Przejdź do zawartości

Kółka Rolnicze im. Stanisława Staszica: Różnice pomiędzy wersjami

brak opisu edycji
(Utworzono nową stronę "'''Kółka Rolnicze im. Stanisława Staszica''' – gospodarczo-społeczna organizacja chłopska założona w Tłuszczu 9 lutego 1906 na zjeździe kilkuset gospodarzy, wśród których byli siewbiarze oraz członkowie Polskiego Związku Ludowego, kilku księży proboszczów i ziemian z powiatu radzymińskiego. Uchwalono wówczas statut Towarzystwa Kółek Rolniczych im. Stanisława Staszica, czyli zbiór przepisów regulujących stru…")
 
Nie podano opisu zmian
Linia 15: Linia 15:
Następne kółka powołano we wsiach: [[Bodzew]], [[Budziszyn]], [[Pieczyska]] (16 czerwca 1908), [[Słuchowice]] (wówczas gmina Czersk), [[Słomczyn]], [[Kobylin]], [[Linin]] (wówczas gmina Czersk), [[Góry]] (wówczas gmina Promna). Wiedza na temat ich działalności na razie jest dość uboga. Jak dotąd nie zostały odnalezione i wykorzystane materiały archiwalne i publikowane sprawozdania. Jedno jest pewne, Koła Rolnicze prowadziły różnorodne formy pracy. Tak np. kółko w Lininie w 1910 roku sprowadziło nawozy sztuczne za 755 rubli, nasion siewnych za 250 rubli, założyło ludowy, amatorski zespół dramatyczny, bibliotekę (w 1910 - 64 książki). W sprawozdaniu z 1911 roku ogłoszonym na łamach „Zarania” (1911, nr 8: 23 lutego) zanotowano: „''Kółko budzi w członkach i w ogóle wśród sąsiadów poczucie godności własnej'' (...), ''stara się wpajać wiarę we własne siły, zachęcać do czytelnictwa, nieustannego samouctwa, wprowadzać zmiany i ulepszenia w gospodarstwach; stara się być tym kołem rozpędowym całej roboty kulturalno-oświatowej w okolicy'' (...)”. Z informacji prasowych wiemy, że kółko w [[Pieczyska|Pieczyskach]] także założyło bibliotekę („Zaranie” 1913, nr 11), w [[Bodzew|Bodzewie]] zaś wzorową maślarnię (Stowarzyszenie Mleczarskie „Mazur”), dla której wzniesiono budynek, zainstalowano stosowne maszyny. Prace te wykonano pod kierownictwem Jana Olczaka i Marcina Jaskólskiego. Wysokość udziału wynosiła 25 rubli od krowy. W pierwszych latach zadeklarowano 113 krów. W 1909 mleko do mleczarni dostarczało 39 gospodarzy. Wyrabiane masło wywożono do Warszawy, stąd część eksportowano za granicę. Podobne spółki mleczarskie powstały w [[Belsk Duży|Belsku]] i [[Linin|Lininie]].
Następne kółka powołano we wsiach: [[Bodzew]], [[Budziszyn]], [[Pieczyska]] (16 czerwca 1908), [[Słuchowice]] (wówczas gmina Czersk), [[Słomczyn]], [[Kobylin]], [[Linin]] (wówczas gmina Czersk), [[Góry]] (wówczas gmina Promna). Wiedza na temat ich działalności na razie jest dość uboga. Jak dotąd nie zostały odnalezione i wykorzystane materiały archiwalne i publikowane sprawozdania. Jedno jest pewne, Koła Rolnicze prowadziły różnorodne formy pracy. Tak np. kółko w Lininie w 1910 roku sprowadziło nawozy sztuczne za 755 rubli, nasion siewnych za 250 rubli, założyło ludowy, amatorski zespół dramatyczny, bibliotekę (w 1910 - 64 książki). W sprawozdaniu z 1911 roku ogłoszonym na łamach „Zarania” (1911, nr 8: 23 lutego) zanotowano: „''Kółko budzi w członkach i w ogóle wśród sąsiadów poczucie godności własnej'' (...), ''stara się wpajać wiarę we własne siły, zachęcać do czytelnictwa, nieustannego samouctwa, wprowadzać zmiany i ulepszenia w gospodarstwach; stara się być tym kołem rozpędowym całej roboty kulturalno-oświatowej w okolicy'' (...)”. Z informacji prasowych wiemy, że kółko w [[Pieczyska|Pieczyskach]] także założyło bibliotekę („Zaranie” 1913, nr 11), w [[Bodzew|Bodzewie]] zaś wzorową maślarnię (Stowarzyszenie Mleczarskie „Mazur”), dla której wzniesiono budynek, zainstalowano stosowne maszyny. Prace te wykonano pod kierownictwem Jana Olczaka i Marcina Jaskólskiego. Wysokość udziału wynosiła 25 rubli od krowy. W pierwszych latach zadeklarowano 113 krów. W 1909 mleko do mleczarni dostarczało 39 gospodarzy. Wyrabiane masło wywożono do Warszawy, stąd część eksportowano za granicę. Podobne spółki mleczarskie powstały w [[Belsk Duży|Belsku]] i [[Linin|Lininie]].


29 listopada 1911, pod wpływem [[Zaraniarze|zaraniarzy]], w spółdzielczości mleczarskiej doszło do rozłamu. Część spółek nie chciała się podporządkować wpływom ziemiaństwa dominującego w Wydziale Mleczarskim przy [[Centralne Towarzystwo Rolnicze|Centralnym Towarzystwie Rolniczym]] i przystąpiła do organizującej się Sekcji Mleczarskiej przy Towarzystwie Kółek Rolniczych im. S. Staszica. Do sekcji tej przystąpiły spółki z [[Bodzew|Bodzewa]], [[Trzylatków Duży|Trzylatkowa]], [[Lipie|Lipia]], Zalesia. Do zespołu organizującego Sekcję Mleczarską weszli z grójeckiego - Jan Matyjasiak z Zalesia i Józef Jaskólski.
29 listopada 1911, pod wpływem [[Zaraniarze|zaraniarzy]], w spółdzielczości mleczarskiej doszło do rozłamu. Część spółek nie chciała się podporządkować wpływom ziemiaństwa dominującego w Wydziale Mleczarskim przy [[Centralne Towarzystwo Rolnicze|Centralnym Towarzystwie Rolniczym]] i przystąpiła do organizującej się Sekcji Mleczarskiej przy Towarzystwie Kółek Rolniczych im. S. Staszica. Do sekcji tej przystąpiły spółki z [[Bodzew|Bodzewa]], [[Trzylatków Duży|Trzylatkowa]], [[Lipie|Lipia]], Zalesia. Do zespołu organizującego Sekcję Mleczarską weszli z Grójeckiego - Jan Matyjasiak z Zalesia i Józef Jaskólski.


Działalność Kół Rolniczych w Grójeckiem, podobnie jak i w innych częściach kraju, spotykała się z krytyką kleru. Tak np. ks. Mieczysław Gruchalski z [[Belsk Duży|Belska]] potępiał wiernych dostarczających mleko do mleczarni w Bodzewie i dowodził, że „''Bodzewiacy budują sobie kaplicę mariawicką''” („Zaranie” 1908, nr 12).
Działalność Kół Rolniczych w Grójeckiem, podobnie jak i w innych częściach kraju, spotykała się z krytyką kleru. Tak np. ks. Mieczysław Gruchalski z [[Belsk Duży|Belska]] potępiał wiernych dostarczających mleko do mleczarni w Bodzewie i dowodził, że „''Bodzewiacy budują sobie kaplicę mariawicką''” („Zaranie” 1908, nr 12).
Linia 24: Linia 24:


== Bibliografia ==
== Bibliografia ==
[[Kategoria:Organizacje]]