Rafael Klepfisz

Rafael Klepfisz (ur. 1895, zm. ?) – współwłaściciel „kamienicy” przy ul. Warszawskiej 8 (dziś Armii Krajowej) w Grójcu, w której przez pewien czas mieściła się przeznaczona dla dzieci żydowskich Publiczna Szkoła Powszechna nr 2, brat Izraela.

W latach 1921–1926 studiował filozofię na Uniwersytecie Warszawskim im. Józefa Piłsudskiego, był członkiem Bundu, później przewodniczącym jego oddziału w Grójcu. Był wieloletnim członkiem grójeckiej Rady Miejskiej (od 1927 do 1939 r.), w której pracach brał aktywny udział. Reprezentował skrajnie lewicowe poglądy. Postulował uczczenie pamięci robotników zabitych przez policję w Krakowie (6 listopada 1923), potępiał szerzący się antysemityzm, w tym m.in. tworzenie ławkowego getta żydowskiego na wyższych uczelniach, protestował przeciw „reakcyjnemu” budżetowi nie zapewniającemu dotacji dla organizacji społeczno-kulturalnych, przeciw bojkotowi handlu żydowskiego (1938 r.). Reprezentował w niej też antykapitalistyczne poglądy. Na przykład na posiedzeniu w dniu 16 maja 1929 mówił:

„Najmniej dzieje się krzywda kapitaliście żydowskiemu, jak i polskiemu. W Łodzi fabrykanci żydowscy wyrzucili na bruk 30 000 robotników, ale nikomu z nich ani jeden włos z głowy nie spadł, albowiem chodzi o interes kapitału”.

Innym razem mówił:

„Językiem [jidysz] (...) porozumiewa się 90% Żydów całego świata, w języku tym masy żydowskie wyrażają swój ból, swoje cierpienia i swoją radość. I podobnie jak wiek XVI był wiekiem walki o prawa języka narodowego poszczególnych narodów europejskich przeciwko językowi łacińskiemu – tak samo masy żydowskie walczą o prawo języka żydowskiego. Sztuczne krzewy w postaci szkolnictwa hebrajskiego są chwastem na polu odrodzeniowym mas żydowskich i nie mają żadnej racji bytu i przyszłości”.

W sierpniu 1939 r. mianowany został podporucznikiem. 8 września, w chwili wejścia Niemców do miasta, nie był w nim obecny. Prawdopodobnie walczył w Wojsku Polskim. Dalsze jego dzieje nie są znane.

Bibliografia

• Zdzisław Szeląg, Klepfisz Rafael, [w:] Żydzi w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 2007, s. 48-49 – na podstawie źródeł:
• Archiwum Państwowe miasta stołecznego Warszawy - oddział Grodzisk Mazowiecki: Akta miasta Grójca, sygn. 38, k. 109-112; 39, k. 15; 70, k. 6-10; 135, k. 166;
• Remigiusz Matyjas, Powiat grójecki w okresie Drugiej Rzeczypospolitej. Studia i materiały, Kielce – Grójec 2004, s. 109-110.