Mieczysław Kaczyński

Mieczysław Kaczyński (ur. 1895, zm. 10 stycznia 1943 w Grójcu) – zaraniarz, lokalny działacz ruchu ludowego, spółdzielczego, uczestnik antyhitlerowskiej konspiracji.

Historia

Urodził się we wsi Gładków pod Tarczynem. Jako młody chłopiec kolportował „Zaranie”, od 1917 działał w Polskim Stronnictwie Ludowym „Wyzwolenie”, następnie w Stronnictwie Ludowym. W 1932 i 1937 był współorganizatorem strajków chłopskich, założycielem kółek rolniczych, spółdzielni mleczarskich. W czasie okupacji hitlerowskiej działał w szeregach konspiracyjnego Stronnictwa Ludowego „Roch” (Ruch Oporu Chłopów) i Batalionach Chłopskich, w ówczesnej gminie Komorniki; był przewodniczącym gminnej trójki politycznej Stronnictwa Ludowego „Roch”, brał udział w kolportowaniu konspiracyjnej prasy ludowej. Przez teren powiatu grójeckiego wiódł szlak łączności Komendy Głównej Batalionów Chłopskich z komendami Okręgów w Kielcach i w Krakowie. Jednocześnie szlakiem tym przemycano prasę konspiracyjną Stronnictwa Ludowego „Roch” i Batalionów Chłopskich oraz utrzymywano łączność Komendy Okręgu 118 Batalionów Chłopskich z obwodem grójeckim oznaczonym numerem ewidencyjnym 8. Odcinek z Warszawy do Tarczyna najczęściej obsługiwał kolejarz, Julian Pracz. Przesyłki te dostarczał do punktu kontaktowego, mieszczącego się w zagrodzie Józefa Ryjaka z podtarczyńskiej wsi Ruda, skąd zabierał je m.in. Kaczyński i dostarczał do Grójca. W czasie jednej z podróży (10 stycznia 1943) został zatrzymany i aresztowany z prasą na stacji Grójeckiej Kolei Dojazdowej w Tarczynie. W czasie śledztwa na posterunku w Gołkowie, następnie w Grójcu, był bity i torturowany. W pewnym momencie nie wytrzymał cierpień i rzucił się na oprawcę, który go zastrzelił; Kaczyński nie wydał nikogo.

Pochowany został na cmentarzu w Tarczynie 14 stycznia 1943. W związku z aresztowaniem Kaczyńskiego zatrzymano też jego żonę. Bita i maltretowana, aby wydała członków konspiracji współpracujących z mężem, nie wydała nikogo. Od 1966 roku jego imię nosi Publiczna Szkoła Podstawowa w Pracach Małych pod Tarczynem.

Bibliografia

• Wanda Szeląg, Kaczyński Mieczysław, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt szósty, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 1997, s. 36-37 – na podstawie źródeł:
• Archiwum Akt Nowych w Warszawie - C.A. KC PZPR. Komenda AK Obszaru Warszawskiego. Raport referatu II, nr 2/43 (7-14 stycznia 1943), sygn. 203/82, k. 16;
• Notatka „Działalność M. Kaczyńskiego w ruchu ludowym” sporządzona przez Józefa Szaflika, kierownika Zakładu Historii Ruchu Ludowego przy Naczelnym Komitecie Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (dziś Polskiego Stronnictwa Ludowego) w Warszawie, L. dz. 511/42 66; Kopia maszynopisu w posiadaniu Wandy Szeląg;
• Ruch ludowy na Mazowszu i Podlasiu. Red. Naukowy Aleksander Łuczak, Warszawa 1975, s. 162, 200;
• Kazimierz Przybysz, Konspiracyjny ruch ludowy na Mazowszu 1939–1945, Warszawa 1977, s. 182-183, 423.