Władysław Miniewski (1833–1872)
Władysław Miniewski junior (ur. 20 marca 1833 w Warszawie, zm. 21 października 1872[1][2]) – właściciel dóbr Wilcze Średnie, kawalerzysta, uczestnik powstania styczniowego, kwatermistrz oddziału płka Antoniego Jeziorańskiego (1827–1882), potem szef sztabu Aleksandra Waligórskiego.
Życiorys
Urodził się 20 marca 1833 w Warszawie w rodzinie Władysława (1795–1865), ziemianina, właściciela Wilczogóry, dramatopisarza, poety, krytyka literackiego i Karoliny Amalii z Lesselów. Był bratem Karoliny (ur. 24 stycznia 1832 w Warszawie), Władysławy, Heleny (ur. 27 czerwca 1835 w Przyłuskach), Bronisława (ur. 6 października 1836 w Zalesiu), Józefa Karola (ur. 30 kwietnia 1841, zm. 1926), Juliusza (ur. 18 września 1844 w Wilczogórze), Stanisława Ireneusza Karola (ur. 1 października 1852 w Wilczogórze).
Życie Władysława Miniewskiego nie jest dotychczas rozpoznane. W 1862 wraz z bratem, Józefem Karolem, rozpoczął tajną działalność agitacyjno-niepodległościową, przygotowującą powstanie narodowe, następnie 21 stycznia 1863, razem z „partią” powstańców zebranych we dworze brata, Bronisława w Zalesiu, wstąpił do oddziału powstańczego, organizowanego w majątku Bronisława Ryxa z Woli Prażmowskiej (12 km na północny wschód od Grójca) przez majora Józefa Śmiechowskiego, weterana armii Królestwa Polskiego, u którego został skarbnikiem oddziału.
25 stycznia 1863 r. wziął udział w ataku na koszary rosyjskie w Grójcu (Powstanie styczniowe), następnie w potyczce pod Białobrzegami nad Pilicą. Z kolei z „partią” Śmiechowskiego przeszedł pod rozkazy płka (potem gen.) Antoniego Jeziorańskiego (1827–1882), z którym wziął udział w uderzeniu na Rawę Mazowiecką. W jego oddziale, do bitwy pod Małogoszczą (24 lutego 1863), był kwatermistrzem, następnie jako szef sztabu Aleksandra Waligórskiego został wysłany z dokumentami do Krakowa, skąd miał przyprowadzić „partię” ok. 80 ludzi do oddziału Mariana Langiewicza (1827–1887), od 18 marca 1863 pełnił obowiązki naczelnika sztabu dyktatora powstania. Podczas wypierania jego oddziału do Galicji, będąc w tylnej straży, osłaniał bezpieczne przejście granicy. Według później złożonego zeznania, w Krakowie Miniewski spotkał Ryxa, z którym w Czernichowie k. Krakowa sformowali 30 osobowy oddział i 3 marca 1863 rozbili zamki kasy w komorze celnej (magazynie) soli w Brzesku, zabrali 4935 rubli, na co wystawili i pozostawili kwit podpisany przez siebie.
Po upadku powstania Miniewski osiadł w Dreźnie, skąd po otrzymaniu pozwolenia, wrócił do Królestwa Polskiego, gdzie go aresztowano za zabranie kasy rządowej. Skazany został na zwrot pieniędzy w podwójnej wysokości, konfiskatę majątku i dożywotnią katorgę. Henryk Cederbaum ustalił, że „po uwzględnieniu różnych łagodzących winę okoliczności, namiestnik w dniu 23 listopada (5 grudnia) 1865 r. konfirmował [zatwierdził] wyrok Audytoriatu [Wojskowego Sądu Polowego], którego mocą skazano Miniewskiego na osadzenie w twierdzy Modlin przez dwa lata i na zwrot zrabowanych w Brzesku pieniędzy” (zob. bibl.). Wskutek choroby nabytej w więzieniu, zmarł 21 października 1872[1].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Maria Jadwiga Minakowska, Wielka genealogia Minakowskiej (Wielcy.pl), wydanie z 04.01.2025 (https://www.sejm-wielki.pl/b/le.2333.1.9)
- ↑ Według Słownika wiedzy o Grójeckiem – zeszyt jedenasty zmarł „ok. 1868 r.”, a „data zgonu i miejsce pochówku nie są znane”.
Bibliografia
- Zdzisław Szeląg, Miniewski Władysław, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt jedenasty, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2002, s. 49-51 – na podstawie źródeł:
- Księga pamiątkowa opracowana staraniem Komitetu Obywatelskiego w czterdziestą rocznicę powstania r. 1863/1864 przez Józefa Białynię Chołodeckiego, Lwów 1904, s. 306-307;
- Henryk Cederbaum, Powstanie styczniowe. Wyroki Audytoriatu Polowego z lat 1863, 1864, 1865, 1866, Warszawa 1917, s. 410-411;
- Dokumenty terenowych władz wojskowych powstania styczniowego 1863-1864, Wrocław 1976, s. 130, 137, 360;
- Remigiusz Matyjas, Radości i smutki gminy Belsk (do 1945), Belsk Duży 1999, s. 10-11;
- Aleksander Daszewski, Niemowlęce początki powstania styczniowego, [w:] Grójeckie we wspomnieniach. Antologia. Seria I. Wybór i opracowanie Zdzisław Szeląg, Grójec 1999, s. 7-10 (zobacz: przypis 16 – błąd, chodzi o Władysława juniora, a nie seniora).