Karolew: Różnice pomiędzy wersjami
(Utworzono nową stronę "'''Karolew''' – wieś położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Pniewy. Przez miejscowość przebiega droga krajowa DK 50. W miejscowości znajduje się kaplica Św. Idziego i pozostałości starego cmentarza ewangelickiego. == Przypisy == == Linki zewnętrzne ==") |
Nie podano opisu zmian |
||
| (Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
'''Karolew''' – wieś położona w województwie mazowieckim, w [[Powiat grójecki|powiecie grójeckim]], w [[Gmina Pniewy|gminie Pniewy]]. Przez miejscowość przebiega droga krajowa | '''Karolew''' – wieś położona w województwie mazowieckim, w [[Powiat grójecki|powiecie grójeckim]], w [[Gmina Pniewy|gminie Pniewy]]. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 50. | ||
W miejscowości znajduje się kaplica Św. Idziego i pozostałości starego cmentarza ewangelickiego. | W miejscowości znajduje się kaplica Św. Idziego i pozostałości starego cmentarza ewangelickiego. | ||
== | == Historia == | ||
Nazwa jej utworzona została od imienia właściciela ziemskiego Karola Wolhübnera, który w 1825 sprowadził tu osadników niemieckich. W źródłach z XIX w. miejscowość notowana jest jako kolonia Karolów, potem Karolew. | |||
== | ● ''Więcej w osobnym artykule: [[Ewangelicy]].'' | ||
Do wiosny 1944 była to wieś w całości należąca do kolonistów. Ok. 1840 roku mieszkało w niej 46 rodzin luterańskich, w większości trudniących się rolnictwem. Dla celów religijnych zbudowali drewniany dom modlitwy, w którym mieściła się szkoła. W 1843 urządzili własny cmentarz, a w 1871 [[Filiał ewangelicko-augsburski w Karolewie|filiał]]. | |||
W 1912 wieś zamieszkiwały 534 osoby, w tym 524 ewangelików (98,12%), 4 katolików (0,75%) i 6 mariawitów (1,12%). 30 września 1921 w 36 budynkach żyło 208 rolników, w tym 22 katolików (10,58%), 186 ewangelików (89,42%), z których 206 zadeklarowało narodowość polską, 2 – niemiecką. | |||
Latem 1944 r. władze zarządziły ewakuację ludności niemieckiej. Osadnicy opuścili miejscowość, którą zasiedlili Polacy. | |||
== Bibliografia == | |||
* [[Zdzisław Szeląg]], ''Karolew'', [w:] ''Osadnictwo niemieckie w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka'', [[Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza. Oddział w Grójcu|Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu]], Grójec 2011, s. 48-49 – na podstawie źródeł: | |||
* ''Spisok naselennych punktov varsavskoj guberni'', Varsava 1912, s. 125; | |||
* ''Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych'', t. 1: ''M.st. Warszawa, województwo warszawskie'', Warszawa 1925, s. 45; | |||
* Urszula Bijak, ''Nazwy miejscowe powiatu grójeckiego. Słownik historyczno-etymologiczny'', Grójec 2001. | |||
[[Kategoria:Miejscowości]] | |||
Aktualna wersja na dzień 22:34, 12 maj 2026
Karolew – wieś położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Pniewy. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 50.
W miejscowości znajduje się kaplica Św. Idziego i pozostałości starego cmentarza ewangelickiego.
Historia
Nazwa jej utworzona została od imienia właściciela ziemskiego Karola Wolhübnera, który w 1825 sprowadził tu osadników niemieckich. W źródłach z XIX w. miejscowość notowana jest jako kolonia Karolów, potem Karolew.
● Więcej w osobnym artykule: Ewangelicy.
Do wiosny 1944 była to wieś w całości należąca do kolonistów. Ok. 1840 roku mieszkało w niej 46 rodzin luterańskich, w większości trudniących się rolnictwem. Dla celów religijnych zbudowali drewniany dom modlitwy, w którym mieściła się szkoła. W 1843 urządzili własny cmentarz, a w 1871 filiał.
W 1912 wieś zamieszkiwały 534 osoby, w tym 524 ewangelików (98,12%), 4 katolików (0,75%) i 6 mariawitów (1,12%). 30 września 1921 w 36 budynkach żyło 208 rolników, w tym 22 katolików (10,58%), 186 ewangelików (89,42%), z których 206 zadeklarowało narodowość polską, 2 – niemiecką.
Latem 1944 r. władze zarządziły ewakuację ludności niemieckiej. Osadnicy opuścili miejscowość, którą zasiedlili Polacy.
Bibliografia
- Zdzisław Szeląg, Karolew, [w:] Osadnictwo niemieckie w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 2011, s. 48-49 – na podstawie źródeł:
- Spisok naselennych punktov varsavskoj guberni, Varsava 1912, s. 125;
- Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych, t. 1: M.st. Warszawa, województwo warszawskie, Warszawa 1925, s. 45;
- Urszula Bijak, Nazwy miejscowe powiatu grójeckiego. Słownik historyczno-etymologiczny, Grójec 2001.