Stanisław Muranowicz

Stanisław Aleksander Muranowicz (ur. 19 października 1929 w Wilkowie Pierwszym, zm. 27 grudnia 1996 r. w Nowej Wsi) – nauczyciel, zasłużony kierownik Szkoły Podstawowej w Nowej Wsi, lokalny działacz społeczny.

Urodził się 19 października 1929 w Kawęczynie (dziś Wilków Pierwszy), w powiecie grójeckim, syn rolnika (7 ha) Stanisława i Genowefy z Muranowiczów (dalsze pokrewieństwo). W rodzinnej miejscowości ukończył Publiczną Szkołę Powszechną (1936–1944) oraz dwie klasy Prywatnego Gimnazjum Koedukacyjnego im. Jana Kasprowicza Związku Samopomocy Chłopskiej (1945–1948). We wrześniu 1948 r. wstąpił do III klasy Państwowego Koedukacyjnego Liceum Pedagogicznego w Mogielnicy Grójeckiej, które ukończył 2 czerwca 1950 r.

1 lipca 1950 Inspektorat Szkolny w Grójcu powołał go na kierownika Szkoły Podstawowej o 4 nauczycielach w Nowej Wsi, w której przepracował 41 lat (do przejścia na emeryturę). W chwili objęcia stanowiska (po Wiktorii Grętkiewicz) warunki pracy nauczycieli w szkole były trudne. Nauka odbywała się w dwóch izbach starego, drewnianego budynku oraz w izbach wynajętych w Nowej Wsi i w dwóch filiach: w Ryszkach (od 1954) i Franciszkowie (od 1955). Pomieszczenia te znajdowały się w znacznej odległości, co utrudniało pracę organizacyjną i wychowawczą.

Wzrastająca liczba uczniów wymusiła podjęcie starań zmierzających do wystawienia nowej szkoły. Inicjatywę taką Muranowicz podjął w 1959 r. powołując Społeczny Komitet Budowy Szkoły. Przystąpiono do zebrania środków finansowych wśród mieszkańców obwodu szkolnego. Uzyskane kwoty były zbyt małe, aby można było zakupić działkę i zgromadzić materiały budowlane; lokalna społeczność była zbyt biedna. Po nieodpłatnym otrzymaniu działki (1,5 ha) od lokalnego Sadowniczego Zakładu Doświadczalnego przystąpił do starań o finansowe wsparcie budowy ze strony władz, a potem do zdobycia materiałów budowlanych. W wyniku różnego rodzaju długotrwałych zabiegów, dopiero w latach 1972–1973 udało się zbudować jednopiętrowy, nowoczesny, jak na owe czasy, gmach szkolny o pow. 4710 m². Znajduje się w nim 6 izb lekcyjnych, biblioteka, gabinet dyrektora, sekretariat, pokój nauczycielski, zastępcza sala gimnastyczna, obszerna szatnia, kuchnia, świetlica i z oddzielnym wejściem mieszkania dla dwóch rodzin.

Równolegle z tymi zajęciami Muranowicz podnosił swe kwalifikacje: w 1963 skończył historię w Zaocznym Studium Nauczycielskim w Warszawie, a w 1977, w wyniku tzw. „egzaminu uproszczonego” uzyskał kwalifikacje równoznaczne z ukończeniem wyższych studiów zawodowych.

Po zakończeniu budowy nowej placówki wiele wysiłku włożył w wyposażenie szkoły w sprzęt, pomoce naukowe, książki, w organizację świetlicy (1973). 1 września 1991 r., po 41 latach pracy na stanowisku kierowniczym, przeszedł na emeryturę.

Przez całe dorosłe życie łączył pracę nauczycielską ze społeczną: był członkiem Związku Nauczycielstwa Polskiego (od 1950), Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (od 1950). Członkostwo w tej ostatniej wykorzystał do działalności na rzecz lokalnej społeczności Nowej Wsi, m.in. zainicjował budowę śródwiejskiej, utwardzonej drogi (1,5 km), skutecznie zabiegał o wystawienie budynku dla sklepu przemysłowo-rolnego ze stosownym zapleczem magazynowym (1975), o wzniesienie magazynu zbożowego i punktu sprzedaży nawozów sztucznych, starał się pomóc rolnikom w uzyskaniu przydziałów materiałów budowlanych, pisał podania, prośby, monitował w sprawach mieszkańców, występował przeciw kumoterstwu i przekupstwu. Był współorganizatorem Ludowego Klubu Sportowego w Nowej Wsi (1951), Ochotniczej Straży Pożarnej (1951). Społecznie pełnił różne funkcje: był członkiem Rady Nadzorczej Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Warce (1958–1996), przewodniczącym Rady Zakładowej Związku Nauczycielstwa Polskiego w Warce (1973–1976), prezesem ogniska Związku Nauczycielstwa Polskiego nr 2 w Warce (1978–1980), radnym gminy Nowa Wieś z siedzibą w Murowance (od 1954) a potem w gminie Warka (do 1991). W 1976 wziął udział w XII (XXX) Krajowym Zjeździe Delegatów Związku Nauczycielstwa Polskiego w Warszawie, w następnym zaś roku w Ogólnopolskim Kongresie Pedagogicznym Nauczycieli.

Za aktywną działalność oświatową, związkową, społeczną wyróżniony został: Złotym Krzyżem Zasługi (1975), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1981) oraz odznakami: Tysiąclecia Państwa Polskiego (1967), Złotą Odznaką Związku Nauczycielstwa Polskiego (1969), Medalem 30-lecia PRL, Medalem Pamiątkowym z okazji Ogólnopolskiego Kongresu Pedagogicznego (1977), Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1980).

10 sierpnia 1952 zawarł związek małżeński z nauczycielką, Ireną Przybysz (ur. 1934). Wychowali troje dzieci: Elżbietę (ur. 1956, nauczycielka), Przemysława (ur. 1961, prowadzi gospodarstwo sadownicze w Miedzechowie) i Hannę (ur. 1965, nauczycielka), za Andrzejem Milczarkiem.

Zmarł 27 grudnia 1996 r. w Nowej Wsi, pochowany został na cmentarzu w Warce. Lokalna społeczność dla upamiętnienia zasług zmarłego, w rocznicę śmierci ufundowała i wmurowała wewnątrz budynku szkolnego tablicę z napisem: „Nie umiera ten, kto żyje w pamięci bliźnich”. // Zasłużonemu nauczycielowi // i wychowawcy // dyrektorowi Szkoły Podstawowej // w Nowej Wsi w latach 1950–1991 // śp. Stanisławowi Muranowiczowi // w I rocznicę śmierci. // Nowa Wieś 27 XII 1997 r.

Bibliografia

• Hanna Milczarek, Zdzisław Szeląg, Muranowicz Stanisław Aleksander, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt jedenasty, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2002, s. 57-59 - na podstawie źródeł:
• Dokumenty w posiadaniu rodziny. Biogram w opracowaniu córki – Hanny Milczarek.