1806
edycji
(Utworzono nową stronę "'''Józef Krupiński''' (ur. 29 maja 1912 w Boczkach, powiat łowicki, zm. 13 sierpnia 1944 w Warszawie) – wikary kościoła rzymskokatolickiego, prefekt szkół w Grójcu. == Życiorys == Rekonstrukcja jego biografii jest trudna z powodu zniszczenia w 1944 Archiwum Archidiecezjalnego w Warszawie. Wiadomo tylko, że urodził się 29 maja 1912 w Boczkach, w powiecie łowickim, ukończył Metropolitarne Seminarium Duchowne w Warszawie, święcenia kap…") |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 2: | Linia 2: | ||
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
Rekonstrukcja jego biografii jest trudna z powodu zniszczenia w 1944 Archiwum Archidiecezjalnego w Warszawie. Wiadomo tylko, że urodził się 29 maja 1912 w Boczkach, w powiecie łowickim, ukończył Metropolitarne Seminarium Duchowne w Warszawie, święcenia kapłańskie otrzymał w 1939 roku. Podczas okupacji hitlerowskiej znalazł się w [[Grójec|Grójcu]] i tu pełnił posługę kapłańską jako wikariusz i prefekt szkół grójeckich. Mając kontakt ze starszą młodzieżą skupił wokół siebie tę, która należała do prawicowego Obozu Narodowo-Radykalnego, a ściślej do ONR - Grupa Szaniec. Organem jej było pismo „Szaniec”, stąd nazwa Grupy. We wrześniu 1942 Grupa Szaniec oraz część [[Narodowa Organizacja Wojskowa|Narodowej Organizacji Wojskowej]] utworzyła w kraju [[Narodowe Siły Zbrojne]]. [[Biuro Informacji i Propagandy Armii Krajowej|Biuro Informacji i Propagandy]] Armii Krajowej [[Obwód Grójec Armii Krajowej|Obwodu Grójec-„Głuszec”]] w raporcie z 22 października 1943 poinformowało „Folwark” (kryptonim Obszaru Warszawskiego Armii Krajowej):<blockquote>„''ONR - grupa nieliczna, za to niezmiernie hałaśliwa. Sieci organizacyjnej w terenie nie ma. Członkowie - garść przedwojennych maturzystów i studentów młodszych roczników. Kierownik - młody ksiądz, odważny, dobry kaznodzieja. Nie przejawia zdolności do pracy konstruktywnej. Większość członków jest w szeregach PZP'' (Polski Związek Powstańczy, kryptonim AK)'', prowadzą jednak własne życie organizacyjne, urządzają zebrania dyskusyjne na tematy polityczne operując jeszcze ciągle hasłami walki z Żydami, zresztą mówią, że program nie może być wyraźny i że nie należy go ujawniać. Nie czytają „Szańca”, natomiast czytają „Walkę”. W stosunku do innych organizacji roszczą sobie prawo do supremacji jako, że „przyszłość należy do nas!”. Swego stosunku do pełnomocnika rządu na kraj nie potrafią, nawet na wyraźne pytania, określić. W sprawach wojskowych są zdyscyplinowanymi żołnierzami, lecz politycznymi wpływami usiłują opanować komendę obwodu. Chcąc mieć w wojsku własną propagandę, zaczęli wydawać własne pisemko powielane, na niskim poziomie''”.</blockquote>Zorganizowana przez ks. Krupińskiego grupa młodzieży spotykała się w domu parafialnym przy ul. Worowskiej 1. W zebraniach uczestniczyli wzmiankowani studenci szkół wyższych, byli uczniowie klas starszych gimnazjum, oraz uczniowie –Koedukacyjnych Kursów Przygotowawczych do Szkół Zawodowych II Stopnia Józefa Świątkowskiego, Prywatnej Koedukacyjnej Szkoły Handlowej Józefa Świątkowskiego, uczniowie [[Tajne nauczanie w zakresie szkoły średniej|tajnego nauczania w zakresie szkoły średniej]]. Na spotkaniach czytano artykuły z tajnej prasy, dyskutowano nad (ujętymi w duchu światopoglądu katolickiego i ideologii narodowej) problemami moralnymi, politycznymi i społecznymi podejmowanymi m.in. przez tajne gazetki „Załoga”, | Rekonstrukcja jego biografii jest trudna z powodu zniszczenia w 1944 Archiwum Archidiecezjalnego w Warszawie. Wiadomo tylko, że urodził się 29 maja 1912 w Boczkach, w powiecie łowickim, ukończył Metropolitarne Seminarium Duchowne w Warszawie, święcenia kapłańskie otrzymał w 1939 roku. Podczas okupacji hitlerowskiej znalazł się w [[Grójec|Grójcu]] i tu pełnił posługę kapłańską jako wikariusz i prefekt szkół grójeckich. Mając kontakt ze starszą młodzieżą skupił wokół siebie tę, która należała do prawicowego Obozu Narodowo-Radykalnego, a ściślej do ONR - Grupa Szaniec. Organem jej było pismo „Szaniec”, stąd nazwa Grupy. We wrześniu 1942 Grupa Szaniec oraz część [[Narodowa Organizacja Wojskowa|Narodowej Organizacji Wojskowej]] utworzyła w kraju [[Narodowe Siły Zbrojne]]. [[Biuro Informacji i Propagandy Armii Krajowej|Biuro Informacji i Propagandy]] Armii Krajowej [[Obwód Grójec Armii Krajowej|Obwodu Grójec-„Głuszec”]] w raporcie z 22 października 1943 poinformowało „Folwark” (kryptonim Obszaru Warszawskiego Armii Krajowej):<blockquote>„''ONR - grupa nieliczna, za to niezmiernie hałaśliwa. Sieci organizacyjnej w terenie nie ma. Członkowie - garść przedwojennych maturzystów i studentów młodszych roczników. Kierownik - młody ksiądz, odważny, dobry kaznodzieja. Nie przejawia zdolności do pracy konstruktywnej. Większość członków jest w szeregach PZP'' (Polski Związek Powstańczy, kryptonim AK)'', prowadzą jednak własne życie organizacyjne, urządzają zebrania dyskusyjne na tematy polityczne operując jeszcze ciągle hasłami walki z Żydami, zresztą mówią, że program nie może być wyraźny i że nie należy go ujawniać. Nie czytają „Szańca”, natomiast czytają „Walkę”. W stosunku do innych organizacji roszczą sobie prawo do supremacji jako, że „przyszłość należy do nas!”. Swego stosunku do pełnomocnika rządu na kraj nie potrafią, nawet na wyraźne pytania, określić. W sprawach wojskowych są zdyscyplinowanymi żołnierzami, lecz politycznymi wpływami usiłują opanować komendę obwodu. Chcąc mieć w wojsku własną propagandę, zaczęli wydawać własne pisemko powielane, na niskim poziomie''”.</blockquote>Zorganizowana przez ks. Krupińskiego grupa młodzieży spotykała się w domu parafialnym przy ul. Worowskiej 1. W zebraniach uczestniczyli wzmiankowani studenci szkół wyższych, byli uczniowie klas starszych gimnazjum, oraz uczniowie –Koedukacyjnych Kursów Przygotowawczych do Szkół Zawodowych II Stopnia Józefa Świątkowskiego, Prywatnej Koedukacyjnej Szkoły Handlowej Józefa Świątkowskiego, uczniowie [[Tajne nauczanie w zakresie szkoły średniej|tajnego nauczania w zakresie szkoły średniej]]. Na spotkaniach czytano artykuły z tajnej prasy, dyskutowano nad (ujętymi w duchu światopoglądu katolickiego i ideologii narodowej) problemami moralnymi, politycznymi i społecznymi podejmowanymi m.in. przez tajne gazetki „Załoga”, „Naród” i „Wojsko”. Zapoznawali się z działaniem broni, której kilka sztuk przechowywał w swoim mieszkaniu ksiądz wikary. Ponadto był on kapelanem tajnej organizacji wojskowej [[Szwoleżerowie]], inspiratorem gazetki [[Szare Szeregi|Szarych Szeregów]] „[[Na Posterunku]]” (1943-1944). Od września 1943 uczył religii na komplecie tajnego nauczania w zakresie szkoły średniej, który przy [[Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 im. Gabriela Narutowicza w Grójcu|Publicznej Szkole Podstawowej nr 1]] zorganizował [[Wincenty Malicki]] (1893–1944). | ||
19 stycznia 1944 został aresztowany przez gestapo w [[Grójec|Grójcu]] i wywieziony na Pawiak. 13 sierpnia 1944, w czasie likwidacji więzienia, został rozstrzelany w ruinach getta. Była to ostatnia w historii Pawiaka egzekucja więźniów. | 19 stycznia 1944 został aresztowany przez gestapo w [[Grójec|Grójcu]] i wywieziony na Pawiak. 13 sierpnia 1944, w czasie likwidacji więzienia, został rozstrzelany w ruinach getta. Była to ostatnia w historii Pawiaka egzekucja więźniów. | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
* [[Zdzisław Szeląg]], ''Krupiński Józef'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt czwarty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 1996, s. 45–47 – na podstawie źródeł: | |||
* Księga poświęcona pamięci nauczycieli Ziemi Grójeckiej poległych i zamordowanych w latach 1939–1945 w depozycie Alicji Langkamerowej. Tu krótki biogram i fotografia; | |||
* W. Bartoszewski, ''Warszawski pierścień śmierci. 1939–1944'', Warszawa 1967, s. 295; | |||
* Ks. W. Jacewicz, Ks. J. Woś, ''Martyrologia polskiego duchowieństwa rzymskokatolickiego pod okupacją hitlerowską w latach 1939–1945'', z. 2, s. 361; | |||
* R. Domański, ''Pawiak – więzienie gestapo. Kronika. 1939–1945'', Warszawa 1979, s. 492; | |||
* ''Życie religijne w Polsce pod okupacją hitlerowską. 1939–1945''. Praca zbiorowa pod red. ks. J. Zielińskiego, Warszawa 1982, s. 289; | |||
* M. Walczak, ''Straty osobowe polskiego środowiska nauczycielskiego w okresie wojny i okupacji hitlerowskiej 1939–1945'', Warszawa 1984, s. 380; | |||
* M. Walczak, ''Działalność oświatowa i martyrologia nauczycielstwa polskiego pod okupacją hitlerowską 1939–1945'', Wrocław 1987, s. 465; | |||
* [[Henryk Świderski]], ''Armia Krajowa w Obwodzie Grójec – „Głuszec”'', Warszawa 1993, s. 28, 48, 66, 85, 193, 219, 249, 251, 308; | |||
* M. Walczak, ''Ludzie nauki i nauczyciele podczas II wojny światowej. Księga strat osobowych'', Warszawa 1995, s. 426. | |||
[[Kategoria:Duchowni]] | [[Kategoria:Duchowni]] | ||
[[Kategoria:Wojskowi]] | [[Kategoria:Wojskowi]] | ||
{{DEFAULTSORT:Krupiński, Józef}} | {{DEFAULTSORT:Krupiński, Józef}} | ||