Maciejowice

Maciejowice – nieduża, sołecka wieś położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Grójec (stan na 2005 r.: 30 gospodarstw zajmujących 162,16 ha), położona ok. 3 km na północny wschód od Grójca.

Stoi przy niej przydrożny krzyż z napisem „Bądź wola Twoja” oraz dwie kapliczki Matki Bożej, z których jedną wystawiła rodzina Lewandowskich (1953), drugą wzniesiono w latach 90-tych XX wieku, w miejscu starej gruszy, na której umieszczona była wisząca kapliczka, ze starą, zabytkową figurką Matki Bożej (skradziona). Wieś przecinają tory Grójeckiej Kolei Dojazdowej czynnej w latach 1914-1991.

Graniczy ona z gruntami wsi Słomczyn, Kośmin, Mieczysławówka, Zakrzewska Wola, Lisówek, Janówek i Nadleśnictwa Grójec.

Historia

Stanisław Czekanowski w „Rocznikach” pod datą 1914 świadczy, iż miejscowość powstała w wyniku parcelacji majątku ziemskiego Lisów. Nabywcami działek byli wieśniacy zza Wisły i stąd nazwa osady. Formalnie pierwsza wzmianka o miejscowości znajduje się w Skorowidzu miejscowości RP z 1921 r. Tu określona została jako kolonia, zapewne wsi i folwarku Lisów, w Urzędowych nazwach z 1971 r. – jako wieś, w skład której weszła dawna wieś Lisów, „założona na terenie pradziejowego osadnictwa kultury przeworskiej”. W 1846 i na początku XX wieku odkryto tu cmentarzysko z ok. III wieku naszej ery, zawierające „bogaty zespół zabytków przedmiotów metalowych, w tym i z terenu Cesarstwa Rzymskiego. Do dziś na terenie wsi zachowały się niewielkie resztki parku dworskiego.

Nazwa Maciejowice powstała na wzór starych nazw patronimicznych, od imienia Maciej z sufiksem - „owice”. W międzywojniu była to miejscowość uboga, w 1921 w dziesięciu, w większości drewnianych budynkach, przy polnej drodze mieszkało 75 osób, w tym 31 kobiet i 44 mężczyzn, wszyscy narodowości polskiej i wyznania rzymskokatolickiego.

W wyniku działań II wojny światowej, okupacji niemieckiej i migracji, po roku 1945 liczba mieszkańców znacznie zmniejszyła się; w 1970 roku we wsi żyły tylko 53 osoby, w tym 26 kobiet i 27 mężczyzn. Po wyzwoleniu spod okupacji hitlerowskiej początkowo nastąpił chwilowy wzrost zamożności mieszkańców na skutek korzystnych cen płodów rolnych zbywanych tylko w Grójcu, ale i w Warszawie. Został on jednak zahamowany w wyniku niekorzystnej polityki władz wobec zamożnych rolników zwanych „kułakami”, ustalenia wysokich kontyngentów ziemiopłodów, trudności w dostępie do materiałów budowlanych, maszyn rolniczych, nawozów mineralnych. Po 1956 sytuacja rolników powoli zaczęła się zmieniać, a po 1970 nastąpił przyśpieszony rozwój, w wyniku którego wieś unowocześniła się. Ostatecznie znikła zabudowa drewniana, drogę utwardzono, w 1957 roku wieś zelektryfikowano, z czasem w murowanych domach zainstalowano centralne ogrzewanie, bieżącą wodę (studnie głębinowe), w 1986 doprowadzono linię telefoniczną, w 1998 wodociąg z Grójca. W wyniku tych zmian zwiększyła się liczba mieszkańców; w 1996 wieś zamieszkiwało 119 osób, w tym 65 kobiet i 54 mężczyzn, a w 2003 żyły w niej już 124, w tym 71 kobiet i 53 mężczyzn.

W 2004 r. ze stacjonarnego telefonu korzystało 24 spośród 30 gospodarstw. W Iatach 1960-1995 we wsi działało z przerwami Koło Gospodyń Wiejskich, którego inicjatorką była Zuzanna Sadowska. Odegrała ona znaczną rolę w ożywieniu życia kulturalno-społecznego wsi. Koło pod przewodnictwem, w kolejności: Jadwigi Stankiewicz, Krystyny Maliszewskiej i Wandy Muszyńskiej organizowało kursy m.in.: gotowania, szycia, kroju oraz wycieczki do teatru, zabawy towarzyskie. W Iatach 60-tych XX wieku działało też Kółko Rolnicze z bazą maszynową w gospodarstwie przewodniczącego, Macieja Maliszewskiego, w latach 1983-1989 członka Zarządu Spółdzielni Ogrodniczej w Grójcu. Większość mieszkańców (stan na 2005 r.) zajmuje się sadownictwem, rzadziej warzywnictwem, kwiaciarstwem szklarniowym, szkółkarstwem, dodatkowo niektórzy tapicerką, elektromechaniką, blacharką samochodową, skupem owoców (dwie rodziny, od 2003 r. jedna - hurtową sprzedażą napojów). Dzisiejszy cywilizacyjny rozwój wsi jest dziełem aktywnych społecznie mieszkańców. Pochodzą z niej m.in.:

• Tadeusz Krzyżanowski, wieloletni członek Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Grójcu. a od 1991 zastępca burmistrza miasta;
• Mirosław Maliszewski (ur. 1968), założyciel Związku Sadowników Mazowsza (1999), pierwszy jego sekretarz, w latach 2000-2004 wiceprzewodniczący Zarządu Głównego, prezes Oddziału w Grójcu, od 2002 prezes Związku Sadowników RP, w latach 2004-2005 starosta powiatu grójeckiego, poseł na Sejm V, VI, VII, VIII, IX i X kadencji.

Bibliografia

• Justyna Czwarno, Zdzisław Szeląg, Maciejowice, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt trzynasty, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2005, s. 48-50 – na podstawie źródeł:
• Informacje Urzędu Miasta i Gminy Grójec;
• Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 1: M. st. Warszawa. Województwo warszawskie, Warszawa 1925, s. 42;
• Urzędowe nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych pod red. Witolda Taszyckiego. 127: pow. grójecki, Warszawa 1971, s. 22, wyd. powiel do użytku służbowego;
• Alina Kietlińska, Unikatowa płytka żelaza i inne zabytki z cmentarza kurhanowego w Lisowie pow. Grójec, Wiadomości Archeologiczne 1974, z. 1, s. 55-61;
• Małgorzata Cieślak-Kopyt, Iwona Micke, Wojciech Twardowski, Radomskie - alfabet wykopalisk. Przewodnik archeologiczny, Radom 1994, s.;
• Urszula Bijak, Nazwy miejscowe powiatu grójeckiego. Słownik historyczno-etymologiczny, Grójec 2001, s. 57-60;
• Grójeckie we wspomnieniach. Seria IV: Fragmenty z pamiętnika Roczniki długiego żywota mego Stanisława Czekanowskiego. Wybór, wstęp i przypisy Zdzisław Szeląg, Grójec 2004, s. 78.