1806
edycji
brak opisu edycji
Nie podano opisu zmian |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 11: | Linia 11: | ||
=== Średniowiecze, czasy I RP, rozkwit miasta === | === Średniowiecze, czasy I RP, rozkwit miasta === | ||
Targowa niegdyś osada pojawiła się i rozwijała na skrzyżowaniu szlaków handlowych biegnących z miejscowości Liw przez [[Czersk]] i Tarczyn, ku Rawie i dalej oraz innego, o kierunku południowym – z Jazdowa (dziś Warszawa) przez Tarczyn i [[Grójec|Grodziec]], do [[Mogielnica|Mogielnicy]] i na Śląsk lub do Radomia i dalej na południe. Była to włość książęca, w pewnym okresie zapewne ośrodek domeny, na co wskazują m.in. pobliskie osady służebne – Komorniki, Cieśle, Pracze oraz – odnotowane pobyty książąt mazowieckich. W XII w. ufundowany tu został kościół parafialny p.w. św. Michała biskupa. Książę czerski Konrad II (ok. 1248–1294) 5 sierpnia 1284 roku wystawił w Tarczynie dokument, na mocy którego przejął [[Warka|Warkę]] – w drodze wymiany za dwie wsie: Lichanice i Opozdowo. W dokumencie tym znajduje się pierwsza znana wzmianka o Warce. Tenże książę ''datum et actum in Tarczin'' 1284, na prośbę Wawrzyńca i Albrechta, transumuje przywilej swego dziada – Konrada Mazowieckiego oraz ojca – Siemowita. | Targowa niegdyś osada pojawiła się i rozwijała na skrzyżowaniu szlaków handlowych biegnących z miejscowości Liw przez [[Czersk]] i Tarczyn, ku Rawie i dalej oraz innego, o kierunku południowym – z Jazdowa (dziś Warszawa) przez Tarczyn i [[Grójec|Grodziec]], do [[Mogielnica|Mogielnicy]] i na Śląsk lub do Radomia i dalej na południe. Była to włość książęca, w pewnym okresie zapewne ośrodek domeny, na co wskazują m.in. pobliskie osady służebne – Komorniki, Cieśle, Pracze oraz – odnotowane pobyty książąt mazowieckich. W XII w. ufundowany tu został kościół parafialny p.w. św. Michała biskupa. Książę czerski Konrad II (ok. 1248–1294) 5 sierpnia 1284 roku wystawił w Tarczynie dokument, na mocy którego przejął [[Warka|Warkę]] – w drodze wymiany za dwie wsie: [[Lechanice|Lichanice]] i [[Opożdżew|Opozdowo]]. W dokumencie tym znajduje się pierwsza znana wzmianka o Warce. Tenże książę ''datum et actum in Tarczin'' 1284, na prośbę Wawrzyńca i Albrechta, transumuje przywilej swego dziada – Konrada Mazowieckiego oraz ojca – Siemowita. | ||
Książę mazowiecki Kazimierz I (ok. 1329–1355) przychylając się do prośby swego kapelana – Jana, pełniącego funkcję plebana w Tarczynie, przywilejem wydanym w Warszawie 26 listopada 1355 zezwala mu na lokację wsi lub miasta na prawie magdeburskim. Na tej podstawie pleban wieś targową (już wtedy kościelną) Tarczyn, zamienił na miasto o tej samej nazwie. Tak wykreowane miasto duchowne książę Kazimierz uwolnił od ciężarów i powinności prawa książęcego (sep, obrzask, narzas, mostowe porzeczne, godne itd.) oraz zezwolił na budowę karczmy, jatek mięsnych, chlebowych itp. Przywilej ten wielokrotnie był potwierdzany przez później panujących. Ośrodkiem rozplanowania lokacyjnego był prostokątny rynek (przy nim kościół) z biegnącym po przekątnej traktem warszawskim. Za sprawą księcia Janusza I Starszego (ok. 1350–1429) miasteczko od r. 1406 stanowiło uposażenie proboszcza kapituły warszawskiej. W 1490 i 1506 odbyły się w Tarczynie zjazdy szlachty mazowieckiej, których „działanie i kompetencje przekraczały zakres wyznaczony rokom sądowym”, a więc zajmowały się wszystkimi sprawami interesującymi ogól szlachty na Mazowszu. | Książę mazowiecki Kazimierz I (ok. 1329–1355) przychylając się do prośby swego kapelana – Jana, pełniącego funkcję plebana w Tarczynie, przywilejem wydanym w Warszawie 26 listopada 1355 zezwala mu na lokację wsi lub miasta na prawie magdeburskim. Na tej podstawie pleban wieś targową (już wtedy kościelną) Tarczyn, zamienił na miasto o tej samej nazwie. Tak wykreowane miasto duchowne książę Kazimierz uwolnił od ciężarów i powinności prawa książęcego (sep, obrzask, narzas, mostowe porzeczne, godne itd.) oraz zezwolił na budowę karczmy, jatek mięsnych, chlebowych itp. Przywilej ten wielokrotnie był potwierdzany przez później panujących. Ośrodkiem rozplanowania lokacyjnego był prostokątny rynek (przy nim kościół) z biegnącym po przekątnej traktem warszawskim. Za sprawą księcia Janusza I Starszego (ok. 1350–1429) miasteczko od r. 1406 stanowiło uposażenie proboszcza kapituły warszawskiej. W 1490 i 1506 odbyły się w Tarczynie zjazdy szlachty mazowieckiej, których „działanie i kompetencje przekraczały zakres wyznaczony rokom sądowym”, a więc zajmowały się wszystkimi sprawami interesującymi ogól szlachty na Mazowszu. | ||
| Linia 44: | Linia 44: | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
* Napoleon Kosiński, ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt piąty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza – oddział w Grójcu, Grójec 1996, s. 79-84, na podstawie źródeł: | * Napoleon Kosiński, ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt piąty'', [[Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza. Oddział w Grójcu|Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza – oddział w Grójcu]], Grójec 1996, s. 79-84, na podstawie źródeł: | ||
* Michał Baliński, Tymoteusz Lipiński, ''Starożytna Polska pod względem historycznym, jeograficznym i statystycznym'', Warszawa 1843, t. 1, s. 471-473; | * Michał Baliński, Tymoteusz Lipiński, ''Starożytna Polska pod względem historycznym, jeograficznym i statystycznym'', Warszawa 1843, t. 1, s. 471-473; | ||
* Wojciech Szymański, ''Królestwo Polskie czyli najdokładniejszy obraz tego kraju pod względem statystycznym, jeograficznym i historycznych wspomnień'', Warszawa 1859, s. 26; | * Wojciech Szymański, ''Królestwo Polskie czyli najdokładniejszy obraz tego kraju pod względem statystycznym, jeograficznym i historycznych wspomnień'', Warszawa 1859, s. 26; | ||