Szkoła Ortodoksyjna Żydowska „Bejs Jakow” w Mogielnicy

Szkoła Ortodoksyjna Żydowska „Bejs Jakow” przy Organizacji „Szlojmej Emunej Isroel” w Mogielnicy – Organizacja „Bejs-Jakow” („Dom Jakuba”), powołana została po zakończeniu I wojny światowej do tworzenia szkolnictwa religijnego dla dziewcząt i do czuwania, aby wychowywano je w duchu protestu przeciw asymilacji i przeciwdziałaniu wpływom socjalistycznym. Organizacja „Szlojmej Emunej Isroel” („Pokój Wiernych Izraelitów”) grupowała Żydów ortodoksyjnych związanych z grupami chasydów i była podporządkowana powstałej w roku 1912 żydowskiej partii politycznej Związek Izraela (Agudas Isroel), potocznie zwanej częściej Aguda. Stanowiła ona reprezentację polityczną Żydów wyznających ortodoksyjny judaizm, miała charakter zachowawczy, w sprawach religijnych zajmowała nieprzejednane stanowisko. Do czołowych zadań zaliczała „obronę spraw religijnych; wzmacnianie i szerzenie zasad judaizmu; zakładanie i subsydiowanie szkół religijnych; obronę praw obywatelskich; działalność społeczno-filantropijną”.

Ślad istnienia szkoły zachował się w Aktach Magistratu Miasta Mogielnicy w zespole „O szkolnictwie i funduszach szkolnych”. 28 lutego 1928 Komitet „Bejs-Jakow” złożył do Rady Miejskiej pismo z prośbą o subwencję w wysokości 1 zł na uczennicę, to znaczy 125 zł. Do wniosku dołączono listę nazwisk uczennic, z której wynika, że uczęszczały do niej dzieci w wieku od 6 do 16 lat.

W uzasadnieniu wniosku napisano: „Szkoła znajduje się w opłakanym stanie, gdyż większość uczących się stanowią biedne dzieci (...). Szkoła jest konieczną i niezbędną w czasie, kiedy rozpusta i demoralizacja śmiało kroczą naprzód”. Złożony wniosek nie uzyskał w Radzie poparcia i upadł. Od kiedy, gdzie się mieściła szkoła, na razie nie udało się ustalić. Zapewne zlikwidowali ją Niemcy w 1939 roku.

Bibliografia

• Wanda Szeląg, Szkoła Ortodoksyjna Żydowska „Bejs Jakow” przy Organizacji „Szlojmej Emunej Isroel” w Mogielnicy, [w:] Żydzi w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 2007, s. 86-87 – na podstawie źródeł:
• Archiwum Państwowe miasta stołecznego Warszawa – Oddział w Grodzisku Mazowieckim: Akta Magistratu Miasta Mogielnicy: „O szkolnictwie i funduszach szkolnych”, sygn. 228, k. 5-9;
• Rafał Żebrowski, Zofia Borzymińska, Po-Lin. Kultura Żydów polskich w XX wieku. (Zarys), Warszawa 1993.