Przejdź do zawartości

Ośrodek IV ZWZ-AK Warka: Różnice pomiędzy wersjami

brak opisu edycji
Nie podano opisu zmian
Nie podano opisu zmian
 
Linia 39: Linia 39:
W połowie 1944 roku Ośrodek dysponował bronią wystarczającą do uzbrojenia pełnego plutonu bojowego. Na każdego żołnierza przypadł kb lub kbk, pistolet i 2-3 granaty. Każda drużyna miała ponadto 3 pistolety automatyczne. Stosunkowo duża ilość broni i amunicji umożliwiła podjęcie szeregu akcji przeciw okupantowi, a także prowadzenie intensywnego szkolenia polowego w warunkach nocnych, które odbyło się kilkakrotnie zimą i wiosną 1944 roku. Na terenie Ośrodka IV organizowano szkolenie wojskowe.
W połowie 1944 roku Ośrodek dysponował bronią wystarczającą do uzbrojenia pełnego plutonu bojowego. Na każdego żołnierza przypadł kb lub kbk, pistolet i 2-3 granaty. Każda drużyna miała ponadto 3 pistolety automatyczne. Stosunkowo duża ilość broni i amunicji umożliwiła podjęcie szeregu akcji przeciw okupantowi, a także prowadzenie intensywnego szkolenia polowego w warunkach nocnych, które odbyło się kilkakrotnie zimą i wiosną 1944 roku. Na terenie Ośrodka IV organizowano szkolenie wojskowe.


Przez cały czas okupacji robotnicy z [[Fabryka Okuć Budowlanych braci Lubert w Warce|Fabryki Okuć Budowlanych w Warce]] wykonywali brakujące lub uszkodzone elementy mechaniczne do broni znajdującej się w magazynach Ośrodków IV i V. W 1943 roku wyprodukowano w fabryce dwa prototypowe miotacze ognia. Niestety, nie sprawdziły się one w czasie prób przeprowadzonych przez ppor. sap. Mieczysława Czajkowskiego („Chmiel”) i nie podjęto ich produkcji. Natomiast na początku roku 1944 por. „Florian” na odprawie u komendanta Obwodu kpt. „Halnego” zadeklarował wykonanie kilkunastu egzemplarzy pistoletów typu sten. Dyrektor Jerzy Lubert zgodził się, ażeby robotnicy nocnej zmiany, a jednocześnie członkowie Armii Krajowej, wykonali poszczególne elementy pistoletu. Dokumentację techniczną przygotował Zbigniew Kupras („Marek”) pod nadzorem inż. Antoniego Kossobudzkiego. Obaj nadzorowali wykonywanie części przez m.in. Edwarda Grzelewskiego („Blondyn”), Stanisława Rudnickiego, Stefana Sarnowskiego („Adam”). Wszystkie elementy zostały wykonane do końca czerwca. Jednak prace przy montażu zostały przerwane, ponieważ linia frontu wschodniego oparła się o wschodni brzeg Wisły, a następnie został utworzony [[przyczółek magnuszewsko-warecki]] i Niemcy rozpoczęli ewakuację ludności.
Przez cały czas okupacji robotnicy z [[Fabryka Okuć Budowlanych braci Lubert w Warce|Fabryki Okuć Budowlanych w Warce]] wykonywali brakujące lub uszkodzone elementy mechaniczne do broni znajdującej się w magazynach Ośrodków IV i V. W 1943 roku wyprodukowano w fabryce dwa prototypowe miotacze ognia. Niestety, nie sprawdziły się one w czasie prób przeprowadzonych przez ppor. sap. Mieczysława Czajkowskiego („Chmiel”) i nie podjęto ich produkcji. Natomiast na początku roku 1944 por. „Florian” na odprawie u komendanta Obwodu kpt. „Halnego” zadeklarował wykonanie kilkunastu egzemplarzy pistoletów typu sten. Dyrektor Jerzy Lubert zgodził się, ażeby robotnicy nocnej zmiany, a jednocześnie członkowie Armii Krajowej, wykonali poszczególne elementy pistoletu. Dokumentację techniczną przygotował Zbigniew Kupras („Marek”) pod nadzorem inż. Antoniego Kossobudzkiego. Obaj nadzorowali wykonywanie części przez m.in. Edwarda Grzelewskiego („Blondyn”), Stanisława Rudnickiego, Stefana Sarnowskiego („Adam”). Wszystkie elementy zostały wykonane do końca czerwca. Jednak prace przy montażu zostały przerwane, ponieważ linia frontu wschodniego oparła się o wschodni brzeg Wisły, a następnie został utworzony [[przyczółek warecko-magnuszewski]] i Niemcy rozpoczęli ewakuację ludności.


Ośrodek noszący kryptonim „Filia IV” prowadził korespondencję z Obwodem zaszyfrowanym jako „Spółdzielnia”. Sprawozdania i korespondencja z Obwodem były sporządzane przez adiutanta ppor. Jerzego Łukowskiego („Lenko”). Skrzynka pocztowa dla tego typu przesyłek znajdowała się w miejscowej Spółdzielni Rolniczo-Handlowej. Dla korespondencji wewnętrznej, a także kolportażu prasy i innych przesyłek tego typu skrzynki pocztowe znajdowały się u [[Władysław Janus|Władysława Janusa]], Mieczysława Lipca, Mieczysława Wróbla oraz w restauracji Jana Korcza („Siwek”). Natomiast punktami kontaktowymi i miejscami spotkań konspiracyjnych były sklep Ledóchowskiego, mieszkania [[Władysław Janus|Władysława Janusa]] i Marcelego Petrykowskiego, a także browar.
Ośrodek noszący kryptonim „Filia IV” prowadził korespondencję z Obwodem zaszyfrowanym jako „Spółdzielnia”. Sprawozdania i korespondencja z Obwodem były sporządzane przez adiutanta ppor. Jerzego Łukowskiego („Lenko”). Skrzynka pocztowa dla tego typu przesyłek znajdowała się w miejscowej Spółdzielni Rolniczo-Handlowej. Dla korespondencji wewnętrznej, a także kolportażu prasy i innych przesyłek tego typu skrzynki pocztowe znajdowały się u [[Władysław Janus|Władysława Janusa]], Mieczysława Lipca, Mieczysława Wróbla oraz w restauracji Jana Korcza („Siwek”). Natomiast punktami kontaktowymi i miejscami spotkań konspiracyjnych były sklep Ledóchowskiego, mieszkania [[Władysław Janus|Władysława Janusa]] i Marcelego Petrykowskiego, a także browar.


W Ośrodku funkcjonowała Wojskowa Służba Kobiet (WSK). Jej członkinie wykonywały niektóre elementy oporządzenia wojskowego, a także wysyłały paczki do obozów jenieckich w Niemczech. W ramach WSK Irena Plater („Daktyl”) z [[Pilica (wieś)|Pilicy]] zorganizowała żeńską drużynę sanitarną liczącą około 20 kobiet i dziewcząt. W dniach od 15 października 1943 roku do 31 maja 1944 roku zostały one przeszkolone w zakresie pierwszej pomocy medycznej przez lekarzy Jadwigę Goławską-Kwaśniak i Karola Chruścielewskiego („Batory”), szefa służby sanitarnej Ośrodka. Ponadto staraniem lekarzy, farmaceutów i przeszkolonych sióstr zebrano duże ilości lekarstw, opatrunków i podstawowe instrumenty medyczne. We [[Wrociszew|Wrociszewie]] członkiniami WSK były nauczycielki Stanisława Włodarczyk („Amulet”) i Jadwiga Karwowska, które wysyłały paczki do obozów jenieckich.
W Ośrodku funkcjonowała Wojskowa Służba Kobiet (WSK). Jej członkinie wykonywały niektóre elementy oporządzenia wojskowego, a także wysyłały paczki do obozów jenieckich w Niemczech. W ramach Wojskowej Służby Kobiet Irena Plater („Daktyl”) z [[Pilica (gmina Warka)|Pilicy]] zorganizowała żeńską drużynę sanitarną liczącą około 20 kobiet i dziewcząt. W dniach od 15 października 1943 roku do 31 maja 1944 roku zostały one przeszkolone w zakresie pierwszej pomocy medycznej przez lekarzy Jadwigę Goławską-Kwaśniak i Karola Chruścielewskiego („Batory”), szefa służby sanitarnej Ośrodka. Ponadto staraniem lekarzy, farmaceutów i przeszkolonych sióstr zebrano duże ilości lekarstw, opatrunków i podstawowe instrumenty medyczne. We [[Wrociszew|Wrociszewie]] członkiniami WSK były nauczycielki Stanisława Włodarczyk („Amulet”) i Jadwiga Karwowska, które wysyłały paczki do obozów jenieckich.


Na terenie [[Warka|Warki]] powołano 4 sekcje Wojskowej Służby Ochrony Powstania (WSOP), którymi kierował Franciszek Solarski. Na początku 1944 roku Komenda Obwodu wydała rozkaz rozpoczęcia przygotowań do akcji „Burza”. Należało przeorganizować Ośrodek na pododdział bojowy w sile kompanii przygotowanej do podjęcia działań bojowych. Dowódcą kompanii został mianowany por. [[Józef Ruszkowski]]. Na jesieni 1944 roku teren działania Ośrodka IV znalazł się w strefie frontu i działalność konspiracyjna stała się niemożliwa. W tej sytuacji komendant [[Obwód Grójec Armii Krajowej|Obwodu Grójec-„Głuszec”]] kpt. [[Dionizy Rusek]] („Halny”), rozwiązał Ośrodek Rozkazem nr 21 z dnia 10 listopada 1944 roku.  
Na terenie [[Warka|Warki]] powołano 4 sekcje Wojskowej Służby Ochrony Powstania (WSOP), którymi kierował Franciszek Solarski. Na początku 1944 roku Komenda Obwodu wydała rozkaz rozpoczęcia przygotowań do akcji „Burza”. Należało przeorganizować Ośrodek na pododdział bojowy w sile kompanii przygotowanej do podjęcia działań bojowych. Dowódcą kompanii został mianowany por. [[Józef Ruszkowski]]. Na jesieni 1944 roku teren działania Ośrodka IV znalazł się w strefie frontu i działalność konspiracyjna stała się niemożliwa. W tej sytuacji komendant [[Obwód Grójec Armii Krajowej|Obwodu Grójec-„Głuszec”]] kpt. [[Dionizy Rusek]] („Halny”), rozwiązał Ośrodek Rozkazem nr 21 z dnia 10 listopada 1944 roku.