Drukarnia Komitetu Polskiego Związku Ludowego w Lininie

Drukarnia Komitetu Polskiego Związku Ludowego w Lininie – Polski Związek Ludowy, nielegalne stronnictwo chłopskie w Królestwie Polskim, założone zostało 13 listopada 1904 w Jaktorowie k. Warszawy, zlikwidowane przez władze rosyjskie w połowie 1907 roku. Jego działalność zmierzała do walki z caratem, uwolnienia wsi spod wpływów Narodowej Demokracji i ziemiaństwa, do samodzielności politycznej chłopów, rozwoju oświaty i spółdzielczości wiejskiej.

W Grójeckiem Polski Związek Ludowy działał w kilku ośrodkach, tzn. (w miejscowościach i okolicznych wsiach) – Czersk, Drwalew, Góra Kalwaria, Grójec, Konary, Lipie, Pieczyska, Podgórzyce, Warka, Wągrodno. Jednym z czołowych działaczy Polskiego Związku Ludowego w Grójeckiem był Karol Klimek. Zarząd Główny, (może za sprawą Zygmunta Nowickiego, członka Zarządu Głównego, byłego nauczyciela w Konarach), przydzielił Komitetowi Polskiego Związku Ludowego w Lininie małą, gumową drukarenkę, na której odbijano lokalne ulotki i odezwy. Klimek zainstalował ją na strychu spichlerza rodziców. O jej istnieniu wiedziały jeszcze tylko 2 osoby: Bolesław Wojnarowski z Góry Kalwarii i Stefan Kazimierczak z Konar. Na tymże strychu znajdował się skład nielegalnej literatury. Karol Klimek w swoich wspomnieniach napisał: „Komitet nasz był ruchliwy, czynny. Nie było sprawy politycznej ogólniejszego znaczenia, w której przez krótką, jędrną odezwę nie zabrałby głosu”. Na tej ręcznej drukarni odbito ok. 20-30 różnych tytułów druków ulotnych w jednorazowym nakładzie 150-200 egzemplarzy. Działalność jej nie została odkryta, mimo dużych wysiłków policji rosyjskiej. Sporządzenie pełnej bibliografii wykonanych druków ulotnych w Lininie prawdopodobnie nie jest dziś możliwe ze względu na brak archiwaliów. Z tej drukarni prawdopodobnie wyszła Uchwała zebrania działaczy i pracowników gminnych powiatu grójeckiego zaczynająca się od słów „Zgromadzeni dnia 21 grudnia 1905 r. w Odrzywołku ...”.

Bibliografia

• Zdzisław Szeląg, Drukarnia Komitetu Polskiego Związku Ludowego w Lininie, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt piąty, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 1996, s. 22-23 – na podstawie źródeł:
• Stefan Julian Brzeziński, Polski Związek Ludowy. Materiały i dokumenty. Wyboru dokonał i wstępem opatrzył Czesław Wycech, Warszawa 1957, s. 402;
• Bolesław Radek, Polski Związek Ludowy w rewolucji 1905-1907, Warszawa 1962, s. 65, 68.