Żeńskie Szare Szeregi: Różnice pomiędzy wersjami

Żeńskie Szare Szeregi (tekst źródłowy)

Wersja z 21:43, 7 maj 2024

Dodane 28 bajtów , 7 maj 2024

brak opisu edycji

WizualnieWikikod

Admin

Biurokraci, Administratorzy interfejsu, Administratorzy

1806

edycji

@@ Linia 16: / Linia 16: @@
 Wiedza na temat żeńskich Szarych Szeregów w Grójeckiem jest nader uboga. Odtworzenie pełnego stanu osobowego nie jest możliwe z powodu nie odnalezienia dokumentów i braku relacji. Działalność harcerek, w sposób pośredni, przedstawiona została w pracach poświęconych Armii Krajowej w pow. grójeckim, a ściślej w ustępach omawiających [[Wojskowa Służba Kobiet|Wojskową Służbę Kobiet]], do której powołano wiele dziewcząt. Wbrew oczekiwaniu, praca ich nie została jednak wyodrębniona. Z ustnych i pisemnych przekazów wiemy, że komendantką tajnego hufca w [[Powiat grójecki|powiecie grójeckim]] była Leokadia Perzówna-Granatowa (ur. 1906), ps. „Czarna”, zastępczynią i drużynową w [[Grójec|Grójcu]] - Janina Michalska („Fiołek”). O ich kontaktach z Chorągwią Mazowiecką, z kolejnymi komendantkami: hrcm. Marią Trojanowską (do 1942), Wandą Szlamińską (1942-1944), Janiną Saską (1944) i Anną Piotrowską (od upadku powstania warszawskiego, dla rejonu lewobrzeżnego), nic na razie nie wiemy.
-Na podstawie wzmiankowanych przekazów ustalono kilkadziesiąt nazwisk harcerek Szarych Szeregów z powiatu grójeckiego. Z listy tej wymienimy kilka tych, które działały w [[Grójec|Grójcu]], największym ośrodku Szarych Szeregów: Barbara („Asia”) i Alicja („Lidia”) Jakubowskie, Danuta Świtalska, Maria Kulczycka („Mika”), Teresa Nastula, Halina Markowska-Konopacka („Maria”), Lidia Gabałówna (1927-1970), ps. „Trzmiel”.
+Na podstawie wzmiankowanych przekazów ustalono kilkadziesiąt nazwisk harcerek Szarych Szeregów z powiatu grójeckiego. Z listy tej wymienimy kilka tych, które działały w [[Grójec|Grójcu]], największym ośrodku Szarych Szeregów: Barbara („Asia”) i Alicja („Lidia”) Jakubowskie, Danuta Świtalska, Maria Kulczycka („Mika”), Teresa Nastula, Halina Markowska-Konopacka („Maria”), Lidia Gabałówna (1927–1970), ps. „Trzmiel”.
 Pracą harcerek kierowały: w [[Góra Kalwaria|Górze Kalwarii]] - Łucja Morawińska („Mora”), w [[Grójec|Grójcu]] - oprócz wzmiankowanej Leokadii Perzównej-Granatowej, drużynowe - Maria Pietrusińska, Krystyna Zawadzka-Czajkowska („Leśniczanka”), Anna i Maria Dutkiewiczówny, w [[Mogielnica|Mogielnicy]] - [[Helena Mroziewicz]] („Hesia”), w [[Warka|Warce]] - Felicja Giętkowska („Róża”) i żona [[Władysław Janus|Władysława Janusa]].
-Działalność harcerek koncentrowała się głównie na przygotowaniu sanitariuszek. Kursy wiedzy z tego zakresu, w sierpniu 1943 w [[Grójec|Grójcu]] przeprowadzili lekarze: Franciszek Grodecki („Grad”) i [[Mieczysław Grzeszek]] („Migdał”) w Warce (październik 1943-maj 1944) - Jadwiga Goławska-Kwaśnik („Karola”) i Karol Chruścielewski („Batory”). Harcerki zbierały się w nielicznych grupach, w różnych prywatnych mieszkaniach, np. w Grójcu u H. Markowskiej-Konopackiej, Krystyny Rygiewiczówny („Lena”), Hanny Twardowskiej („Danka”), w domu parafialnym. Spotkania poświęcone były m.in. pogadankom na tematy ideowe. Przygotowywano też na nich tzw. szarpie, czyli opatrunki zrobione ze starych, spranych płócien. Sterylizowano je i otrzymywano rodzaj gazy, którą owijano watę.
+Działalność harcerek koncentrowała się głównie na przygotowaniu sanitariuszek. Kursy wiedzy z tego zakresu, w sierpniu 1943 w [[Grójec|Grójcu]] przeprowadzili lekarze: Franciszek Grodecki („Grad”) i [[Mieczysław Grzeszek]] („Migdał”) w Warce (październik 1943–maj 1944) - Jadwiga Goławska-Kwaśnik („Karola”) i Karol Chruścielewski („Batory”). Harcerki zbierały się w nielicznych grupach, w różnych prywatnych mieszkaniach, np. w Grójcu u H. Markowskiej-Konopackiej, Krystyny Rygiewiczówny („Lena”), Hanny Twardowskiej („Danka”), w domu parafialnym. Spotkania poświęcone były m.in. pogadankom na tematy ideowe. Przygotowywano też na nich tzw. szarpie, czyli opatrunki zrobione ze starych, spranych płócien. Sterylizowano je i otrzymywano rodzaj gazy, którą owijano watę.
-Starsze harcerki były przygotowywane do służby łączniczek, kolporterek, zapoznawano je z budową np. rewolweru. Szkolenia odbywały się w domach prywatnych, m.in. u Stanisławy (1905-1944) i Marcina („Rogalski”) Przybyłowskich w [[Mieczysławówka|Mieczysławówce]] pod [[Grójec|Grójcem]]. Praktyczne ćwiczenia z tych zakresów odbywały się w okolicy wsi [[Grudzkowola]], na tzw. [[Piekiełko|Piekiełku]].
+Starsze harcerki były przygotowywane do służby łączniczek, kolporterek, zapoznawano je z budową np. rewolweru. Szkolenia odbywały się w domach prywatnych, m.in. u Stanisławy (1905–1944) i Marcina („Rogalski”) Przybyłowskich w [[Mieczysławówka|Mieczysławówce]] pod [[Grójec|Grójcem]]. Praktyczne ćwiczenia z tych zakresów odbywały się w okolicy wsi [[Grudzkowola]], na tzw. [[Piekiełko|Piekiełku]].
 W pracy z dziewczętami przywiązywano dużą wagę do nauki i samokształcenia, stąd wiele dziewcząt uczestniczyło w [[Tajne nauczanie w zakresie szkoły średniej|tajnym nauczaniu w zakresie szkoły średniej]].
@@ Linia 28: / Linia 28: @@
 Do rąk harcerek docierały m.in. od marca 1941 do sierpnia 1944 miesięcznik, a potem dwutygodnik „Dziś i Jutro”, pismo Komendy Pogotowia oraz gazetka Komendy Chorągwi Mazowieckiej „Krąg”. Pisma te wskazywały jak żyć w warunkach okupacji, by zachować godność narodową i służyć ojczyźnie.
-W związku z tajną działalnością 14 marca 1944 gestapo aresztowało Helenę Mroziewicz, drużynową w [[Mogielnica|Mogielnicy]] i osadziło w areszcie śledczym na Pawiaku w Warszawie. Rozstrzelano ją 26 kwietnia 1944 r.
+W związku z tajną działalnością 14 marca 1944 gestapo aresztowało [[Helena Mroziewicz|Helenę Mroziewicz]], drużynową w [[Mogielnica|Mogielnicy]] i osadziło w areszcie śledczym na Pawiaku w Warszawie. Rozstrzelano ją 26 kwietnia 1944 r.
 Żeńskie Szeregi rozwiązane zostały 18 stycznia 1945 r.
 == Bibliografia ==