Gustaw Janasz

Gustaw Adolf Janasz (ur. 15 czerwca 1885 w Dańkowie, zm. 22 września 1957 w Warszawie) – hodowca zbóż, sekretarz Towarzystwa Rolniczego Grójeckiego, od 1939 roku kierownik hodowli buraka cukrowego i hodowli zbóż w majątku Dańków.

Życiorys

Urodził się 15 czerwca 1885 w Dańkowie jako drugi syn Aleksandra Jana (1851–1930) i Heleny z Olszowskich, brat Stanisława Samuela. W 1905 roku wziął udział w strajku szkolnym, za co został relegowany ze szkoły średniej w Warszawie. Maturę uzyskał w Carskim Siole. Studia rolnicze odbył w Lipsku, doktoryzował się w roku 1910 na podstawie pracy Einfluss des Zuckerrlibenbaues auf die Landdwirtschaft in Königreich Polen (Wpływ uprawy buraka cukrowego na produkcję rolniczą w Królestwie Polskim). Po studiach przejął zarządzanie majątkiem Trąbki, gdzie organizował hodowlę buraków i wzorowe gospodarstwo (1012 ha, w tym 320 ha lasu). W latach po II wojnie światowej buraki odmiany AJ-3 wyhodowane wspólnie z bratem Stanisławem Samuelem nabierały coraz większego znaczenia, gdyż cechowała je wysoka cukrowość i plemność z hektara. Gustaw Janasz nadzorował również hodowlę w Śmiłowie, gdzie od 1936 pracował dr P. Kolago, który jako jedyny spoza rodziny, odegrał wybitną rolę w hodowli buraków firmy Janasz. Po śmierci w 1939 Aleksandra Józefa (juniora) przejął naukowe kierownictwo hodowli buraka cukrowego i hodowli zbóż. W okresie okupacji niemieckiej 1939–1945 przebywał w Dańkowie. W 1945 aresztowany został przez Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa i krótko więziony w Grójcu. W czasie wojny i okupacji uratował materiały hodowlane buraków, a po wojnie zorganizował hodowlę w rodzinnych majątkach, dzierżawionych wówczas od państwa. W zamian Trąbek, gdzie były niesprzyjające warunki, wydzierżawił Straszków-Straszkówek (powiat kolski) i zorganizował tam największą stację hodowlaną firmy. Gustaw Janasz jest współlaureatem Nagrody Państwowej II stopnia. Żonaty był dwa razy: z Janiną Byszewską z Kaczkowizny (powiat Kutno) i z Różą Pleszczyńską (primo voto Gerlicz) z Woli Wydrzynej.

Gustaw Adolf Janasz zmarł 22 września 1957 r. w Warszawie, pochowany został na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie, w alei D, nr 19.

Bibliografia

• Zofia Romanowska, Janasz Aleksander Józef, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt dziesiąty, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2001, s. 24-25.
• Tadeusz Wolski, Gustaw Janasz 1885-1957, „Studia i Materiały z Dziejów Nauki Polskiej” 1969, Seria B, s. 101-102;
• Eugeniusz Szulc, Cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie. Zmarli i ich rodziny, Warszawa 1989, s. 234.