Borzęcin

Borzęcin – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Błędów, położona ok. 6 km na południowy zachód od Błędowa.

W źródłach pisanych po raz pierwszy notowana w XVI wieku. Urszula Bijak podała, że nazwa wsi pochodzi od staropolskiej nazwy osobowej Borzęta, znanej już od XII wieku, a ta zaś od staropolskich imion typu Borzysław. W czasach Südpreußen (Prus Południowych) we wsi osiedlili się osadnicy niemieccy. Ile osób przybyło, na razie nie udało się ustalić.

● Więcej w osobnym artykule: Ewangelicy.

W 1912 żyły 64 osoby (37 mężczyzn, 37 kobiet), w tym 10 luteran (15,62%). Późniejszy spis ludności z 1912 r. podaje, że we wsi mieszkało 51 osób (20 mężczyzn, 31 kobiet), w tym 7 ewangelików (13,72%), z których wszyscy zadeklarowali narodowość polską. Kolejne spisy ludności notują więc coraz mniejszą ich liczbę. Przyczyn zapewne było wiele (migracja, wysiedlenia, wojny, zmiana wyznania). Ks. Marian Kajtaniak przytacza dwa przykłady apostazji: „8 lutego 1825 Piotr Dziarnowski, plantator tabaki z Wylezina, par. Chojnata, zawarł związek małżeński z Marianną Kryspel, ewangeliczką z Borzęcina, która złożyła wyznanie wiary katolickiej przed proboszczem. Świadkami byli Krzysztof Heyn i Samuel Kufelt, ewangelicy. 13 lutego 1825 zawarli związek małżeński ewangelicy Jan Kwast z Rozalią Utrecht z Borzęcina, oboje przeszli na wiarę katolicką.”

W księdze nawróceń w parafii Błędów prowadzonej od 1859 roku zanotowano 43 nawrócenia na katolicyzm. Niestety, ks. Marian Kajtaniak m.in. wymienił nazwiska niemiecko brzmiące, ale nie podał z jakiej miejscowości osoby noszące je pochodziły. W jednym przypadku podał, iż Helena Janasz, z Dańkowa przeszła z kalwinizmu na katolicyzm. W księdze chrzczonych znalazł wiele nazwisk kolonistów, dla przykładu wynotował 67. Spisywali oni akt chrztu, jak już wzmiankowano, u błędowskiego proboszcza do 1839, kiedy to uzyskali zezwolenie władz państwowych na prowadzenie własnych akt stanu cywilnego. Stało się to po urządzeniu cmentarza ewangelickiego w Błędowie.

Bibliografia

• Zdzisław Szeląg, Borzęcin, [w:] Osadnictwo niemieckie w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 2011, s. 6-7 – na podstawie źródeł:
• Urszula Bijak, Nazwy miejscowe powiatu grójeckiego. Słownik historyczno-etymologiczny, Grójec 2001, s. 15-16;
• ks. Marian Kajtaniak, Parafia Błędów w przeszłości i w zabytkach, Warszawa 1954, s. 77-80 [maszynopis];