1806
edycji
Junacki Hufiec Pracy w Jasieńcu: Różnice pomiędzy wersjami
brak opisu edycji
(Utworzono nową stronę "'''Junacki Hufiec Pracy w Jasieńcu''' – ochotnicza formacja paramilitarna, powołana w Polsce międzywojennej dekretem z 2 lutego 1936 o służbie pracy młodzieży. W Jasieńcu funkcjonowała w latach 1935–1939. Junackie Hufce Pracy powstały z przejęcia przez Ministerstwo Spraw Wojskowych Ochotniczych Drużyn Roboczych. == Historia == Dzieje Junackiego Hufca Pracy w Jasieńcu związane są z bankructwem Cukrownia „Czersk…") |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 10: | Linia 10: | ||
Stowarzyszenie w ramach walki z bezrobociem w oparciu o Fundusz Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej zorganizowało w Jasieńcu Ochotniczy Ośrodek Pracy, w którym zlokalizowano Ochotniczą Drużynę Roboczą. Zanim to się stało, ludzie, którzy mieszkali na terenie osady fabrycznej, otrzymali odprawę pieniężną, trochę materiałów budowlanych z rozebranej cukrowni i w ten sposób umożliwiono im budowę domów na tzw. Wygnance (dziś [[Jasieniec]]). Dobudowano 3 drewniane baraki i uruchomiono warsztaty tkackie. | Stowarzyszenie w ramach walki z bezrobociem w oparciu o Fundusz Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej zorganizowało w Jasieńcu Ochotniczy Ośrodek Pracy, w którym zlokalizowano Ochotniczą Drużynę Roboczą. Zanim to się stało, ludzie, którzy mieszkali na terenie osady fabrycznej, otrzymali odprawę pieniężną, trochę materiałów budowlanych z rozebranej cukrowni i w ten sposób umożliwiono im budowę domów na tzw. Wygnance (dziś [[Jasieniec]]). Dobudowano 3 drewniane baraki i uruchomiono warsztaty tkackie. | ||
Do Ochotniczego Ośrodka Pracy przyjmowano młodzież w wieku 17-22 lat. Otrzymywała ona bezpłatne wyżywienie, umundurowanie, 50 gr. dziennego wynagrodzenia i 5 zł miesięcznie na książeczkę oszczędnościową. Zgłosiło się kilkaset osób. Łóżka piętrowe wstawiono nawet do budynków magazynowych. Komendantem Ośrodka był kpt. Maksymilian Grabowski, w latach | Do Ochotniczego Ośrodka Pracy przyjmowano młodzież w wieku 17-22 lat. Otrzymywała ona bezpłatne wyżywienie, umundurowanie, 50 gr. dziennego wynagrodzenia i 5 zł miesięcznie na książeczkę oszczędnościową. Zgłosiło się kilkaset osób. Łóżka piętrowe wstawiono nawet do budynków magazynowych. Komendantem Ośrodka był kpt. Maksymilian Grabowski, w latach 1941–1944 burmistrz [[Warka|Warki]]. Podstawową jednostką organizacyjną była drużyna, licząca ok. 100 osób. Na czele jej stał komendant-przodownik, wybierany spośród junaków. Drużyna dzieliła się na 4 zastępy, zastęp na dwie sekcje. | ||
Celem Ochotniczego Ośrodka Pracy była walka z bezrobociem, wyuczenia junaka zawodu, który stałby się podstawą jego przyszłego bytu, wychowanie młodego człowieka, odciągnięcie go od destrukcyjnego i demoralizującego wpływu ulicy, wykształcenie nawyku czytania książek i gazet, dokształcania się, samokształcenia, umożliwienie ukończenia szkoły powszechnej, wychowanie przez zespołowo wykonywaną pracę fizyczną, potrzebną państwu i samorządom lokalnym (roboty publiczne). | Celem Ochotniczego Ośrodka Pracy była walka z bezrobociem, wyuczenia junaka zawodu, który stałby się podstawą jego przyszłego bytu, wychowanie młodego człowieka, odciągnięcie go od destrukcyjnego i demoralizującego wpływu ulicy, wykształcenie nawyku czytania książek i gazet, dokształcania się, samokształcenia, umożliwienie ukończenia szkoły powszechnej, wychowanie przez zespołowo wykonywaną pracę fizyczną, potrzebną państwu i samorządom lokalnym (roboty publiczne). | ||
| Linia 16: | Linia 16: | ||
Teren Ochotniczego Ośrodka Pracy został w krótkim czasie ogrodzony murem, wykonanym częściowo z cegły pofabrycznej, co nadało budynkom wygląd solidnych koszar. Na pamiątkę wykonania tych prac junacy na rogu murów północno-wschodnich postawili małą kapliczkę z wyrytymi literami „SOM 1935 r.”. Jesienią 1935 Stowarzyszenie Opieki nad Niezatrudnioną Młodzieżą w porozumieniu z Funduszem Pracy zorganizowało w Jasieńcu Centrum Wyszkolenia Junaków, w którym postanowiono organizować zimą Kursy Kadry Fachowej, przygotowujące przyszłych kierowników drużyn i zespołów. Kursanci pochodzili z całej Polski i z różnych warstw społecznych, różnili się wiekiem i zawodami. | Teren Ochotniczego Ośrodka Pracy został w krótkim czasie ogrodzony murem, wykonanym częściowo z cegły pofabrycznej, co nadało budynkom wygląd solidnych koszar. Na pamiątkę wykonania tych prac junacy na rogu murów północno-wschodnich postawili małą kapliczkę z wyrytymi literami „SOM 1935 r.”. Jesienią 1935 Stowarzyszenie Opieki nad Niezatrudnioną Młodzieżą w porozumieniu z Funduszem Pracy zorganizowało w Jasieńcu Centrum Wyszkolenia Junaków, w którym postanowiono organizować zimą Kursy Kadry Fachowej, przygotowujące przyszłych kierowników drużyn i zespołów. Kursanci pochodzili z całej Polski i z różnych warstw społecznych, różnili się wiekiem i zawodami. | ||
Większość wykładowców dojeżdżała z Warszawy. Zimą 1935/1936 odbyły się 2 turnusy zakończone egzaminem; pierwszy ukończyło 109 junaków, drugi (koedukacyjny) | Większość wykładowców dojeżdżała z Warszawy. Zimą 1935/1936 odbyły się 2 turnusy zakończone egzaminem; pierwszy ukończyło 109 junaków, drugi (koedukacyjny) – 84. Na kursach duży nacisk kładziono na samokształcenie. Działała Komisja Kulturalno-Oświatowa z sekcjami: samokształceniową, śpiewaczo-muzyczną, prasową, artystyczno-dramatyczną, biblioteczną, rozrywkową. Latem 1936 junacy skanalizowali budynki i odnowili pomieszczania administracyjne. We wrześniu 1936 w zabudowaniach Centrum zlokalizowano Ośrodek Ozdrowieńców z JHP. W latach 1935-1936 junacy wszystkich Ośrodków w Polsce pracowali tylko w lecie. Na zimę rozjeżdżali się do domów. W Ośrodkach pozostawali tylko chorzy (tzw. „ozdrowieńcy”), sieroty i bezdomni. | ||
1 | 1 kwietnia 1936 dla Ochotniczego Ośrodka Pracy wprowadzono nowy Tymczasowy Regulamin Wewnętrzny, zgodnie z którym po sezonie letnim drużyny junackie przechodziły na tzw. „leżakowanie zimowe”. Junakiem można było być najwyżej dwa lata. Wprowadzono też 4 stopnie: kandydat (do 6 miesięcy), młodszy junak (od 3 miesięcy do 1 roku), junak i starszy junak. Dokonano też zmiany wynagrodzenia; kandydat dostawał 30 gr., młodszy junak - 40 gr., junak - 50 gr., starszy junak - 60 gr. za dniówkę, oraz wszyscy 25 gr. dodatku dziennie, które lokowano na książeczce oszczędnościowej. Ponadto zastępowi otrzymywali 75 gr. dziennie dodatku funkcyjnego. | ||
Letni harmonogram dnia przedstawiał się następująco: pobudka o godz. 6:00, następnie mycie, ubieranie się, godz. 7:00 | Letni harmonogram dnia przedstawiał się następująco: pobudka o godz. 6:00, następnie mycie, ubieranie się, godz. 7:00 – śniadanie, 7:30 – apel z odśpiewaniem „Kiedy ranne wstają zorze”, następnie 6 godzin pracy fizycznej z przerwą 1,5 godz. na obiad. Zajęcia w sekcjach zainteresowań, zajęcia świetlicowe, sportowe odbywały się w godzinach od 16:00 do 22:00, z przerwą na kolację o godzinie 19:00. Zimą więcej czasu poświęcano szkoleniu zawodowemu oraz pracom wychowawczym. | ||
9 lipca 1936 Fundusz Pracy, reprezentowany przez naczelnika wydziału St. Kosseckiego i kierownika Rosego, dokonał kontroli Ochotniczego Ośrodka Pracy w Jasieńcu. Stwierdzono wówczas, że „''Kancelaria jest prowadzona dobrze''”, „''budżet i kasy są w porządku''”, „''W magazynie żywnościowym, mundurowym i kwaterach czysto i porządnie''”, „''W kuchni (... ) i w sypialniach niestety nie zupełnie (...)''”, „''Ogród warzywny... jest dostatecznie dobrze prowadzony”''. Była to zasługa Władysława Stachury, junaka ze Śląska Cieszyńskiego. Posadził on również 700 drzewek owocowych. Celem obniżenia kosztów wyżywienia chłopców prowadzono gospodarstwo rolne, hodowano kilka krów, tuczono świnie, utrzymywano 2-3 konie. | 9 lipca 1936 Fundusz Pracy, reprezentowany przez naczelnika wydziału St. Kosseckiego i kierownika Rosego, dokonał kontroli Ochotniczego Ośrodka Pracy w Jasieńcu. Stwierdzono wówczas, że „''Kancelaria jest prowadzona dobrze''”, „''budżet i kasy są w porządku''”, „''W magazynie żywnościowym, mundurowym i kwaterach czysto i porządnie''”, „''W kuchni (... ) i w sypialniach niestety nie zupełnie (...)''”, „''Ogród warzywny... jest dostatecznie dobrze prowadzony”''. Była to zasługa Władysława Stachury, junaka ze Śląska Cieszyńskiego. Posadził on również 700 drzewek owocowych. Celem obniżenia kosztów wyżywienia chłopców prowadzono gospodarstwo rolne, hodowano kilka krów, tuczono świnie, utrzymywano 2-3 konie. | ||
| Linia 26: | Linia 26: | ||
16 września 1936 akcję zatrudnienia młodzieży przejęło Ministerstwo Spraw Wojskowych. Minister, generał dywizji Tadeusz Kasprzycki w rozkazie napisał, że (...) „''Armię'' [junaków] ''tę trzeba stworzyć dla wykonania wielkich robót, których ojcowie nasi nic mogli, a my nie zdążyliśmy wykonać'' (...)'', nazywać się będziecie '''Junakami Hufców Pracy''', to jest najmłodszymi żołnierzami''”. | 16 września 1936 akcję zatrudnienia młodzieży przejęło Ministerstwo Spraw Wojskowych. Minister, generał dywizji Tadeusz Kasprzycki w rozkazie napisał, że (...) „''Armię'' [junaków] ''tę trzeba stworzyć dla wykonania wielkich robót, których ojcowie nasi nic mogli, a my nie zdążyliśmy wykonać'' (...)'', nazywać się będziecie '''Junakami Hufców Pracy''', to jest najmłodszymi żołnierzami''”. | ||
Junackie Hufce Pracy wykonywały prace ziemne konieczne dla obronności państwa i w ten sposób zmniejszały bezrobocie wśród młodzieży, którą równocześnie poddawano propaństwowemu wychowaniu. Komendę Junackiego Hufca Pracy utworzono przy Państwowym Urzędzie Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego. W kraju działały 4 Komendy Okręgowe (I | Junackie Hufce Pracy wykonywały prace ziemne konieczne dla obronności państwa i w ten sposób zmniejszały bezrobocie wśród młodzieży, którą równocześnie poddawano propaństwowemu wychowaniu. Komendę Junackiego Hufca Pracy utworzono przy Państwowym Urzędzie Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego. W kraju działały 4 Komendy Okręgowe (I – w Warszawie, II – Krakowie, III – Brześciu n. Bugiem, IV – Toruniu) oraz 18 batalionów. | ||
W końcu września 1936 Hufiec jasieniecki wizytowany był przez byłego Ministra Pracy i Opieki Społecznej gen. Stefana Hubickiego. Wręczył on Hufcowi sztandar poświęcony przez proboszcza jasienieckiego, ks. Kazimierza Webera. | W końcu września 1936 Hufiec jasieniecki wizytowany był przez byłego Ministra Pracy i Opieki Społecznej gen. Stefana Hubickiego. Wręczył on Hufcowi sztandar poświęcony przez proboszcza jasienieckiego, ks. Kazimierza Webera. | ||
| Linia 42: | Linia 42: | ||
W 1939 roku wobec napiętej sytuacji politycznej w stosunkach z Niemcami 8. batalion skierowany został do prac fortyfikacyjnych na Górnym Śląsku, nad granicą niemiecką, w okolicach miejscowości Wyry-Mikołów. Przed wyjazdem junaków na Śląsk wizytował ich w Jasieńcu Minister Spraw Wojskowych, generał dywizji Tadeusz Kasprzycki. Wybuch wojny spowodował, że już 1 września junacy jasienieccy 8. batalionu znaleźli się na linii frontu. Część z nich zginęła, inni wrócili m.in. do [[Jasieniec|Jasieńca]] oraz [[Grójec|Grójca]] i tu założyli rodziny. Należeli do nich m.in. Antoni Dzikowski, Wacław Stankiewicz, Władysław Stachura, Zygmunt Nowak. | W 1939 roku wobec napiętej sytuacji politycznej w stosunkach z Niemcami 8. batalion skierowany został do prac fortyfikacyjnych na Górnym Śląsku, nad granicą niemiecką, w okolicach miejscowości Wyry-Mikołów. Przed wyjazdem junaków na Śląsk wizytował ich w Jasieńcu Minister Spraw Wojskowych, generał dywizji Tadeusz Kasprzycki. Wybuch wojny spowodował, że już 1 września junacy jasienieccy 8. batalionu znaleźli się na linii frontu. Część z nich zginęła, inni wrócili m.in. do [[Jasieniec|Jasieńca]] oraz [[Grójec|Grójca]] i tu założyli rodziny. Należeli do nich m.in. Antoni Dzikowski, Wacław Stankiewicz, Władysław Stachura, Zygmunt Nowak. | ||
W czasie okupacji zabudowania Junackiego Hufca Pracy zajmowały wojska niemieckie. Od 1945 znajdowały się w nich w kolejności: Szkoła Rzemiosł ( | W czasie okupacji zabudowania Junackiego Hufca Pracy zajmowały wojska niemieckie. Od 1945 znajdowały się w nich w kolejności: Szkoła Rzemiosł (1945–1947), Gimnazjum i Liceum Mechaniczne (1947–1951), Zasadnicza Szkoła Metalowa (1951–1958), Ośrodek Szkolenia Rolniczego (1958–1967), Zasadnicza Szkoła Ogrodnicza (1967–1974), Zasadnicza Szkoła Mechanizacji Rolnictwa (1974–1992), od 1992 Zespół Szkół Rolniczych: Zasadnicza Szkoła Mechanizacji i Liceum Rolnicze. | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
* Antoni Stańczak, [[Zdzisław Szeląg]], ''Junacki Hufiec Pracy w Jasieńcu'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt piąty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 1996, s. 39-44, na podstawie źródeł: | |||
* Umowa kupna i sprzedaży nieruchomości „Osada Fabryczna Czersk”. Relacje byłych junaków: A. Dzikowskiego, W. Stankiewicza, W. Stachury; | |||
* Jan Wągrodzki, ''Kronika Jasieńca'', s. 98-99 w posiadaniu Antoniego Stańczaka; | |||
* Wybór artykułów prasowych: „Ośrodki Pracy” 1936: nr 2, s. 3, 9; nr 3, s. 2; nr 6/7, s. 12-13, 21; nr 12, s. 2; nr 23, s. 2; nr 27/29, s. 2; „Służba Pracy” 1939, nr 12, s. 8; nr 13, s. 10; nr 26, s. 20; „Junak” 1939, nr 13, s. 10; nr 23, s. 7; nr 26, s. 20; Zygmunt Nowak, ''Jasienieckie Hufce Pracy'', „Gazeta Grójecka” 1991, nr 23, s. 4. | |||
[[Kategoria:Organizacje wojskowe]] | [[Kategoria:Organizacje wojskowe]] | ||