Poalej Syjon w Grójcu

Poalej Syjon, Poalej Cijon (hebr. Robotnicy Syjonu, jid.: Jidisze Socjalistisz-Demokratisze Arbeter Partaj „Poalej Cijon”, Żydowska Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Robotnicy Syjonu). Oddział w Grójcu – radykalna partia syjonistyczno-socjalistyczna założona przez Dow Ber Borochowa (1881–1917) w 1906 r. w Połtawie.

Działała nielegalnie, w 1918 została zalegalizowana w Polsce. W 1920 doszło w niej do rozłamu na: proradziecką, komunizującą Poalej-Syjon-Lewicę i Poalej-Syjon-Prawicę. Dążyła ona utworzenia w Palestynie niepodległego, socjalistycznego państwa żydowskiego, opowiadała się za autonomią narodową i kulturalną diaspory, zwłaszcza w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, przeciwstawiała się dyskryminacji Żydów, dążyła do poprawy bytu, prowadziła szkolenia dla przyszłych osadników w Palestynie.

Kiedy oddział powstał w Grójcu, ilu miał członków – nie udało się na razie ustalić. Z zachowanych szczątków dokumentów wiadomo, że do Rady Miejskiej partia wystawiała swoją listę. Tak było w 1930 r. (nr 5). Kandydował z niej Abram Jakób Beker (ur. 1900) ze Stokowej 7, otrzymał tylko 12 głosów. Kandydatura Joska Kietlera została unieważniona.

Bibliografia

• Zdzisław Szeląg, Poalej Syjon. Oddział w Grójcu, [w:] Żydzi w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 2007, s. 66 – na podstawie źródeł:
• A. Bełcikowska, Stronnictwa i związki polityczne w Polsce, Warszawa 1925, s. 875-879;
• G. Z. [G. Zalewska], Poalej Syjon..., [w:] A. Cała, A. Węgrzynek, Gabriela Zalewska, Historia i kultura Żydów polskich. Słownik, Warszawa 2000, s. 256;
• Remigiusz Matyjas, Powiat grójecki w okresie Drugiej Rzeczypospolitej. Materiały i studia, Kielce – Grójec 2004, s. 111.