1806
edycji
Grójec: Różnice pomiędzy wersjami
brak opisu edycji
Nie podano opisu zmian |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
W XI i XII w. istniał w dzisiejszym Grójcu gród kasztelański, który znajdował się na miejscu dzisiejszego kościoła farnego. Jego poprzednikiem był prawdopodobnie gród znajdujący się w [[Wola Worowska|Woli Worowskiej]]. Osłabienie znaczenia Grójca było konsekwencją wydzielenia przez księcia Konrada I kasztelanii w Czersku z kasztelanii grójeckiej, która obejmowała początkowo całe południowo-wschodnie Mazowsze. | W XI i XII w. istniał w dzisiejszym Grójcu gród kasztelański, który znajdował się na miejscu dzisiejszego kościoła farnego. Jego poprzednikiem był prawdopodobnie gród znajdujący się w [[Wola Worowska|Woli Worowskiej]]. Osłabienie znaczenia Grójca było konsekwencją wydzielenia przez księcia Konrada I kasztelanii w Czersku z kasztelanii grójeckiej, która obejmowała początkowo całe południowo-wschodnie Mazowsze. | ||
Miasto wzmiankowane po raz pierwszy w 1234 r. jako ''Groze'', wywodzi swą nazwę od staropolskiego wyrazu ''grodziec'' oznaczającego ‘zamek, gród, miasteczko’. Od połowy XI wieku był kasztelanią. W XII wieku mieściła się tu siedziba archidiakonatu mazowieckiego (w diecezji poznańskiej), przeniesiona w drugiej połowie XIII w. do Czerska. | Miasto wzmiankowane po raz pierwszy w 1234 r. jako ''Groze'', wywodzi swą nazwę od staropolskiego wyrazu ''grodziec'' oznaczającego ‘zamek, gród, miasteczko’. Od połowy XI wieku był kasztelanią. W XII wieku mieściła się tu siedziba archidiakonatu mazowieckiego (w diecezji poznańskiej), przeniesiona w drugiej połowie XIII w. do [[Czersk|Czerska]]. | ||
Miejscowość mimo swojego znaczenia w regionie otrzymała prawa miejskie dopiero w 1419 r. z nadania księcia mazowieckiego Janusza I Starszego. | Miejscowość mimo swojego znaczenia w regionie otrzymała prawa miejskie dopiero w 1419 r. z nadania księcia mazowieckiego [[Janusz I Starszy|Janusza I Starszego]]. | ||
=== XVI-XVIII wiek === | === XVI-XVIII wiek === | ||
| Linia 53: | Linia 53: | ||
Władysław Reymont, pielgrzymujący w 1894 r. do Częstochowy przez Grójec, zauważył: ''Bardzo przyzwoite miasto powiatowe. Ma tylko bruki tak spiczaste, że ledwie iść mogłem. Cukiernię znalazłem, ale nie było w niej herbaty.'' Stojący na wzgórzu kościół wydał mu się bardzo mały. | Władysław Reymont, pielgrzymujący w 1894 r. do Częstochowy przez Grójec, zauważył: ''Bardzo przyzwoite miasto powiatowe. Ma tylko bruki tak spiczaste, że ledwie iść mogłem. Cukiernię znalazłem, ale nie było w niej herbaty.'' Stojący na wzgórzu kościół wydał mu się bardzo mały. | ||
W następnych latach wciąż wzrastała liczba ludności i w 1914 r. doszła do 7500 mieszkańców. Wtedy doprowadzono do Grójca [[Grójecka kolejka wąskotorowa|kolej wąskotorową]] z Warszawy. | W następnych latach wciąż wzrastała liczba ludności i w 1914 r. doszła do 7500 mieszkańców. Wtedy doprowadzono do Grójca [[Grójecka kolejka wąskotorowa|kolej wąskotorową]] z [[Warszawa|Warszawy]]. | ||
=== I wojna światowa === | === I wojna światowa === | ||
| Linia 89: | Linia 89: | ||
Grójec został wyzwolony 15 stycznia 1945 r. (na pamiątkę tego faktu Warszawską przemianowano na 15 Stycznia). W okresie pojałtańskiej Polski postępował rozwój cywilizacyjny i gospodarczy, przybywało mieszkańców, domów i ulic. Nie dało się uniknąć zmian mających symbolizować „postępowe” przemiany społeczno-polityczne, wszechobecną ideologię oraz obowiązującą wykładnię dziejów. Zamiast Marszałka Piłsudskiego – Związek Walki Młodych, zamiast Polskiej Organizacji Wojskowej – Świerczewskiego, zamiast Rynku – najpierw Plac Stalina, potem Plac Wolności. Laskową przemianowano na Dwudziestolecia, Radomską na Aleję Niepodległości. Manifest PKWN z 22 lipca 1944 r. uczczono ulicą 22 Lipca. | Grójec został wyzwolony 15 stycznia 1945 r. (na pamiątkę tego faktu Warszawską przemianowano na 15 Stycznia). W okresie pojałtańskiej Polski postępował rozwój cywilizacyjny i gospodarczy, przybywało mieszkańców, domów i ulic. Nie dało się uniknąć zmian mających symbolizować „postępowe” przemiany społeczno-polityczne, wszechobecną ideologię oraz obowiązującą wykładnię dziejów. Zamiast Marszałka Piłsudskiego – Związek Walki Młodych, zamiast Polskiej Organizacji Wojskowej – Świerczewskiego, zamiast Rynku – najpierw Plac Stalina, potem Plac Wolności. Laskową przemianowano na Dwudziestolecia, Radomską na Aleję Niepodległości. Manifest PKWN z 22 lipca 1944 r. uczczono ulicą 22 Lipca. | ||
Do większych inwestycji z lat Polski Ludowej należą: budowa stadionu, nowego szpitala i gmachu szkoły podstawowej, tzw. dwójki. Większość rozrastającego się miasta skanalizowano i zwodociągowano. W połowie lat 70. pod budownictwo jednorodzinne przekazano teren położony w obrębie Al. Niepodległości i ul. Lewiczyńskiej. Wybierając patronów nowych ulic, sięgnięto m.in. do etosu II wojny światowej: Gwardzistów, Armii Ludowej, Batalionów Chłopskich. Władze jako patrona ulicy nie zaakceptowały Armii Krajowej, choć podobno przemycono nazwę w zawoalowanej formie: Walecznych. Patronem nowej ulicy domów jednorodzinnych ustanowiono żołnierza Gwardii Ludowej rodem z niedalekiego Uleńca, Władysława Pietrusiaka (1909–1944), który przez rok uczęszczał do grójeckiego gimnazjum. | Do większych inwestycji z lat Polski Ludowej należą: budowa stadionu, nowego szpitala i gmachu szkoły podstawowej, tzw. dwójki. Większość rozrastającego się miasta skanalizowano i zwodociągowano. W połowie lat 70. pod budownictwo jednorodzinne przekazano teren położony w obrębie Al. Niepodległości i ul. Lewiczyńskiej. Wybierając patronów nowych ulic, sięgnięto m.in. do etosu II wojny światowej: Gwardzistów, Armii Ludowej, Batalionów Chłopskich. Władze jako patrona ulicy nie zaakceptowały Armii Krajowej, choć podobno przemycono nazwę w zawoalowanej formie: Walecznych. Patronem nowej ulicy domów jednorodzinnych ustanowiono żołnierza Gwardii Ludowej rodem z niedalekiego [[Uleniec|Uleńca]], Władysława Pietrusiaka (1909–1944), który przez rok uczęszczał do grójeckiego gimnazjum. | ||
W 1975 r. miasto weszło w obręb województwa radomskiego. | W 1975 r. miasto weszło w obręb województwa radomskiego. | ||