Watraszew

Watraszew – wieś położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Chynów.

Wieś początkowo była kolonią wydzieloną z dóbr Krężel, od 1912 – wieś. W XIX w. zaczęli osiedlać się w niej koloniści niemieccy z południowo-zachodnich Niemiec (Szwabia). W 1893 kolonia liczyła 25 rodzin osadników i żyło w niej 195 mieszkańców, uprawiających 425 mórg ziemi.

Nazwa miejscowości utworzona została od nazwiska Watrasz. Ma więc charakter pamiątkowy. W 1912 r. z 382 mórg ziemi ornej i 45 mórg lasów, zarośli i nieużytków żyło 427 rolników (92 mężczyzn i 34 kobiet), w tym 86 katolików, 90 ewangelików, 10 Żydów. W wyniku I wojny światowej i migracji ludność wsi zmniejszyła się. W 1921 roku w 27 budynkach mieszkały tylko 184 osoby (92 mężczyzn, 92 kobiety), w tym 96 katolików, 84 ewangelików i 4 Żydów). Wszyscy podali narodowość polską. W 1939 r. kolonistów zapewne było więcej.

Wg ustaleń Otto Heike, w 1944 (nie w 1945, jak podaje) w Watraszewie gospodarstwa rolne prowadzili: Eugenie z domu Bleitling i Josef Bauer (7,28 ha), Heinrich Bieler (12 ha), Samuel Henkel (3,40 ha), Helene Krüger z domu Schierle (3,40 ha), Heinrich Marx (16,50 ha), Ludwig Marks (32,00 ha), Michael Marx Erben (13,44 ha), Edmund Sauer (16,00 ha), Emilie Schierle (8,40 ha), Friedrich Schierle (12,10 ha), Gustav Schierles Erben (16,00 ha), Josef Schierle (3,40 ha), Wilhelm Schierle (3,40 ha), Helene Schumacher z domu Schierle (8,40 ha).

Latem 1944 r. potomkowie kolonistów opuścili wieś, gospodarstwa przejęli Polacy.

Bibliografia

Zdzisław Szeląg, Watraszew, [w:] Osadnictwo niemieckie w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 2011, s. 94-95 – na podstawie źródeł:
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. F. Sulimierskiego, B. Chlebowskiego, W. Walewskiego I-XV, Warszawa 1880-1902, t. 13, (1893), s. 147;
Spisok naselennych punktov varsavskoj guberni, Varsava 1912, s. 42;
Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych, t. 1: M.st. Warszawa, województwo warszawskie, Warszawa 1925, s. 39;
Otto Heike, 150 Jahre Schwabensiedlungen in Polen 1795–1945, Leverkusen 1985, s. 185;
Urszula Bijak, Nazwy miejscowe powiatu grójeckiego. Słownik historyczno-etymologiczny, Grójec 2001, s. 103.