1806
edycji
Obwód Grójec Armii Krajowej: Różnice pomiędzy wersjami
brak opisu edycji
Nie podano opisu zmian |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 30: | Linia 30: | ||
Przez cały czas okupacji oddziały zbrojne ZWZ/AK przeprowadzały na terenie [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]], a czasem poza jego granicami, akcje sabotażowe i dywersyjne. Niszczono dokumentację i wyposażenie urzędów gminnych, linie telefoniczne, gorzelnie, mleczarnie (ok. 20 w 1943), tory kolejowe, urządzenia stacyjne, zabierano pieniądze z kas (ponad 600 tys. zł. w 1943). Kontrolowano korespondencję adresowaną do władz niemieckich, na mocy wyroków sądów podziemnych [[Sekcje Specjalne Armii Krajowej|Sekcje Specjalne]] likwidowały konfidentów, zdrajców i bandytów. W październiku 1943, żołnierze z Ośrodka III pod dowództwem por. Szymona Gawarkiewicza, zatrzymali na stacji w Zalesiu Górnym pociąg wojskowy i zabrali 240 skrzynek z amunicją. Od jesieni 1942 trwały akcje zrzutowe, w czasie których odebrano 10 skoczków („cichociemnych”) przerzucanych samolotami brytyjskimi do kraju oraz pojemniki z bronią, amunicją, radiostacjami i innym sprzętem przeznaczonym dla podziemia. W „Głuszcu” funkcjonowały 3 pola zrzutowe: „Rogi” k. Bogatek, „Latarnia 421” k. [[Piekarty|Piekart]] i „Lichtarz 423” k. [[Machnatka|Machnatki]]. W okolicy [[Kozietuły|Kozietuł]] przygotowano lądowisko dla akcji „Most”, skąd mieli być zabrani samolotem kurierzy, ważne osobistości polskiego podziemia i specjalne przesyłki i przewiezieni do Anglii. Łączność radiową dla potrzeb Komendy Głównej AK zorganizował i nadzorował por. łączn. inż. A. Grossman, a prowadzili radiotelegrafiści: sierż. Józef Zakrzewski „Józef”, ppor. Bolesław Trzaskowski „Śmiały”, sierż. Stanisław Mentlak „Mazur”, plut. Stanisław Kaźmierczak „Jurek”. 29 lipca 1943 został aresztowany w czasie pracy radiostacji w [[Tarczyn|Tarczynie]] sierż. „Mazur” oraz właścicielka mieszkania Wanda Kobryniowa (z domu Jaskólska). Po brutalnym przesłuchaniu w siedzibie warszawskiego gestapo przy ul. Szucha zostali wysłani do obozu w Oświęcimiu. Radiostacje z numerem wywoławczym 23b pracowały w [[Grójec|Grójcu]], [[Tarczyn|Tarczynie]], [[Warka|Warce]], [[Czersk|Czersku]], [[Machnatka|Machnatce]], Borowem i były chronione przez miejscowe placówki. Działalnością propagandową i informacyjną kierowała [[Wanda Godlewska]]. Obwodowe BIP wydawało tygodnik „[[Dzwon Polski]]", który był rozprowadzany na terenie [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]] razem z innymi pismami i wydawnictwami przywożonymi tu z [[Warszawa|Warszawy]]. | Przez cały czas okupacji oddziały zbrojne ZWZ/AK przeprowadzały na terenie [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]], a czasem poza jego granicami, akcje sabotażowe i dywersyjne. Niszczono dokumentację i wyposażenie urzędów gminnych, linie telefoniczne, gorzelnie, mleczarnie (ok. 20 w 1943), tory kolejowe, urządzenia stacyjne, zabierano pieniądze z kas (ponad 600 tys. zł. w 1943). Kontrolowano korespondencję adresowaną do władz niemieckich, na mocy wyroków sądów podziemnych [[Sekcje Specjalne Armii Krajowej|Sekcje Specjalne]] likwidowały konfidentów, zdrajców i bandytów. W październiku 1943, żołnierze z Ośrodka III pod dowództwem por. Szymona Gawarkiewicza, zatrzymali na stacji w Zalesiu Górnym pociąg wojskowy i zabrali 240 skrzynek z amunicją. Od jesieni 1942 trwały akcje zrzutowe, w czasie których odebrano 10 skoczków („cichociemnych”) przerzucanych samolotami brytyjskimi do kraju oraz pojemniki z bronią, amunicją, radiostacjami i innym sprzętem przeznaczonym dla podziemia. W „Głuszcu” funkcjonowały 3 pola zrzutowe: „Rogi” k. Bogatek, „Latarnia 421” k. [[Piekarty|Piekart]] i „Lichtarz 423” k. [[Machnatka|Machnatki]]. W okolicy [[Kozietuły|Kozietuł]] przygotowano lądowisko dla akcji „Most”, skąd mieli być zabrani samolotem kurierzy, ważne osobistości polskiego podziemia i specjalne przesyłki i przewiezieni do Anglii. Łączność radiową dla potrzeb Komendy Głównej AK zorganizował i nadzorował por. łączn. inż. A. Grossman, a prowadzili radiotelegrafiści: sierż. Józef Zakrzewski „Józef”, ppor. Bolesław Trzaskowski „Śmiały”, sierż. Stanisław Mentlak „Mazur”, plut. Stanisław Kaźmierczak „Jurek”. 29 lipca 1943 został aresztowany w czasie pracy radiostacji w [[Tarczyn|Tarczynie]] sierż. „Mazur” oraz właścicielka mieszkania Wanda Kobryniowa (z domu Jaskólska). Po brutalnym przesłuchaniu w siedzibie warszawskiego gestapo przy ul. Szucha zostali wysłani do obozu w Oświęcimiu. Radiostacje z numerem wywoławczym 23b pracowały w [[Grójec|Grójcu]], [[Tarczyn|Tarczynie]], [[Warka|Warce]], [[Czersk|Czersku]], [[Machnatka|Machnatce]], Borowem i były chronione przez miejscowe placówki. Działalnością propagandową i informacyjną kierowała [[Wanda Godlewska]]. Obwodowe BIP wydawało tygodnik „[[Dzwon Polski]]", który był rozprowadzany na terenie [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]] razem z innymi pismami i wydawnictwami przywożonymi tu z [[Warszawa|Warszawy]]. | ||
Wiosną 1944 powstał [[Oddział | Wiosną 1944 powstał [[Oddział Leśny „Soplicy”|Oddział Partyzancki]] dowodzony przez por. Tadeusza Wierzbickiego „Soplica”, „Tygrys”, który działał głównie na terenie [[Ośrodek VII ZWZ-AK Mogielnica|Ośrodka VII]]. Liczył ok. 20-30 żołnierzy. | ||
W lipcu 1943 funkcję komendanta Obwodu „Głuszec” objął kpt. sł. st. piech. [[Dionizy Rusek]] „Grań”, „Halny”. Kierował organizacją w okresie nasilonych represji i aresztowań. W nocy 18 marca 1944 został uwięziony członek Komendy Obwodu i szef kontrwywiadu kpt. [[Maciej Gabała]] „Marek”, „Drzewski”. Kpt. „Halny” postanowił odbić „Marka” i zorganizował tzw. [[Akcja na Caritas|Akcję na Caritas]], siedzibę grójeckiego gestapo. O północy 26 marca oddziały Armii Krajowej dowodzone przez por. Jana Warnke wdarły się do budynku i uwolniły kpt. [[Maciej Gabała|Gabałę]] oraz 25 więzionych Polaków. Była to największa akcja zbrojna przeprowadzona przez żołnierzy „Głuszca”. | W lipcu 1943 funkcję komendanta Obwodu „Głuszec” objął kpt. sł. st. piech. [[Dionizy Rusek]] „Grań”, „Halny”. Kierował organizacją w okresie nasilonych represji i aresztowań. W nocy 18 marca 1944 został uwięziony członek Komendy Obwodu i szef kontrwywiadu kpt. [[Maciej Gabała]] „Marek”, „Drzewski”. Kpt. „Halny” postanowił odbić „Marka” i zorganizował tzw. [[Akcja na Caritas|Akcję na Caritas]], siedzibę grójeckiego gestapo. O północy 26 marca oddziały Armii Krajowej dowodzone przez por. Jana Warnke wdarły się do budynku i uwolniły kpt. [[Maciej Gabała|Gabałę]] oraz 25 więzionych Polaków. Była to największa akcja zbrojna przeprowadzona przez żołnierzy „Głuszca”. | ||
| Linia 36: | Linia 36: | ||
Zgodnie z rozkazem komendanta Armii Krajowej, gen. Bora Komorowskiego, w dniu 17 sierpnia 1944 przeprowadzono koncentrację oddziałów Obwodu. Jej celem była pomoc walczącej [[Warszawa|Warszawie]]. | Zgodnie z rozkazem komendanta Armii Krajowej, gen. Bora Komorowskiego, w dniu 17 sierpnia 1944 przeprowadzono koncentrację oddziałów Obwodu. Jej celem była pomoc walczącej [[Warszawa|Warszawie]]. | ||
W ścisłym związku z ZWZ/AK działała [[Powiatowa Delegatura Rządu RP]] będąca cywilną strukturą Polskiego Państwa Podziemnego, kierowana przez | W ścisłym związku z ZWZ/AK działała [[Powiatowa Delegatura Rządu RP]] będąca cywilną strukturą Polskiego Państwa Podziemnego, kierowana przez [[Zbigniew Hanke|Zbigniewa Tadeusza]] Hanke. | ||
=== Akcje sabotażowo-dywersyjne i likwidacyjne === | === Akcje sabotażowo-dywersyjne i likwidacyjne === | ||