Ewangelicka Spółdzielnia Kredytowa w Błędowie

Ewangelicka Spółdzielnia Kredytowa z nieograniczoną odpowiedzialnością w Błędowie – spółdzielnia ewangelików skupionych wokół Błędowa.

Historia

Początek jej dało Ewangelicko-Parafialne Towarzystwo Pożyczkowo-Oszczędnościowe w Błędowie, założone w 1919 roku przez grupę ewangelików. Zgodnie ze Statutem, zatwierdzonym 2 sierpnia 1920 r. przez Ministerstwo Skarbu, Towarzystwo popierało wśród członków oszczędzanie środków pieniężnych drogą przyjmowania wkładów, udzielanie członkom pożyczek i kredytów na rozwój gospodarstw rolnych, przemysłu, rzemiosła i handlu oraz w razie wypadków losowych, pośrednictwo przy zakupie bądź sprzedaży produktów rolnych czy przemysłowych. W skład Zarządu Towarzystwa w 1921 r. wchodzili: prezes Andrzej Stern, rolnik z Wilhelmowa (gmina Błędów), Aleksander Borau z Janek (dziś część wsi Łaszczyn, gmina Błędów), Gustaw Kunkel z Wilhelmowa i Karol Marcinkowski z Dańkowa (gmina Błędów), z kolei Radę Nadzorczą tworzyli: Ryszard Laudon z Grójca (prezes), Juliusz Nauman – rolnik z Błędowa (zastępca), Jakub Dek z Grójca, Józef Gerent – rolnik z Grzywacza, Gotlib Litke z Janek i Jan Midler z Wilhelmowa. W następnym roku do Zarządu dokooptowani zostali Marcin Wagner z Janek, Jakub Litke z Janek i Wilhelm Waker – rolnik z Błędowa (odszedł Karol Marcinkowski), do Rady zaś Michał Gerent – rolnik z Julianowa (gmina Błędów), Paweł Borau – rolnik z Janek, Karol Marcinkowski oraz Juliusz Stefan z Błędowa jako jej nowy prezes. Towarzystwo zrzeszało 65 członków – w większości rolników z okolic Błędowa (ich udziały członkowskie ustalono na poziomie 200 marek polskich), którym do końca 1922 r. udzielono pożyczek na łączną kwotę 11088 marek.

Na początku 1923 r., w związku z wymogami ustawy o spółdzielczości z 1920 r. Towarzystwo otrzymało nowy Statut i pod nazwą Ewangelickiej Spółdzielni Kredytowej z Nieograniczoną Odpowiedzialnością w Błędowie 3 marca 1923 r. wciągnięte zostało do Rejestru Spółdzielni Sądu Okręgowego w Warszawie. W myśl Statutu Spółdzielnia: udzielała członkom pożyczek pieniężnych na weksle lub rewersy zabezpieczonych hipoteką nieruchomości, zastawem lub poręczeniem, przyjmowała wkłady pieniężne i depozyty oraz pośredniczyła w obrotach pieniężnych członków.

Brak możliwości podjęcia statutowych zadań – spowodowany odmową udzielenia Spółdzielni kredytu bankowego na prowadzenie działalności i niewystarczającymi do tego celu środkami własnymi – był przyczyną podjęcia przez Walne Zgromadzenia udziałowców (odbyte 18 lipca i 1 sierpnia 1926 r., na których obecne były odpowiednio 22 i 20 osoby) uchwały o likwidacji Spółdzielni. Do jej przeprowadzenia wyznaczeni zostali członkowie Zarządu – Andrzej Stern, Marcin Wagner i Aleksander Borau. O powyższej decyzji powiadomiona została Rada Spółdzielcza przy Ministerstwie Skarbu, która wystąpiła do Wydziału Rejestru Handlowego Sądu Okręgowego w Warszawie z wnioskiem o rozwiązanie Ewangelickiej Spółdzielni Kredytowej z Nieograniczoną Odpowiedzialnością w Błędowie – jako znajdującej się w stanie całkowitej bezczynności gospodarczej, nie przedstawiającej wymaganych sprawozdań i bilansów. Sąd przychylił się do wniosku i 8 maja 1933 r. postanowił Spółdzielnię rozwiązać i postawić w stan likwidacji. Na wniosek likwidatorów z 29 maja 1934 r. i po złożeniu przez nich 14 grudnia 1935 r. deklaracji o braku majątku i zobowiązań przez Spółdzielnię, Sąd Okręgowy w Warszawie postanowił wykreślić ją z rejestru handlowego, co nastąpiło 20 grudnia 1936 r.

Bibliografia

• Adam Grzegorz Dąbrowski, Ewangelicka Spółdzielnia Kredytowa z nieograniczoną odpowiedzialnością w Błędowie, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt dwunasty, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2002, s. 1-2 – na podstawie źródeł:
• Archiwum Akt Nowych, Rada Spółdzielcza w Warszawie [1918-1920] 1921-1948, sygn. 1238, s. 1-53.