1806
edycji
Józef Orzechowski: Różnice pomiędzy wersjami
brak opisu edycji
(Utworzono nową stronę "'''Józef Orzechowski''' (ur. 19 marca 1885 w Goszczynie, zm. 29 marca 1970) – rolnik, działacz społeczny, spółdzielczy, polityczny w gminie Goszczyn, poseł na Sejm. == Biografia == Urodził się 19 marca 1885 w Goszczynie jako syn rolnika, Maksymiliana i Heleny z Kaczmarskich. Elementarne wykształcenie uzyskał w domu. Pracował na roli w rodzinnej miejscowości, aktywnie uczestniczył w lokalnym życiu społecznym. Był m.in. g…") |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 4: | Linia 4: | ||
Urodził się 19 marca 1885 w [[Goszczyn|Goszczynie]] jako syn rolnika, Maksymiliana i Heleny z Kaczmarskich. Elementarne wykształcenie uzyskał w domu. Pracował na roli w rodzinnej miejscowości, aktywnie uczestniczył w lokalnym życiu społecznym. Był m.in. gospodarzem i kasjerem mleczarni (powstała w 1911), członkiem Rady Gminnej, Rady Szkolnej, członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej (założonej w 1909), pierwszym prezesem założonej w 1924 r. Kasy Spółdzielczej im. Stefczyka. W 1919 z listy Związku Ludowo-Narodowego w okręgu 15 wybrany został posłem do pierwszego w niepodległej Polsce Sejmu zwanego Ustawodawczym. Należał do klubu Związek Sejmowy Ludowo-Narodowy, pod przewodnictwem Wojciecha Korfantego; brał udział w pracach dwóch komisji: prawniczej i aprowizacyjnej. | Urodził się 19 marca 1885 w [[Goszczyn|Goszczynie]] jako syn rolnika, Maksymiliana i Heleny z Kaczmarskich. Elementarne wykształcenie uzyskał w domu. Pracował na roli w rodzinnej miejscowości, aktywnie uczestniczył w lokalnym życiu społecznym. Był m.in. gospodarzem i kasjerem mleczarni (powstała w 1911), członkiem Rady Gminnej, Rady Szkolnej, członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej (założonej w 1909), pierwszym prezesem założonej w 1924 r. Kasy Spółdzielczej im. Stefczyka. W 1919 z listy Związku Ludowo-Narodowego w okręgu 15 wybrany został posłem do pierwszego w niepodległej Polsce Sejmu zwanego Ustawodawczym. Należał do klubu Związek Sejmowy Ludowo-Narodowy, pod przewodnictwem Wojciecha Korfantego; brał udział w pracach dwóch komisji: prawniczej i aprowizacyjnej. | ||
Podczas okupacji hitlerowskiej był podwójcim, a po aresztowaniu wójta, Stanisława Wrzoska - wójtem gminy Goszczyn (od kwietnia 1944). W parę dni po wyzwoleniu Goszczyna spod okupacji (15 stycznia 1945) za to jakoby w międzywojniu uzyskał największe korzyści z komasacji, a w rzeczywistości jako „element niepewny, wrogi klasowo i | Podczas okupacji hitlerowskiej był podwójcim, a po aresztowaniu wójta, Stanisława Wrzoska - wójtem gminy Goszczyn (od kwietnia 1944). W parę dni po wyzwoleniu Goszczyna spod okupacji (15 stycznia 1945) za to jakoby w międzywojniu uzyskał największe korzyści z komasacji, a w rzeczywistości jako „element niepewny, wrogi klasowo i politycznie” został aresztowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa i NKWD i przewieziony do obozu przejściowego w Przełęku k. Ryk, a potem razem z sześcioma innymi współmieszkańcami gminy zesłany w głąb Związku Radzieckiego do wyrębu lasu na Uralu. Z Goszczyna wywieziono wówczas: nauczyciela Władysława Saara, syna jego Dariusza (rzekomo za to, że był tłumaczem u Niemców), Józefa Paciorkowskiego, Stanisława Podsiadło (młynarz), ze wsi [[Bądków Kolonia]] - Jana Kwapisza i Stanisława Wrzoska, byłego wójta gminy oraz robotnika Wolickiego (członka [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]]). Na skutek uprzedzenia, aresztowania uniknęli członkowie Armii Krajowej: Władysław Bedyński i Stanisław Skoczek. Wszyscy wywiezieni wrócili do kraju w grudniu 1948 roku. | ||
Wkrótce po powrocie Orzechowskiego do [[Goszczyn|Goszczyna]] władze usiłowały przekazać jego gospodarstwo na cele [[Reforma rolna|reformy rolnej]] (ponad 50 ha). Próba nie powiodła się, ponieważ swego czasu część ziemi hipotecznie zapisana była synowi, Witoldowi. W czasie nasilania się kolektywizacji dotkliwie odczuł licytację znacznej części dobytku za to, iż nie mógł zapłacić dodatkowego podatku (domiaru) na rzecz Funduszu Odbudowy Rolnictwa. Z pomocą finansową pospieszył mu wówczas stryjeczny brat, dr medycyny [[Konrad Orzechowski]], któremu uratował życie na zesłaniu. | Wkrótce po powrocie Orzechowskiego do [[Goszczyn|Goszczyna]] władze usiłowały przekazać jego gospodarstwo na cele [[Reforma rolna|reformy rolnej]] (ponad 50 ha). Próba nie powiodła się, ponieważ swego czasu część ziemi hipotecznie zapisana była synowi, Witoldowi. W czasie nasilania się kolektywizacji dotkliwie odczuł licytację znacznej części dobytku za to, iż nie mógł zapłacić dodatkowego podatku (domiaru) na rzecz Funduszu Odbudowy Rolnictwa. Z pomocą finansową pospieszył mu wówczas stryjeczny brat, dr medycyny [[Konrad Orzechowski]], któremu uratował życie na zesłaniu. | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
* [[Zdzisław Szeląg]], ''Orzechowski Józef'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt piąty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 1996, s. 54-56, na podstawie źródeł: | |||
* Informacje Marii Bedyńskiej; | |||
* Henryk Ogonowski, ''Kronika gminy Goszczyn'', cz. 2, s. 33, 36, 37, 39, 40, 51, 59, 71, 80; | |||
* Stanisław Skoczek, ''Moje wspomnienia okupacyjne'' (1983); | |||
* CB (Czesław Brzaza), ''Orzechowski Józef'', [w:] ''Kto kim był w drugiej Rzeczypospolitej''. Red. naukowy prof. Jacek Majchrowski przy współpracy Grzegorza Mazura i Kamila Stefana, Warszawa 1994, poz. 999, s. 383 (parozdaniowy biogram doprowadzony do 1939 roku i opatrzony uwagą „dalsze losy nieznane”). | |||
[[Kategoria:Działacze społeczni]] | [[Kategoria:Działacze społeczni]] | ||
{{DEFAULTSORT:Orzechowski, Józef}} | {{DEFAULTSORT:Orzechowski, Józef}} | ||
[[Kategoria:Rolnicy]] | [[Kategoria:Rolnicy]] | ||