Magierowa Wola

Magierowa Wola – wieś położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Warka.

Historia

W źródłach historycznych wymieniana od XV w. jako Wola, libertate Magaronis, Volya, Wolya Magierowa. Nazwa Wola jest tłumaczeniem łacińskiego terminu libertas. Od XII w. oznacza on czasowe zwolnienie osadników na terenach nieprzystosowanych do upraw rolnych od świadczeń na rzecz właściciela ziemi. Wolizna trwała zwykle od 8 do 20 lat, to znaczy do właściwego zagospodarowania się. Był to rodzaj rekompensaty za przekształcenie terenu w grunt orny. Drugi człon nazwy wsi pochodzi od nazwiska Magier. Nosił je właściciel wsi lub osadźca, pełniący później funkcję sołtysa. Przez kilka wieków wieś należała do dóbr kościelnych, rządowych.

W ciągu XIX w. we wsi osiedlili się koloniści nie bezpośrednio z południowo-zachodnich Niemiec (ze Szwabii), ale z Gąsek. Należeli oni do gminy wyznaniowej w Pilicy. W 1827 było w niej 25 domów, które zamieszkiwało 186 osób, w 1912 – 291 (148 mężczyzn, 143 kobiet), w tym 256 katolików (87,97%), 35 ewangelików (12,03%). Należało do nich 498 mórg ziemi ornej.

W 1921 w 39 budynkach żyło 277 osób (143 mężczyzn, 134 kobiet), w tym 236 katolików (85,19%), 41 ewangelików (14,81%). Wszyscy zadeklarowali narodowość polską.

Podczas okupacji żołnierze Armii Krajowej z Ośrodka IV – Warka, w kwietniu 1943, przeprowadzili we wsi „akcję na zabawę”, urządzoną przez kolonistów dla mieszkańców wsi, a więc i Polaków. Podczas niej kolonistom odebrano pieniądze i krótką broń.

Wg ustaleń Otto Heike w 1944 roku (nie w 1945) gospodarstwa rolne prowadzili: Friedrich Bauer (8,96 ha), Friedrich Frank (8,96 ha), Friedrich Koch (4,48 ha), Heinrich Melzer (7,84 ha), Anna z domu Bauer i Johann Meyer.

Latem 1944 wszyscy ewangelicy prawdopodobnie opuścili wieś, zostali ewakuowani do III Rzeszy. Gospodarstwa ich zajęli Polacy.

Bibliografia

• Zdzisław Szeląg, Magierowa Wola, [w:] Osadnictwo niemieckie w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 2011, s. 62-63 – na podstawie źródeł:
• Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. F. Sulimierskiego, B. Chlebowskiego, W. Walewskiego I-XV, Warszawa 1880-1902, t. 5 (1884), s. 897;
• Spisok naselennych punktov varsavskoj guberni, Varsava 1912, s. 204-205;
• Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych, t. 1: M.st. Warszawa, województwo warszawskie, Warszawa 1925, s. 44;
• Otto Heike, 150 Jahre Schwabensiedlungen in Polen 1795–1945, Leverkusen 1985, s. 185;
• Urszula Bijak, Nazwy miejscowe powiatu grójeckiego. Słownik historyczno-etymologiczny, Grójec 2001, s. 60;
• W. Suchecki, W szeregach wareckiej AK i ROAK, [w:] Grójeckie we wspomnieniach. Antologia. Seria III. Wybór i opracowanie Zdzisław Szeląg, Grójec 2003, s. 65-66.