Franciszek Katana

Franciszek Katana (ur. 11 października 1900 w Grudzkowoli, zm. 12 stycznia 1982 tamże) - zasłużony lokalny działacz ruchu ludowego i spółdzielczego.

Życiorys

Urodził się 11 października 1900 w Grudzkowoli w rodzinie rolnika Stanisława i Julianny z Kowalczyków. W ciągu jednej zimy ukończył cztery klasy szkoły powszechnej w Worowie. Od 1924 do 1931 był członkiem Polskiego Stronnictwa Ludowego „Piast", a od 15 marca 1931 do Stronnictwa Ludowego. W międzywojniu należał do aktywnych członków Zarządu Powiatowego Stronnictwa, w którym pełnił funkcję sekretarza (1932-1934), następnie skarbnika (1935-1939). W Iatach 1935-1945 był skarbnikiem Zarządu Gminnego Stronnictwa Ludowego i chorążym sztandaru, który przez okres wojny przechował w swoim domu w jednym z obrazów religijnych. Drzewce ukrył w stodole. Po wojnie, do czasu ufundowania powiatowego sztandaru przechowywany był on w Zarządzie Powiatowym. Wówczas to ze sztandaru usunięty został emblemat religijny Matki Boskiej. W dniach 27-28 lutego 1938 razem z Bolesławem Pietrzakiem, Adolfem Korczakiem i Antonim Dębskim wziął udział w krajowym zjeździe Stronnictwa Ludowego w Krakowie, dokąd - w obawie przed szykanami - pojechał pod pozorem wycieczki do Wieliczki i Zakopanego.

Położył duże zasługi dla rozwoju lokalnego ruchu ludowego i spółdzielczego. W 1924 należał do członków założycieli Ludowej Kasy Spółdzielczej, nazwanej od 1926 Kasą Spółdzielczą im. Stefczyka. 17 marca 1935 znalazł się na liście współzałożycieli Spółdzielni Spożywców „Wieśniak”. W latach 1939-1944 sprawował funkcję urzędującego sekretarza jej Zarządu, od 1932 do 1944 prezesa Zarządu Kasy Spółdzielczej, w Iatach 1946-1952 Banku Spółdzielczego w Grójcu, a wreszcie przewodniczącego Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Grójcu (1956-1969).

W czasie okupacji wstąpił do Batalionów Chłopskich i SL „Roch" [Ruch Oporu Chłopów]. Posługiwał się pseudonimem „Żwir”. Był członkiem tajnego kierownictwa SL „Roch" w gminie Kobylin. Według jego „Wspomnień” przez ok. 2 miesiące (1944?) w jego zagrodzie powielano tajną gazetkę „Kłosy”. W 1945 wstąpił do Polskiego Stronnictwa Ludowego, w którym przez rok sprawował funkcję sekretarza Zarządu Powiatowego. Po zjednoczeniu ruchu ludowego (21 października 1949) został członkiem Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (29 kwietnia 1958), w którego życiu politycznym nie brał aktywnego udziału. W latach 1957-1975 (?) pełnił funkcję społecznego prezesa Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Grójcu.

Za aktywny udział w ruchu ludowym i spółdzielczym wyróżniony został Złotym Krzyżem Zasługi (22 VII 1964), Złotą Odznaką Zasłużony dla Województwa Warszawskiego (8 VIII 1967), Odznaką Pamiątkową Bata-lionów Chłopskich (26 X 1978), Medalem za Długoletnie Pożycie Małżeńskie (22 V 1973).

W 1923 ożenił się z Marią Jeżak ze Zbroszy, gm. Jasieniec, z którą miał 5 dzieci: Stanisławę (Noga, Komorowska), Helenę (Grosik), Zofię (Fedorowicz), Józefa, Barbarę (Romanowska). Gospodarzył na 8,78 ha ziemi. W życiu prywatnym był człowiekiem skromnym, pracowitym i uczciwym. Zmarł w Grudzkowoli 12 stycznia 1982 r., pochowany został na cmentarzu w Grójcu, przy ul. Mszczonowskiej.