Solidarność Wiejska Ziemi Grójeckiej

„Solidarność Wiejska Ziemi Grójeckiej” – pismo Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Rolników, nieregularny, półlegalny, informacyjny, powielany periodyk Solidarności Wiejskiej, będący kontynuacją „Biuletynu Informacyjnego Komitetu Samoobrony Chłopskiej Ziemi Grójeckiej”. Decyzję wydawania nowego tytułu podjęli przedstawiciele organizujących się Kół Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Rolników „Solidarność Wiejska” (od 12 maja 1981 (...) Rolników Indywidualnych) na zebraniu odbytym w dolnym kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Zbroszy Dużej koło Grójca 8 marca 1981. Wzięli w nim udział przedstawiciele wsi: Daltrozów, Gośniewice, Józefów, Karolin, Olkowice, Olszamy, Pelinów, Pnie i Zbrosza Duża. Postanowili oni wydawać periodyk rzetelnie informujący o działalności organizującego się związku w kraju i w Grójeckiem, a równocześnie demaskujący tendencyjne, fałszywe przedstawianie spraw wsi w oficjalnych środkach masowego przekazu.

Pierwszy numer gazetki ukazał się z datą 8 marca 1981; kiedy ostatni – nie udało się ustalić z powodu braku w bibliotekach krajowych kompletu egzemplarzy pisma (być może niektóre z nich nie zdołały opracować tytułu i wprowadzić go do katalogu). Do 12 grudnia tegoż roku powielono co najmniej kilkanaście dwu-czterostronicowych numerów formatu 30 x 21 cm (A4). Pisemko redagowały, a w istocie firmowały tę czynność trzy-czteroosobowe, zmieniające się zespoły: nr 1 - Krystyna Majewska ze wsi Pnie, Andrzej Derwisz z Gośniewic, Henryk Uliasz z Olszam, nr 4 - Jerzy Skrzeczyński ze wsi Daltrozy, Adam Jędrzejewski ze wsi Góry, Henryk Góra z Wierzchowiny; nr 5 - Jerzy Skrzeczyński, Ryszard Bińkiewicz z Pelinowa. Roman Mokosa z Józefowa: nr 6 - Stefan Budyla z Daltrozowa, Roman Mokosa, Andrzej Derwisz.

Pismo powielali mieszkańcy z okolicznych wsi. Matryce nierzadko sporządzał i powielał ks. Czesław Sadłowski, proboszcz parafii w Zbroszy Dużej. W jakim nakładzie wydawano gazetkę, na razie nie udało się ustalić.

Periodyk nie miał stałego układu treści. Od czasu do czasu pojawiały się rubryki: „Wiadomości”, „Informacje”, „Warto posłuchać”. W tej ostatnio wymienionej informowano o odbywających się w kościołach imprezach kulturalnych, o spotkaniach z ludźmi teatru, nauki, dziennikarzami (głównie w Zbroszy Dużej). Zamieszczone w gazetce różnego rodzaju teksty nie były sygnowane. Pisali je: ks. Czesław Sadłowski, Wiesław Piotr Kęcik, Józef Baran z Krakowa (mieszkał w Zbroszy od grudnia 1980 do czerwca 1981) i Mirosław Mierzyński. Zawarta w nich jest m.in. dokumentacja aktywności gminnych kół Związku, które wówczas starały się prowadzić spektakularną działalność. Zabiegały o bezpłatną pomoc rolnikom w projektowaniu dróg, sieci wodociągowej, gazowniczej, w naprawianiu sprzętu rolniczego, ochronie zdrowia (organizowano tzw. niedzielne ośrodki zdrowia, zwane też „białymi niedzielami”). Po 1989 te kierunki działalności nie były uprawiane przez NSZZ RI. Inna rzecz, iż znaczna część szczególnie uboższych mieszkańców nieprzychylnie dziś ocenia zmiany ustrojowe, z niechęcią mówi o niedawnej przeszłości, czuje się oszukana, chętniej wspomina przeszłość bardziej odległą, sprzed 1989.

Bibliografia

• Zdzisław Szeląg, „Solidarność Wiejska Ziemi Grójeckiej”, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt trzeci, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 1995, s. 88-89 – na podstawie źródeł:
• A. Konderak, Bibliografia prasy Solidarności. 28 VIII 1980 - 12 XII 1981, Lublin 1990, poz. 233, s. 86;
• Egzemplarz pisma w posiadaniu Zdzisława Szeląga.