Grójec: Różnice pomiędzy wersjami

Pod koniec XIX wieku wraz z poprawą sytuacji na wsi, sadownictwo przestawało być elitarne i coraz częściej zakładano sady chłopskie. Sadownictwo wkrótce zaczęło odgrywać bardzo ważną rolę w gospodarce Grójca i jego okolic.

● ''Więcej w osobnym artykule: [[Sadownictwo na ziemi grójeckiej]].''

=== I wojna światowa ===

W latach okupacji niemieckiej 1915–1918 burmistrz Grójca i radni wzięli się do szeroko pojętych generalnych porządków. Zamówiono blaszane tablice z nazwami ulic oraz numerami domów. Staro-Warszawską przemianowano na Szpitalną, Włodarszczyznę na Ogrodową, ulicę bez nazwy na Worowską. Wymierzono – wiodącą do [[Dworzec kolejki wąskotorowej w Grójcu|stacji kolejki wąskotorowej]] – Drogę Laskową, czyli dzisiejszą Laskową. Dużego znaczenia nabrała także druga ulica prowadząca do stacji kolejki – Warecka (dawny Gościniec Warecki), której bruk – w związku z dużym ruchem ulicznym – należało ciągle poprawiać. Ulicę Wojskową przemianowano na Piotra Skargi.  

=== 1918-1939 ===

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, Grójec pełnił rolę miasta powiatowego w województwie warszawskim. Jeszcze w 1918, niedługo po zakończeniu działań wojennych, utworzono w mieście sieć szkół, między innymi i gimnazjum.

W październiku 1939 r. został włączony przez Niemców do dystryktu warszawskiego Generalnego Gubernatorstwa.  

Okres wojny miasto przeżyło dość spokojnie, zaopatrując stolicę w żywność i udzielając schronienia jej mieszkańcom. W przerażenie wprawiały ogniste łuny nad Warszawą i dochodzące stamtąd niesamowite wieści.  

==== Getto żydowskie w Grójcu ====

Decyzja o utworzenia "żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej" w Grójcu zapadła w listopadzie 1940 roku. 25 listopada tego roku, stosując się do zarządzenia starosty, Zarząd Miejski w Grójcu podał do ogólnej wiadomości, że utworzona została dzielnica żydowska. Przesiedlenie nastąpiło natychmiastowo - po 28 listopada Żydzi mieszkający poza wyznaczoną strefą podlegali karze.

Getto grójeckie istniało zaledwie trzy miesiące – ostateczna deportacja grójeckich Żydów do getta warszawskiego nastąpiła pod koniec lutego 1941 roku<ref>W dostępnych źródłach podawane są różne daty wysiedlenia Żydów grójeckich. Można jednak wywnioskować, iż wysiedlenie rozpoczęto w sobotę 22 lutego, a zakończono w poniedziałek 24 lutego 1941 roku.</ref>. Około 100 Żydów przewieziono tam ciężarówką, pozostałym Niemcy nakazali zgromadzić się na placu targowym przed ratuszem. Uformowanych w kolumnę Żydów przepędzono na stację grójeckiej kolejki wąskotorowej, gdzie zostali załadowani do bydlęcych wagonów i wywiezieni do getta w Warszawie.

==== Wyzwolenie Grójca ====

=== Po 1945 roku ===

W okresie pojałtańskiej Polski postępował rozwój cywilizacyjny i gospodarczy, przybywało mieszkańców, domów i ulic. Nie dało się uniknąć zmian mających symbolizować „postępowe” przemiany społeczno-polityczne, wszechobecną ideologię oraz obowiązującą wykładnię dziejów. Zamiast Marszałka Piłsudskiego – Związek Walki Młodych, zamiast Polskiej Organizacji Wojskowej – Świerczewskiego, zamiast Rynku – najpierw Plac Stalina, potem Plac Wolności. Laskową przemianowano na Dwudziestolecia, Radomską na Aleję Niepodległości. Manifest PKWN z 22 lipca 1944 r. uczczono ulicą 22 Lipca.

Do większych inwestycji z lat Polski Ludowej należą: budowa stadionu, nowego szpitala i gmachu szkoły podstawowej, tzw. dwójki. Większość rozrastającego się miasta skanalizowano i zwodociągowano. W połowie lat 70. pod budownictwo jednorodzinne przekazano teren położony w obrębie Al. Niepodległości i ul. Lewiczyńskiej. Wybierając patronów nowych ulic, sięgnięto m.in. do etosu II wojny światowej: Gwardzistów, Armii Ludowej, Batalionów Chłopskich. Władze jako patrona ulicy nie zaakceptowały Armii Krajowej, choć podobno przemycono nazwę w zawoalowanej formie: Walecznych. Patronem nowej ulicy domów jednorodzinnych ustanowiono żołnierza Gwardii Ludowej rodem z niedalekiego [[Uleniec|Uleńca]], [[Władysław Pietrusiak|Władysława Pietrusiaka]] (1909–1944), który przez rok uczęszczał do grójeckiego gimnazjum.

Od lat 60. XX wieku corocznie w Grójcu organizowane jest [[Święto Kwitnących Jabłoni]] (wcześniej - od 1959 roku - święto było obchodzone w różnych miejscowościach).

W 1990 r. ulicę Związku Walki Młodych przemianowano na Józefa Piłsudskiego, a 22 Lipca na Jana Pawła II. 24 kwietnia „[[Gazeta Grójecka]]” informowała: ''Nie ma już ulicy Związku Walki Młodych – jest Józefa Piłsudskiego. W kolejce do zmiany czekają: Armii Ludowej, Gwardzistów, Świerczewskiego, 22 Lipca, Dwudziestolecia, Trzydziestolecia, Czterdziestolecia, … i starczy!.'' Uwadze redakcji umknęła uchwała o przemianowaniu 22 Lipca na Jana Pawła II. Jeszcze w 1990 r. 15 Stycznia przemianowano na Armii Krajowej, zaś Świerczewskiego na POW. Potem Dwudziestolecia przemianowano na Laskową, Pietrusiaka na Bankową. Wśród nowych ulic przybyły: Józefa Wybickiego i Strażacka.

== Zabytki ==

== Postacie związane z Grójcem ==