Tekst źródłowy strony Jan Dal-Trozzo

'''Jan Dal-Trozzo''' (ur. 1869, zm. 15 kwietnia 1935 w [[Michałów Górny|Michałowie]]) – matematyk, nauczyciel gimnazjalny, autor podręczników szkolnych.

== Życiorys ==
Urodził się w [[Michałów Górny|Michałowie]] (wówczas gmina Lechanice, dziś [[gmina Warka]]) we włoskiej rodzinie ziemiańskiej osiadłej na tym terenie. Studiował na Wydziale Fizyczno-Matematycznym Uniwersytetu w Dorpacie, dziś Tartu, w Estonii. Po ukończeniu studiów został powołany do armii rosyjskiej i służył m.in. na Kaukazie. Po powrocie w rodzinne strony gospodarował w majątku [[Długowola]] (dziś [[gmina Goszczyn]]).

W 1907 przeniósł się na stałe do [[Warszawa|Warszawy]], gdzie zaczął pracować jako nauczyciel matematyki wyższych klas żeńskiego gimnazjum prowadzonego przez Anielę Werecką. Z tą szkołą związał się na wiele lat, uczył w niej do 1933. Był współtwórcą i udziałowcem Stowarzyszenia Szkoły Współdzielczej, w latach 1922-1925 członkiem jego Zarządu. Stowarzyszenie kierowało placówką powstałą w miejsce prywatnego gimnazjum Wereckiej (sama Aniela Werecka aż do śmierci w 1927 była przełożoną szkoły, wkrótce potem gimnazjum nadano jej imię). Dal-Trozzo czasowo uczył również w innych warszawskich szkołach średnich, m.in. w żeńskim gimnazjum Janiny Tymińskiej i w renomowanej Szkole Technicznej prowadzonej przez Edwarda Świecimskiego i Władysława Piotrowskiego (od 1910 – Warszawska Szkoła Przemysłowo-Techniczna).

Uczennice gimnazjum Wereckiej z lat dwudziestych wspominały Jana Dal-Trozzo jako człowieka niezwykle tolerancyjnego i umiejącego fascynować matematyką. Jedna z nich pisała: „nad wyraz zdolny pan Dal-Trozzo mnożąc w pamięci czterocyfrowe liczby przez siebie dawał budujący przykład, co z umysłem ludzkim może zrobić matematyka.” W relacji innej uczennicy czytamy: „Od szóstej klasy matematykę wykładał pan Dal-Trozzo – starszy już wiekiem, wysoki, siwy, bardzo szczupły – chodząca cierpliwość. Zwykle do tablicy szło się na ochotnika, a w klasie szumiało jak w ulu, od czasu do czasu słyszało się »proszę o ciszę«, ale to nie skutkowało”.

Jan Dal-Trozzo był autorem kilku podręczników szkolnych: ''Kurs geometrii dla szkół średnich i przemysłowych'', cz. I – ''Planimetria'' (1906, drugie wydanie 1910), cz. II – ''Stereometria'' (1907); ''Zadania geometryczne na wyliczenia i dowodzenia'', cz. I, II (1908); ''Geometria analityczna w zakresie kursu szkół średnich ze zbiorkiem zadań'' (1913). ''Zbiór zadań'' wydany w 1908 należał do pionierskich. Był to bowiem pierwszy oryginalny polski zbiór zadań z geometrii dla uczniów IV i V klasy szkoły średniej wydany w Królestwie Polskim. Spotkał się on ze sporym oddźwiękiem. Jako pierwsze polskie opracowanie był także wykorzystywany przez nauczycieli w zaborze austriackim, choć mógł spełniać jedynie rolę pomocniczą ze względu na inny program nauczania. Wydany w 1913 podręcznik geometrii analitycznej był równie nowatorski. Dal-Trozzo napisał go zgodnie z nowym programem nauczania opracowanym przez Koło Matematyczno-Fizyczne, którego był członkiem. Koło powstało w [[Warszawa|Warszawie]] w 1906 i zrzeszało nauczycieli oraz osoby zajmujące się sprawami nauczania matematyki i fizyki. Głównym celem Koła była reforma nauczania w szkołach średnich. W odniesieniu do matematyki chodziło szczególnie o opracowanie programów nauczania z uwzględnieniem nowych działów – rachunku prawdopodobieństwa, geometrii wykreślnej, rachunku różniczkowego i całkowego oraz geometrii analitycznej.

Jan Dal-Trozzo zmarł po długiej chorobie 15 kwietnia 1935 w [[Michałów Górny|Michałowie]]. Pochowany został w grobowcu rodzinnym na cmentarzu parafialnym we [[Wrociszew|Wrociszewie]] ([[gmina Warka]]).

== Bibliografia ==

* Małgorzata Przeniosło, ''Dal-Trozzo Jan'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt czternasty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2006, s. 11-12 – na podstawie źródeł:
* ''Historia Szkoły imienia Anieli Wereckiej'', Warszawa 1960, s. 15;
* Jerzy Kubiatowski, Walerian Piotrowski, ''O podręcznikach szkolnych Jana Dal-Trozzo'', „Matematyka” 1984, nr 2, s. 115-116;
* ''Szkoła im. Anieli Wareckiej'', Warszawa 1994, s. 50, 103, 131;
* ''Słownik biograficzny matematyków polskich'', Tarnobrzeg 2003, s. 44; 

[[Kategoria:Nauczyciele]]
{{DEFAULTSORT:Dal-Trozzo, Jan}}