Tekst źródłowy strony Karolew

'''Karolew''' – wieś położona w województwie mazowieckim, w [[Powiat grójecki|powiecie grójeckim]], w [[Gmina Pniewy|gminie Pniewy]]. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 50. 

W miejscowości znajduje się kaplica Św. Idziego i pozostałości starego cmentarza ewangelickiego.

== Historia ==
Nazwa jej utworzona została od imienia właściciela ziemskiego Karola Wolhübnera, który w 1825 sprowadził tu osadników niemieckich. W źródłach z XIX w. miejscowość notowana jest jako kolonia Karolów, potem Karolew. 

● ''Więcej w osobnym artykule: [[Ewangelicy]].''

Do wiosny 1944 była to wieś w całości należąca do kolonistów. Ok. 1840 roku mieszkało w niej 46 rodzin luterańskich, w większości trudniących się rolnictwem. Dla celów religijnych zbudowali drewniany dom modlitwy, w którym mieściła się szkoła. W 1843 urządzili własny cmentarz, a w 1871 [[Filiał ewangelicko-augsburski w Karolewie|filiał]].

W 1912 wieś zamieszkiwały 534 osoby, w tym 524 ewangelików (98,12%), 4 katolików (0,75%) i 6 mariawitów (1,12%). 30 września 1921 w 36 budynkach żyło 208 rolników, w tym 22 katolików (10,58%), 186 ewangelików (89,42%), z których 206 zadeklarowało narodowość polską, 2 – niemiecką. 

Latem 1944 r. władze zarządziły ewakuację ludności niemieckiej. Osadnicy opuścili miejscowość, którą zasiedlili Polacy. 

== Bibliografia ==

* [[Zdzisław Szeląg]], ''Karolew'', [w:] ''Osadnictwo niemieckie w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka'', [[Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza. Oddział w Grójcu|Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu]], Grójec 2011, s. 48-49 – na podstawie źródeł:
* ''Spisok naselennych punktov varsavskoj guberni'', Varsava 1912, s. 125;
* ''Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych'', t. 1: ''M.st. Warszawa, województwo warszawskie'', Warszawa 1925, s. 45;
* Urszula Bijak, ''Nazwy miejscowe powiatu grójeckiego. Słownik historyczno-etymologiczny'', Grójec 2001.

[[Kategoria:Miejscowości]]