Jabcok

Powiat grójecki

Powiat grójecki – powiat w Polsce (województwo mazowieckie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Grójec.

Położony jest na pograniczu Wysoczyzny Rawskiej i Równiny Warszawskiej (Nizina Mazowiecka), 45 km na południe od Warszawy. Obszar powiatu stanowią niziny z dużymi deniwelacjami terenu. Powiat zajmuje powierzchnię 1268,82 km2, liczba ludności wynosi ogółem 97 979 osób (stan na 31.12.2020 r.).

Powiat grójecki graniczy z powiatami: białobrzeskim, kozienickim, garwolińskim, otwockim, piaseczyńskim, pruszkowskim, grodziskim, żyrardowskim, tomaszowskim, rawskim, opoczyńskim i przysuskim.

Naturalne granice administracyjne wytyczają od wschodu rzeka Wisła, a od południa rzeka Pilica (pozostałe granice są granicami sztucznymi). Główną sieć wodną tworzy rzeka Pilica i Jeziorka wraz z dopływami.

Powiat grójecki leży w malowniczej krainie największego w kraju i Europie zwartego rejonu sadowniczego. Dogodne położenie na przecięciu najważniejszych arterii drogowych i linii kolejowych naszego kraju sprawia, że powiat grójecki (podobnie jak całe województwo mazowieckie) posiada dobrze rozwiniętą sieć komunikacyjną.

Obecny podział administracyjny

W skład powiatu wchodzą:

W latach 1999–2002 do powiatu grójeckiego należała również gmina Tarczyn, która 1 stycznia 2003 została przyłączona do powiatu piaseczyńskiego.

Historia

Do połowy XIII w. Grójec pełnił nadrzędne funkcje w organizacji państwowej (np. gród kasztelański) i kościelnej (kolegiata). Pozycji nie utracił nawet po przeniesieniu ośrodka władzy do Czerska. Powiat grójecki zawsze obejmował znaczną cześć dawnej Ziemi Czerskiej, terenu niezwykle ważnego dla historii Mazowsza. Od XIV w. aż do upadku Polski w końcu XVIII w. Grójec był siedzibą powiatu grójeckiego, wchodzącego w skład ziemi czerskiej, podobnie jak powiaty warecki, czerski i garwoliński (od XVI do XVII w. ziemia czerska należała do Województwa Mazowieckiego). Upadek Polski w końcu XVIII w. i zabory zdeterminowały dalsze dzieje lokalno-regionalnej społeczności Grójca.

W sensie administracyjnym nowoczesny powiat grójecki powstał w 1867 jako część Guberni Warszawskiej (o powierzchni 979 km2 z 46.812 mieszkańcami). Po uzyskaniu przez Polskę niepodległości - w dwudziestoleciu międzywojennym (1918-1939) powiat wchodził w skład województwa warszawskiego z czasów Rzeczypospolitej Szlacheckiej (o powierzchni 1699 km2 z 127 058 mieszkańcami). Podczas II wojny światowej powiat grójecki, w tych samych granicach, znalazł się w obrębie Generalnego Gubernatorstwa w dystrykcie warszawskim. Administracją powiatu kierował Starosta (Kreishauptmann).

W 1975 zlikwidowano w Polsce powiaty. Większość gmin byłego powiatu grójeckiego weszła w skład utworzonego wówczas województwa radomskiego. Wstępem do przywrócenia powiatów było powołanie w 1990 urzędów rejonowych. Urząd Rejonowy w Grójcu obejmował gminy: Belsk Duży, Błędów, Chynów, Goszczyn, Grójec, Jasieniec, Mogielnica, Nowe Miasto nad Pilicą, Pniewy, Promna i Warka. 1 stycznia 1999 r. po reformie administracyjnej, Grójec wszedł w skład województwa mazowieckiego z siedzibą w Warszawie.

Herb powiatu grójeckiego

Herb powiatu grójeckiego to półokrągła tarcza trójdzielna w odwróconą literę T.

Opis

W polu pierwszym na czerwonym tle widnieje mazowiecki Orzeł Biały. W drugim zielony smok na białym tle. W trzecim polu umieszczone zostało symetryczne, zielone (również pień) drzewo owocowe, z jedenastoma czerwonymi owocami (jabłkami?).

Symbolika

  • Godło w polu pierwszym symbolizuje przynależność powiatu do woj. mazowieckiego.
  • Drugie godło to herb ziemi czerskiej, której powiat grójecki jest częścią.
  • Trzeci herb symbolizuje liczne, obszerne sady owocowe, które znajdują się na terenie powiatu, a sadownictwo stanowi znaczącą część gospodarki.

Herb został ustanowiony Uchwałą Rady Powiatu Grójeckiego Nr XVII/122/2000 z dnia 28 listopada 2000 r.

Źródło: „https://www.jabcok.org/jabcok/index.php?title=Powiat_grójecki&oldid=209”