1806
edycji
brak opisu edycji
(Utworzono nową stronę "'''Ośrodek VI ZWZ-AK Goszczyn''' – jeden z dziewięciu lokalnych ośrodków najpierw Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej na terenie Obwodu Grójec-„Głuszec”. Obejmował teren gmin: Goszczyn, Promna i Rykały. == Historia == Pierwsze inicjatywy związane z tworzeniem konspiracji zbrojnej w gminie Goszczyn, leżącej na południe od Grójca, pojawiły się późną jesienią 193…") |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 22: | Linia 22: | ||
Ośrodek Goszczyn w fazie swojego pełnego rozwoju składał się z 6 placówek: | Ośrodek Goszczyn w fazie swojego pełnego rozwoju składał się z 6 placówek: | ||
* I [[Goszczyn]] – dowódca ppor. Władysław Bedyński („Jur”) do 1943 roku, od 1943 roku kpr. pchor. Edmund Marszał („Gryf”); | * I [[Goszczyn]] – dowódca ppor. Władysław Bedyński („Jur”) do 1943 roku, od 1943 roku kpr. pchor. [[Edmund Marszał]] („Gryf”); | ||
* II [[Olszew]] – dowódca plut. Franciszek Małachowski („Mars”); | * II [[Olszew]] – dowódca plut. Franciszek Małachowski („Mars”); | ||
* III [[Sielec]] – dowódca plut. pchor., ppor. Stanisław Sikorski („Przemko”) | * III [[Sielec]] – dowódca plut. pchor., ppor. Stanisław Sikorski („Przemko”) | ||
| Linia 31: | Linia 31: | ||
Z informacji zawartych w notatkach Edmunda Marszała wynika, że na początku 1941 roku powstała w [[Goszczyn|Goszczynie]] drużyna licząca ponad 30 żołnierzy, dowodzona przez plut. rez. Bronisława Włodarczyka. Trzon jej stanowili podoficerowie zawodowi lub rezerwy: wachm. Bolesław Dąbrowski („Znicz”, „Tygrys”) – były żołnierz armii amerykańskiej, a następnie armii gen. Hallera, kpr. zaw. Kazimierz Rewicki, kpr. zaw. Stanisław Lepioszko, mat rez. Władysław Wielgus („Wicher”). Brak jest informacji o działalności tego plutonu. | Z informacji zawartych w notatkach Edmunda Marszała wynika, że na początku 1941 roku powstała w [[Goszczyn|Goszczynie]] drużyna licząca ponad 30 żołnierzy, dowodzona przez plut. rez. Bronisława Włodarczyka. Trzon jej stanowili podoficerowie zawodowi lub rezerwy: wachm. Bolesław Dąbrowski („Znicz”, „Tygrys”) – były żołnierz armii amerykańskiej, a następnie armii gen. Hallera, kpr. zaw. Kazimierz Rewicki, kpr. zaw. Stanisław Lepioszko, mat rez. Władysław Wielgus („Wicher”). Brak jest informacji o działalności tego plutonu. | ||
Werbowanie ochotników do organizowanych plutonów przebiegało sprawnie i wkrótce większość wartościowej młodzieży męskiej znalazła się w konspiracji wojskowej. Odbywało się bieżące szkolenie. Jesienią 1941 roku z Ośrodka VI zostali skierowani do [[Mogielnica|Mogielnicy]], gdzie został zorganizowany Zastępczy Kurs Szkoły Podchorążych Piechoty, Marian Bedyński („Żmija”) i Kazimierz Zieliński („Strzała”). W tym samym czasie zorganizowano Zastępczy Kurs Szkoły Podchorążych Piechoty w [[Przybyszew|Przybyszewie]] nad Pilicą i tam odbył naukę Edmund Marszał („Gryf”). | Werbowanie ochotników do organizowanych plutonów przebiegało sprawnie i wkrótce większość wartościowej młodzieży męskiej znalazła się w konspiracji wojskowej. Odbywało się bieżące szkolenie. Jesienią 1941 roku z Ośrodka VI zostali skierowani do [[Mogielnica|Mogielnicy]], gdzie został zorganizowany Zastępczy Kurs Szkoły Podchorążych Piechoty, Marian Bedyński („Żmija”) i Kazimierz Zieliński („Strzała”). W tym samym czasie zorganizowano Zastępczy Kurs Szkoły Podchorążych Piechoty w [[Przybyszew|Przybyszewie]] nad Pilicą i tam odbył naukę [[Edmund Marszał]] („Gryf”). | ||
Wkrótce po ukończeniu kursu kpr. pchor. „Gryf” został mianowany dowódcą drużyny. Oprócz żołnierzy z [[Goszczyn|Goszczyna]] weszły do niej również sekcje: z [[Broniszew|Broniszewa]] dowodzona przez mata Władysława Wielgusa („Wicher”) i z [[Józefów|Józefowa]] pod dowództwem plut. „Gołębia” (NN). Po włączeniu tych sekcji oddział „Gryfa” odpowiadał liczbowo plutonowi. | Wkrótce po ukończeniu kursu kpr. pchor. „Gryf” został mianowany dowódcą drużyny. Oprócz żołnierzy z [[Goszczyn|Goszczyna]] weszły do niej również sekcje: z [[Broniszew|Broniszewa]] dowodzona przez mata Władysława Wielgusa („Wicher”) i z [[Józefów|Józefowa]] pod dowództwem plut. „Gołębia” (NN). Po włączeniu tych sekcji oddział „Gryfa” odpowiadał liczbowo plutonowi. | ||
| Linia 37: | Linia 37: | ||
W połowie 1943 roku została zaktywizowana działalność dywersyjna w [[Obwód Grójec Armii Krajowej|Obwodzie Grójec-„Głuszec”]]. Dowódcą dywersji w Ośrodku VI został mianowany ppor. Stanisław Sikorski („Przemko”). Był on nauczycielem, który w czasie wojny powrócił do rodzinnej wsi [[Sielec]]. Wyróżniał się odwagą i zdecydowaniem. Był wymagającym w stosunku do siebie, a także podwładnych i przez nich lubianym. Na polecenie ppor. „Przemka” „Gryf” skompletował sekcję przeznaczoną do zadań specjalnych, składającą się z najlepszych żołnierzy z drużyny goszczyńskiej. W jej skład weszli Henryk Marszał („Sęp”), Wacław Kuran („Ryba”), Zygmunt Dzwonek („Koń”), Bolesław Dąbrowski („Tygrys”), Antoni Orzechowski („Topór”), Stanisław Lepioszko, Henryk Ukleja, Edward Wilczyński. | W połowie 1943 roku została zaktywizowana działalność dywersyjna w [[Obwód Grójec Armii Krajowej|Obwodzie Grójec-„Głuszec”]]. Dowódcą dywersji w Ośrodku VI został mianowany ppor. Stanisław Sikorski („Przemko”). Był on nauczycielem, który w czasie wojny powrócił do rodzinnej wsi [[Sielec]]. Wyróżniał się odwagą i zdecydowaniem. Był wymagającym w stosunku do siebie, a także podwładnych i przez nich lubianym. Na polecenie ppor. „Przemka” „Gryf” skompletował sekcję przeznaczoną do zadań specjalnych, składającą się z najlepszych żołnierzy z drużyny goszczyńskiej. W jej skład weszli Henryk Marszał („Sęp”), Wacław Kuran („Ryba”), Zygmunt Dzwonek („Koń”), Bolesław Dąbrowski („Tygrys”), Antoni Orzechowski („Topór”), Stanisław Lepioszko, Henryk Ukleja, Edward Wilczyński. | ||
Brak jest informacji dotyczących stanu uzbrojenia w Ośrodku VI. Wiadomo, że były przynajmniej dwa magazyny. Jeden z nich znajdował się w majątku [[Lisew]] i z niego oddział z [[Goszczyn|Goszczyna]] zabrał broń maszynową i materiały wybuchowe w związku z zamierzoną [[Akcja na Caritas|akcją uwolnienia więźniów z budynku „Caritas” w Grójcu]], w marcu 1944 roku. Drugi magazyn został wykonany w gospodarstwie ojca Edmunda Marszała w [[Goszczyn|Goszczynie]]. Na polecenie ppor. Bedyńskiego („Jur”), „Gryf” | Brak jest informacji dotyczących stanu uzbrojenia w Ośrodku VI. Wiadomo, że były przynajmniej dwa magazyny. Jeden z nich znajdował się w majątku [[Lisew]] i z niego oddział z [[Goszczyn|Goszczyna]] zabrał broń maszynową i materiały wybuchowe w związku z zamierzoną [[Akcja na Caritas|akcją uwolnienia więźniów z budynku „Caritas” w Grójcu]], w marcu 1944 roku. Drugi magazyn został wykonany w gospodarstwie ojca [[Edmund Marszał|Edmunda Marszała]] w [[Goszczyn|Goszczynie]]. Na polecenie ppor. Bedyńskiego („Jur”), „Gryf” razem z kuzynem Wacławem Kuranem („Ryba”) wykonał skrzynię drewnianą obitą papą, którą po wypełnieniu bronią zakopał w sąsieku w stodole we wspomnianym gospodarstwie. Miejsce ukrycia broni zostało zamaskowane słomą, a dostęp do niego znali tylko „Gryf” i „Ryba”. Schowek wykonano wiosną 1942 roku i umieszczono w nim wówczas: 12 mauzerów polskiej produkcji wraz z 1200 sztukami amunicji, 2 pistolety sten, parabellum wraz z dużą ilością amunicji zdobyte na Niemcach, 1 vis dość zniszczony na skutek długotrwałego przebywania w ziemi oraz 7 innych pistoletów. Do większości z nich nie było amunicji. Poza bronią znalazło się w skrzyni kilka polskich granatów i kilka woreczków trotylu. Nawet uwzględniając kilkanaście karabinów, które zostały przywiezione zza Wisły, to trzeba stwierdzić, że uzbrojenie znajdujące się w dyspozycji Ośrodka VI było bardzo skromne. | ||
W walce z okupantem, a także na skutek aresztowań zginęło 29 żołnierzy AK z Ośrodka VI Goszczyn, w tym z [[Kozietuły|Kozietuł]] – 18, z [[Rykały|Rykał]] – 6, z [[Piekarty|Piekart]] – 3, z [[Sielec|Sielca]] – 1 i z [[Olszew|Olszewa]] – 1. | W walce z okupantem, a także na skutek aresztowań zginęło 29 żołnierzy AK z Ośrodka VI Goszczyn, w tym z [[Kozietuły|Kozietuł]] – 18, z [[Rykały|Rykał]] – 6, z [[Piekarty|Piekart]] – 3, z [[Sielec|Sielca]] – 1 i z [[Olszew|Olszewa]] – 1. | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||