Karolew

Karolew – wieś położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Pniewy. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 50.

W miejscowości znajduje się kaplica Św. Idziego i pozostałości starego cmentarza ewangelickiego.

Historia

Nazwa jej utworzona została od imienia właściciela ziemskiego Karola Wolhübnera, który w 1825 sprowadził tu osadników niemieckich. W źródłach z XIX w. miejscowość notowana jest jako kolonia Karolów, potem Karolew.

● Więcej w osobnym artykule: Ewangelicy.

Do wiosny 1944 była to wieś w całości należąca do kolonistów. Ok. 1840 roku mieszkało w niej 46 rodzin luterańskich, w większości trudniących się rolnictwem. Dla celów religijnych zbudowali drewniany dom modlitwy, w którym mieściła się szkoła. W 1843 urządzili własny cmentarz, a w 1871 filiał.

W 1912 wieś zamieszkiwały 534 osoby, w tym 524 ewangelików (98,12%), 4 katolików (0,75%) i 6 mariawitów (1,12%). 30 września 1921 w 36 budynkach żyło 208 rolników, w tym 22 katolików (10,58%), 186 ewangelików (89,42%), z których 206 zadeklarowało narodowość polską, 2 – niemiecką.

Latem 1944 r. władze zarządziły ewakuację ludności niemieckiej. Osadnicy opuścili miejscowość, którą zasiedlili Polacy.

Bibliografia

• Zdzisław Szeląg, Karolew, [w:] Osadnictwo niemieckie w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 2011, s. 48-49 – na podstawie źródeł:
• Spisok naselennych punktov varsavskoj guberni, Varsava 1912, s. 125;
• Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych, t. 1: M.st. Warszawa, województwo warszawskie, Warszawa 1925, s. 45;
• Urszula Bijak, Nazwy miejscowe powiatu grójeckiego. Słownik historyczno-etymologiczny, Grójec 2001.