• Archiwum Szkolne Publicznej Szkoły Podstawowej w Jasieńcu: „Protokoły Rady Pedagogicznej”, „Kronika Szkoły”;
• Teczka personalna w posiadaniu rodziny;
• Urząd Gminy w Jasieńcu – Wydział Geodezji – plany;

• Genowefa Przybytniak, „Zbiorcza Szkoła w Jasieńcu w latach 1976-1984”. Praca magisterska napisana pod kierunkiem doc. dr hab. Zygmunta Ruty. Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Jana Kochanowskiego w Kielcach. Wydział Pedagogiczny, Kielce 1985. Maszynopis w posiadaniu autorki.