Zgromadzenie Córek Maryi Niepokalanej

Zgromadzenie Córek Maryi Niepokalanej – żeńskie zgromadzenie zakonne, założone 21 listopada 1891 przez kapucyna Błogosławionego Honorata Koźmińskiego (1829–1916) i Matki Ludwiki Walerii Gąsiorowskiej (1864–1949). Dom macierzysty Zgromadzenia znajduje się w Nowym Mieście nad Pilicą. Zgodnie z celami założyciela siostry szerzą kult Matki Bożej, uczą katechizmu, przygotowują do Pierwszej Komunii Świętej, prowadzą szkoły, przedszkola, opiekują się ubogimi rodzinami, zwłaszcza dziećmi i młodzieżą, propagują lekturę dobrej książki i czasopism.

Historia

Pierwszy dom Zgromadzenia w Grójcu został założony w 1895. Wówczas to w wynajętym mieszkaniu w domu żydowskim zorganizowano pracownię krawiecką. Początkowo sytuacja materialna sióstr była ciężka. Pracownia nie zapewniała dostatecznego utrzymania, a miejscowa ludność była obojętna religijnie. W 1909 z przyczyn materialnych dom w Grójcu zlikwidowano. W 1926 ks. prałat Tomasz Wieczorek, wiceregens Seminarium Duchownego w Łodzi przekazał Zgromadzeniu plac przy ul. Mogielnickiej 15, łącznie ze starym drewnianym domem. Plac ten przeznaczony został pod budowę domu na przedszkole. Do jego budowy przystąpiono w 1930, kamień węgielny poświęcono 24 maja. W 1931 Zgromadzenie zorganizowało przedszkole w starym drewnianym domu, zwanym „Arką”. W następnym roku zostało ono przeniesione już do nowo zbudowanego domu, do którego przyjęto 40 dzieci z rozwiązanego miejskiego przedszkola im. Piotra Skargi. Zgromadzenie przejęło także jego wyposażenie. Łącznie w przedszkolu znajdowało się ok. 100 dzieci.

W 1933 zorganizowano także kursy krawieckie, utworzono również dział haftu i pracownię czapek oraz otwarto internat dla dziewcząt z kursów oraz z Koedukacyjnego Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego Wydziału Powiatowego. W kiosku ofiarowanym przez ks. prałata Aleksandra Bujalskiego sprzedawano dewocjonalia. W tym samym roku dokonano aktu poświęcenia kaplicy p.w. „Maryi Wspomożenia Wiernych”.

W pierwszych dniach II wojny światowej spłonął stary drewniany dom sióstr „Arka”. Najświętszy Sakrament przeniesiono do kościoła Parafialnego. Kursy krawieckie siostry prowadziły przez całą okupację, z krótkimi przerwami. Zajęcia dla ok. 100-150 uczennic odbywały się w domu sióstr i w wynajętym lokalu przy ul. Zatylnej. Poza przedmiotami zawodowymi dziewczęta, w ramach tajnego nauczania w zakresie szkoły średniej, poznawały historię Polski i historię literatury polskiej. W styczniu 1943 budynek sióstr zajęło gestapo i w ten sposób pozbawiono je mieszkania. Sutereny Niemcy przeznaczyli na więzienie śledcze, kaplicę zaś na salę sądową. Siostry zamieszkały na plebanii, gdzie w jednej z sal na parterze prowadziły przedszkole i pracownię krawiecką. W nocy z 26 na 27 marca 1944 żołnierze Armii Krajowej Obwodu „Głuszec”–Grójec odbili z przejętego przez Gestapo budynku przedszkola 26 więźniów w ramach tzw. Akcji na Caritas.

W styczniu 1945 budynek zajął Urząd Bezpieczeństwa, w którym funkcjonował do 1947. Przedszkole Zgromadzenia zostało upaństwowione w 1945, a pracujące w nim siostry pozbawione pracy. Internat funkcjonował do 1956. Prywatne Żeńskie Kursy Krawiecko-Bieliźniarskie Zgromadzenie prowadziło do 1950. Od 1956 siostry prowadziły kursy w ramach działalności Zakładu Doskonalenia Rzemiosł, w latach 1960–1965 – Towarzystwa Krzewienia Wiedzy Praktycznej. W 1965 umowa z Zakładem Doskonalenia Zawodowego została rozwiązana.

We wrześniu 1990 Siostry Niepokalanki odzyskały budynek, w którym prowadzą przedszkole. Jego patronem jest Błogosławiony O. Honorat Koźmiński.

Bibliografia

• s. Danuta Pedrycz, Zgromadzenie Córek Maryi Niepokalanej, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt pierwszy, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 1993, s. 97-99 – na podstawie źródeł:
• Archiwum Zgromadzenia Córek Maryi Niepokalanej, M. Ludwika Gąsiorowska, Kronika Zgromadzenia Córek Maryi Niepokalanej, sygn. C. III, II. 4;
• Kronika i relacje sióstr z domu w Grójcu, sygn. D. I, VI, 12, 13;
• Henryk Świderski, Okupacja i konspiracja w obwodzie AK Grójec – „Głuszec”, Warszawa 1989, s. 183-196.