1806
edycji
brak opisu edycji
(Utworzono nową stronę "'''Ośrodek IV ZWZ-AK Warka''' – jeden z dziewięciu lokalnych ośrodków najpierw Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej na terenie Obwodu Grójec-„Głuszec”, obejmujący teren wokół Warki (gminy Konary i Lechanice). == Historia == Zalążki konspiracji w Warce pojawiły się na początku 1940 roku. Wykrystalizowały się wówczas najpierw dwa, a później trzeci ośrode…") |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 23: | Linia 23: | ||
* kwatermistrzostwo: Michał Miłaszewicz („Gienek”); | * kwatermistrzostwo: Michał Miłaszewicz („Gienek”); | ||
* łączność: Wojciech Wielgus („Sulima”); | * łączność: Wojciech Wielgus („Sulima”); | ||
* BIP: Władysław Janus („Jawor”); | * BIP: [[Władysław Janus]] („Jawor”); | ||
* służba sanitarna: dr Karol Chruścielewski („Batory”); | * służba sanitarna: dr Karol Chruścielewski („Batory”); | ||
* Wojskowa Służba Kobiet (WSK): Irena Plater („Daktyl”); | * Wojskowa Służba Kobiet (WSK): Irena Plater („Daktyl”); | ||
| Linia 41: | Linia 41: | ||
Przez cały czas okupacji robotnicy z [[Fabryka Okuć Budowlanych braci Lubert w Warce|Fabryki Okuć Budowlanych w Warce]] wykonywali brakujące lub uszkodzone elementy mechaniczne do broni znajdującej się w magazynach Ośrodków IV i V. W 1943 roku wyprodukowano w fabryce dwa prototypowe miotacze ognia. Niestety, nie sprawdziły się one w czasie prób przeprowadzonych przez ppor. sap. Mieczysława Czajkowskiego („Chmiel”) i nie podjęto ich produkcji. Natomiast na początku roku 1944 por. „Florian” na odprawie u komendanta Obwodu kpt. „Halnego” zadeklarował wykonanie kilkunastu egzemplarzy pistoletów typu sten. Dyrektor Jerzy Lubert zgodził się, ażeby robotnicy nocnej zmiany, a jednocześnie członkowie Armii Krajowej, wykonali poszczególne elementy pistoletu. Dokumentację techniczną przygotował Zbigniew Kupras („Marek”) pod nadzorem inż. Antoniego Kossobudzkiego. Obaj nadzorowali wykonywanie części przez m.in. Edwarda Grzelewskiego („Blondyn”), Stanisława Rudnickiego, Stefana Sarnowskiego („Adam”). Wszystkie elementy zostały wykonane do końca czerwca. Jednak prace przy montażu zostały przerwane, ponieważ linia frontu wschodniego oparła się o wschodni brzeg Wisły, a następnie został utworzony [[przyczółek magnuszewsko-warecki]] i Niemcy rozpoczęli ewakuację ludności. | Przez cały czas okupacji robotnicy z [[Fabryka Okuć Budowlanych braci Lubert w Warce|Fabryki Okuć Budowlanych w Warce]] wykonywali brakujące lub uszkodzone elementy mechaniczne do broni znajdującej się w magazynach Ośrodków IV i V. W 1943 roku wyprodukowano w fabryce dwa prototypowe miotacze ognia. Niestety, nie sprawdziły się one w czasie prób przeprowadzonych przez ppor. sap. Mieczysława Czajkowskiego („Chmiel”) i nie podjęto ich produkcji. Natomiast na początku roku 1944 por. „Florian” na odprawie u komendanta Obwodu kpt. „Halnego” zadeklarował wykonanie kilkunastu egzemplarzy pistoletów typu sten. Dyrektor Jerzy Lubert zgodził się, ażeby robotnicy nocnej zmiany, a jednocześnie członkowie Armii Krajowej, wykonali poszczególne elementy pistoletu. Dokumentację techniczną przygotował Zbigniew Kupras („Marek”) pod nadzorem inż. Antoniego Kossobudzkiego. Obaj nadzorowali wykonywanie części przez m.in. Edwarda Grzelewskiego („Blondyn”), Stanisława Rudnickiego, Stefana Sarnowskiego („Adam”). Wszystkie elementy zostały wykonane do końca czerwca. Jednak prace przy montażu zostały przerwane, ponieważ linia frontu wschodniego oparła się o wschodni brzeg Wisły, a następnie został utworzony [[przyczółek magnuszewsko-warecki]] i Niemcy rozpoczęli ewakuację ludności. | ||
Ośrodek noszący kryptonim „Filia IV” prowadził korespondencję z Obwodem zaszyfrowanym jako „Spółdzielnia”. Sprawozdania i korespondencja z Obwodem były sporządzane przez adiutanta ppor. Jerzego Łukowskiego („Lenko”). Skrzynka pocztowa dla tego typu przesyłek znajdowała się w miejscowej Spółdzielni Rolniczo-Handlowej. Dla korespondencji wewnętrznej, a także kolportażu prasy i innych przesyłek tego typu skrzynki pocztowe znajdowały się u Władysława Janusa, Mieczysława Lipca, Mieczysława Wróbla oraz w restauracji Jana Korcza („Siwek”). Natomiast punktami kontaktowymi i miejscami spotkań konspiracyjnych były sklep Ledóchowskiego, mieszkania Władysława Janusa i Marcelego Petrykowskiego, a także browar. | Ośrodek noszący kryptonim „Filia IV” prowadził korespondencję z Obwodem zaszyfrowanym jako „Spółdzielnia”. Sprawozdania i korespondencja z Obwodem były sporządzane przez adiutanta ppor. Jerzego Łukowskiego („Lenko”). Skrzynka pocztowa dla tego typu przesyłek znajdowała się w miejscowej Spółdzielni Rolniczo-Handlowej. Dla korespondencji wewnętrznej, a także kolportażu prasy i innych przesyłek tego typu skrzynki pocztowe znajdowały się u [[Władysław Janus|Władysława Janusa]], Mieczysława Lipca, Mieczysława Wróbla oraz w restauracji Jana Korcza („Siwek”). Natomiast punktami kontaktowymi i miejscami spotkań konspiracyjnych były sklep Ledóchowskiego, mieszkania [[Władysław Janus|Władysława Janusa]] i Marcelego Petrykowskiego, a także browar. | ||
W Ośrodku funkcjonowała Wojskowa Służba Kobiet (WSK). Jej członkinie wykonywały niektóre elementy oporządzenia wojskowego, a także wysyłały paczki do obozów jenieckich w Niemczech. W ramach WSK Irena Plater („Daktyl”) z [[Pilica (wieś)|Pilicy]] zorganizowała żeńską drużynę sanitarną liczącą około 20 kobiet i dziewcząt. W dniach od 15 października 1943 roku do 31 maja 1944 roku zostały one przeszkolone w zakresie pierwszej pomocy medycznej przez lekarzy Jadwigę Goławską-Kwaśniak i Karola Chruścielewskiego („Batory”), szefa służby sanitarnej Ośrodka. Ponadto staraniem lekarzy, farmaceutów i przeszkolonych sióstr zebrano duże ilości lekarstw, opatrunków i podstawowe instrumenty medyczne. We [[Wrociszew|Wrociszewie]] członkiniami WSK były nauczycielki Stanisława Włodarczyk („Amulet”) i Jadwiga Karwowska, które wysyłały paczki do obozów jenieckich. | W Ośrodku funkcjonowała Wojskowa Służba Kobiet (WSK). Jej członkinie wykonywały niektóre elementy oporządzenia wojskowego, a także wysyłały paczki do obozów jenieckich w Niemczech. W ramach WSK Irena Plater („Daktyl”) z [[Pilica (wieś)|Pilicy]] zorganizowała żeńską drużynę sanitarną liczącą około 20 kobiet i dziewcząt. W dniach od 15 października 1943 roku do 31 maja 1944 roku zostały one przeszkolone w zakresie pierwszej pomocy medycznej przez lekarzy Jadwigę Goławską-Kwaśniak i Karola Chruścielewskiego („Batory”), szefa służby sanitarnej Ośrodka. Ponadto staraniem lekarzy, farmaceutów i przeszkolonych sióstr zebrano duże ilości lekarstw, opatrunków i podstawowe instrumenty medyczne. We [[Wrociszew|Wrociszewie]] członkiniami WSK były nauczycielki Stanisława Włodarczyk („Amulet”) i Jadwiga Karwowska, które wysyłały paczki do obozów jenieckich. | ||