1806
edycji
Wilhelmów: Różnice pomiędzy wersjami
brak opisu edycji
(Utworzono nową stronę "'''Wilhelmów''' (dawn. '''Wilhelminów''') – wieś położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Błędów. Wieś została założona zapewne na przełomie XVIII i XIX wieku przez kolonistów niemieckich z Dolnej Saksonii. Nazwa miejscowości utworzona została od niemieckiego imienia ''Wilhelm''. Z upływem lat koloniści polonizowali się. W 1912 r. na 436 morgach ziemi uprawnej, lasów, zaro…") |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 3: | Linia 3: | ||
Wieś została założona zapewne na przełomie XVIII i XIX wieku przez kolonistów niemieckich z Dolnej Saksonii. Nazwa miejscowości utworzona została od niemieckiego imienia ''Wilhelm''. Z upływem lat koloniści polonizowali się. W 1912 r. na 436 morgach ziemi uprawnej, lasów, zarośli i nieużytków pracowało 170 osób, w tym 34 [[Ewangelicy|ewangelików]]. Po dziewięciu latach, we wrześniu 1921 roku, w 21 zabudowaniach żyło 171 osób, w tym 49 ewangelików, z których tylko pięciu przyznawało się do narodowości niemieckiej. | Wieś została założona zapewne na przełomie XVIII i XIX wieku przez kolonistów niemieckich z Dolnej Saksonii. Nazwa miejscowości utworzona została od niemieckiego imienia ''Wilhelm''. Z upływem lat koloniści polonizowali się. W 1912 r. na 436 morgach ziemi uprawnej, lasów, zarośli i nieużytków pracowało 170 osób, w tym 34 [[Ewangelicy|ewangelików]]. Po dziewięciu latach, we wrześniu 1921 roku, w 21 zabudowaniach żyło 171 osób, w tym 49 ewangelików, z których tylko pięciu przyznawało się do narodowości niemieckiej. | ||
Po wybuchu II wojny światowej dobrowolnie lub w wyniku nacisku i szykan część kolonistów podpisała tzw. volkslistę ([[Volksdeutsche]]), albo wcielona została do policyjnej formacji ''Sonderdienst'', używanej do drugorzędnych działań np. likwidowania nielegalnego handlu, wymuszania obowiązkowych dostaw płodów rolnych. Inni, „dla samoobrony”, wyposażeni zostali w broń. 13 sierpnia 1943 roku żołnierze [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]] przeprowadzili akcję przeciw kolonistom w Wilhelmowie i [[Pelinów|Pelinowie]]. Podczas niej zabrano 6 karabinów bojowych, 3 pistolety, 2 dubeltówki, karabin typu Winchester, 40 sztuk naboi. Akcję przeprowadził por. Stefan Piórkowski („Roger”) z żołnierzami z Ośrodka VI (Goszczyn) i VIII (Lipie) oraz Tadeusz Wierzbicki („Soplica”) z żołnierzami Ośrodka VII (Mogielnica). | Po wybuchu II wojny światowej dobrowolnie lub w wyniku nacisku i szykan część kolonistów podpisała tzw. volkslistę ([[Volksdeutsche]]), albo wcielona została do policyjnej formacji ''Sonderdienst'', używanej do drugorzędnych działań np. likwidowania nielegalnego handlu, wymuszania obowiązkowych dostaw płodów rolnych. Inni, „dla samoobrony”, wyposażeni zostali w broń. 13 sierpnia 1943 roku żołnierze [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]] przeprowadzili akcję przeciw kolonistom w Wilhelmowie i [[Pelinów|Pelinowie]]. Podczas niej zabrano 6 karabinów bojowych, 3 pistolety, 2 dubeltówki, karabin typu Winchester, 40 sztuk naboi. Akcję przeprowadził por. Stefan Piórkowski („Roger”) z żołnierzami z [[Ośrodek VI ZWZ-AK Goszczyn|Ośrodka VI (Goszczyn)]] i [[Ośrodek VIII ZWZ-AK Lipie|VIII (Lipie)]] oraz Tadeusz Wierzbicki („Soplica”) z żołnierzami [[Ośrodek VII ZWZ-AK Mogielnica|Ośrodka VII (Mogielnica)]]. | ||
Koloniści opuścili miejscowość latem 1944, kiedy władze okupacyjne zarządziły ewakuację ludności niemieckiej. | Koloniści opuścili miejscowość latem 1944, kiedy władze okupacyjne zarządziły ewakuację ludności niemieckiej. | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
* [[Zdzisław Szeląg]], ''Wilhelmów'', [w:] ''Osadnictwo niemieckie w Grójeckiem'', Towarzystwo Literackie im. A. Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2011, s. 95-96 - na podstawie źródeł: | |||
* ''Spisok naselennych punktov varšavskoj guberni'', Varšava 1912, s. 47; | |||
* ''Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych'', t. 1. M.st. Warszawa, województwo warszawskie, Warszawa 1925, s. 36; | |||
* [[Henryk Świderski]], ''Armia Krajowa w Obwodzie Grójec'' ''– „Głuszec”'', s. 91. | |||
[[Kategoria:Miejscowości]] | |||