Karol Wilhelm Hilkner

Karol Wilhelm Hilkner (ur. 2 lipca 1826 w Warszawie, zm. 8 września 1887) – duchowny ewangelicko-augsburski.

Życiorys

Urodził się 2 lipca 1826 w Warszawie. Naukę rozpoczął w szkole przy parafii św. Trójcy, kontynuował w warszawskim gimnazjum gubernianym, które ukończył w 1843 z medalem i nagrodą. W latach 1844–1848 studiował na koszt rządu Królestwa Polskiego teologię i administrację na Uniwersytecie w Dorpacie. Po ukończeniu studiów powrócił do Warszawy, został ordynowany na duchownego 21 marca 1848 i objął funkcję substytuta (zastępcy) superintendenta diecezji warszawskiej. Od 22 grudnia 1848 był drugim pastorem w ewangelicko-augsburskiej parafii św. Trójcy. 5 września 1849 władze kościelne powierzyły mu stanowisko administratora parafii ewangelicko-augsburskiej w Pilicy, pozostawionej przez ks. Dawida Bergemanna ze względu na spory z kolejnymi właścicielami dóbr pilickich. Jednocześnie rozpoczął administrowanie parafią w Starej Iwicznej oraz filiałem w Błędowie (do 1851). Dopiero w 1880 w pilickiej parafii odbyły się wybory, w trakcie których został jednogłośnie powołany na stanowisko pastora. W sumie pełnił obowiązki duszpasterskie w Pilicy przez 38 lat, najdłużej w historii tutejszej parafii.

Znaczna rozległość pilickiej parafii utrudniała sprawowanie opieki religijnej nad jej mieszkańcami. Zapewne chcąc uniknąć zaniedbań w tej dziedzinie, Hilkner zgodził się, by proboszcz parafii rzymskokatolickiej w Żelechowie udzielał chrztów i ślubów mieszkańcom odległej ewangelickiej wsi Franciszków (Franzdorf). Na skutek tej decyzji (ocenianej jako przejaw braku wyobraźni) w latach siedemdziesiątych XIX w. wielu luteran z Franciszkowa przeszło na katolicyzm. W tym samym czasie rozpoczęła się emigracja ludności ewangelickiej na Wołyń (w 1872 parafia liczyła 3650 dusz, w 1897 – 2972 dusze).

Hilknera cechował przyjazny stosunek do ludzi i chęć niesienia pomocy. Interesował się medycyną i w razie potrzeby leczył chorych. W pierwszych dniach września 1887 został dotkliwie pobity w ogrodzie parafialnym przez złodziei odzieży, których prawdopodobnie znał. Zmarł, nie odzyskawszy przytomności 8 września tego roku.

Był żonaty z córką organisty i kompozytora Karola Augusta Freyera (zmarł w Pilicy w 1883 roku).

Bibliografia

• Paweł Fijałkowski, Hilkner Karol Wilhelm, [w:] Osadnictwo niemieckie w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 2011, s. 38-39 – na podstawie źródeł:
• Muzycy zmarli w 1883 roku, „Echo Muzyczne i Teatralne” 1884, t. 1, nr 22, s. 233-234;
• S.M., Ś.p. ks. pastor Hilkner, „Głosy Kościelne w Sprawie Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego” 1887, t. 4, nr 18;
• Albert Breyer, Das hundertjährige Bestehen der evangelischen Gemeinde Pilica 1837–1937, „Volksfreund-Kalender. Jahrbuch der Deutschen in Polen” 1939, t. 13, s. 176;
• E. Kneifel, Die Pastoren der Evangelisch-Augsburgischen Kirche in Polen, Eging 1969, s. 105.