Betar w Grójcu: Różnice pomiędzy wersjami

brak opisu edycji
Nie podano opisu zmian
Nie podano opisu zmian
Linia 2: Linia 2:


== Historia ==
== Historia ==
Betar (skrót od hebr. Brith Trumpeldor = Związek Trumpeldora) został utworzony w 1923 w Rydze przez prawnika, działacza politycznego, pisarza, przywódcę prawicy syjonistycznej, założyciela Związku Syjonistów-Rewizjonistów (1931) i partii utworzonej w Wiedniu Nowa Organizacja Syjonistyczna (1935), Włodzimierza Żabotyńskiego (1880–1940). Celem jego dążeń była walka zbrojna o utworzenie państwa żydowskiego w Palestynie („w granicach starożytnego państwa króla Dawida”). Nazwa organizacji upamiętniała postać Józefa Trumpeldora, współorganizatora Legionu Żydowskiego (1917) u boku armii gen. Allenby'ego, jednego z pierwszych poległych w Palestynie oraz twierdzę Betar. Była to organizacja światowa, ale w 1936 r. 75% członków spośród 52 000 mieszkało w Polsce. Działania jej zmierzały do propagowania wśród młodzieży programu rewizjonistów, a więc przygotowania do walki i życia w Palestynie, organizowania legalnej i nielegalnej emigracji do Palestyny. Członkowie nosili brunatne koszule z niebieskimi wyłogami, swego wodza witali wyciągniętą przed siebie ręką, byli przeciwnikami zarówno międzynarodowego, jak i narodowego socjalizmu żydowskiego, odrzucali liberalizm i demokrację parlamentarną, utrzymywali kontakty z ugrupowaniami faszyzującymi i faszystowskimi, ze względu na antysemityzm nie aprobowali Hitlera. Wyszkolone grupy Betaru wykorzystywane były w Polsce m.in. do rozbijania lewicowych stowarzyszeń, organizacji i partii, np. [[Bund w Grójcu|Bundu]] lub [[Poalej Syjonu]]. Podczas zajęć uczono historii Palestyny, języka hebrajskiego, topografii, a na podstawie porozumienia między polskim Ministerstwem Spraw Zagranicznych i Żabotyńskim, członkowie uczestniczyli w ćwiczeniach oddziałów przysposobienia wojskowego. Najniższą komórką scentralizowanej organizacji były gniazda podporządkowane Komendom Okręgowym, a te – Komendzie Głównej.
Betar (skrót od hebr. Brith Trumpeldor = Związek Trumpeldora) został utworzony w 1923 w Rydze przez prawnika, działacza politycznego, pisarza, przywódcę prawicy syjonistycznej, założyciela Związku Syjonistów-Rewizjonistów (1931) i partii utworzonej w Wiedniu Nowa Organizacja Syjonistyczna (1935), Włodzimierza Żabotyńskiego (1880–1940). Celem jego dążeń była walka zbrojna o utworzenie państwa żydowskiego w Palestynie („w granicach starożytnego państwa króla Dawida”). Nazwa organizacji upamiętniała postać Józefa Trumpeldora, współorganizatora Legionu Żydowskiego (1917) u boku armii gen. Allenby'ego, jednego z pierwszych poległych w Palestynie oraz twierdzę Betar. Była to organizacja światowa, ale w 1936 r. 75% członków spośród 52 000 mieszkało w Polsce. Działania jej zmierzały do propagowania wśród młodzieży programu rewizjonistów, a więc przygotowania do walki i życia w Palestynie, organizowania legalnej i nielegalnej emigracji do Palestyny. Członkowie nosili brunatne koszule z niebieskimi wyłogami, swego wodza witali wyciągniętą przed siebie ręką, byli przeciwnikami zarówno międzynarodowego, jak i narodowego socjalizmu żydowskiego, odrzucali liberalizm i demokrację parlamentarną, utrzymywali kontakty z ugrupowaniami faszyzującymi i faszystowskimi, ze względu na antysemityzm nie aprobowali Hitlera. Wyszkolone grupy Betaru wykorzystywane były w Polsce m.in. do rozbijania lewicowych stowarzyszeń, organizacji i partii, np. [[Bund w Grójcu|Bundu]] lub [[Poalej Syjon w Grójcu|Poalej Syjonu]]. Podczas zajęć uczono historii Palestyny, języka hebrajskiego, topografii, a na podstawie porozumienia między polskim Ministerstwem Spraw Zagranicznych i Żabotyńskim, członkowie uczestniczyli w ćwiczeniach oddziałów przysposobienia wojskowego. Najniższą komórką scentralizowanej organizacji były gniazda podporządkowane Komendom Okręgowym, a te – Komendzie Głównej.


Kiedy powstało gniazdo w Grójcu, kto był jego organizatorem, gdzie znajdowała się jego siedziba, jaki był skład społeczny – na razie nie udało się ustalić. Ślad jego istnienia zachował się w korespondencji K. Łęgi z Grójca do redakcji tygodnika „Trybuna Narodowa”, organu Rewizjonizmu Syjonistycznego. W numerze 37 z 18 września 1936 r. autor poinformował czytelników, że w Grójcu „''Betar został ostatnio zreorganizowany, mianowano nową Komendę w osobach M. Ostwid, K. Łęga, Kopel Drajer, Zachariasz Zylberberg, Jakub Opatowski, siostra H. Zajfman. Dział sportowy L. Hecht”''.  
Kiedy powstało gniazdo w Grójcu, kto był jego organizatorem, gdzie znajdowała się jego siedziba, jaki był skład społeczny – na razie nie udało się ustalić. Ślad jego istnienia zachował się w korespondencji K. Łęgi z Grójca do redakcji tygodnika „Trybuna Narodowa”, organu Rewizjonizmu Syjonistycznego. W numerze 37 z 18 września 1936 r. autor poinformował czytelników, że w Grójcu „''Betar został ostatnio zreorganizowany, mianowano nową Komendę w osobach M. Ostwid, K. Łęga, Kopel Drajer, Zachariasz Zylberberg, Jakub Opatowski, siostra H. Zajfman. Dział sportowy L. Hecht”''.