Gimnazjum i Liceum Prezydium Rady Narodowej w Grójcu. Filia w Lipiu

Gimnazjum i Liceum Prezydium Rady Narodowej w Grójcu. Filia w Lipiu – powołana została do życia prawdopodobnie w lutym 1945 r., aby dokończyć rok szkolny w byłym komplecie tajnego nauczania w zakresie gimnazjum, który formalnie zorganizowano jesienią 1942; początkowo dla klas I i II, od 1944 dla klas III i IV. Po wyzwoleniu spod okupacji hitlerowskiej, zapewne pod naciskiem rodziców i nauczycieli, władze oświatowe w Grójcu z Wincentym Ziemackim, inspektorem szkolnym i Kazimierzem Lewkowskim, nauczycielem matematyki w Gimnazjum i Liceum w Grójcu oraz Kuratorium Okręgu Szkolnego Warszawskiego wyraziły zgodę na utworzenie filii, którą prowadził Marceli Jasiorowski (1909–1964), kierownik szkoły powszechnej w Lipiu. Chodziło o ułatwienie młodzieży nauki. Dojazd do gimnazjum w Grójcu, które nie posiadało jeszcze internatu, był w zasadzie niemożliwy z powodu braku komunikacji (12 km od Grójca). Koszt wynajęcia stancji był wysoki, brakowało ciepłej odzieży i żywności.

Nauka odbywała się w dwóch izbach: wynajętej i wypożyczonej od szkoły powszechnej w Lipiu. Obie wyposażone zostały w sprzęt będący własnością miejscowej szkoły (ławki, stoły, krzesła, itd.). W klasie I uczyło się 5 uczniów, w tym 4 dzieci rolników, w klasie II odpowiednio – 15, 11, w III – 8, 3, w IV – 4, 3. Filia zatrudniała 5 nauczycieli, w tym 3 mających kwalifikacje do nauczania w szkołach średnich. Wśród niewykwalifikowanych 1 nauczyciel miał ukończone wyższe studia i 1 – gimnazjum. Szkoła borykała się z ogromnymi trudnościami; oprócz samorządu w placówce tej nie działały żadne koła zainteresowań. Poziom nauczania w klasie I w pierwszym półroczu (31 marca 1945) według kierownika filii był bardzo słaby, w klasie II dostateczny, w klasie IV dość dobry.

Brak istotnych dokumentów w archiwum Liceum Ogólnokształcącego w Grójcu nie pozwała na ustalenie czasu istnienia szkoły. Jest wielce prawdopodobne, że po 31 marca 1945 została wchłonięta przez Prywatne Gimnazjum im. Jana Kasprowicza Związku „Samopomocy Chłopskiej” w Wilkowie.

Bibliografia

• Zdzisław Szeląg, Gimnazjum i Liceum Prezydium Rady Narodowej w Grójcu. Filia w Lipiu, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt trzeci, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 1995, s. 7-8 – na podstawie źródeł:
• Archiwum Liceum Ogólnokształcącego w Grójcu, teczka: Protokoły z zakresu tajnego nauczania;
• Dane o szkołach z zakresu tajnego nauczania;
• Korespondencja Komisji Weryfikacyjnej powiatu grójeckiego do spraw tajnego nauczania.