Jan Zydler

Jan Zydler (ur. 28 sierpnia 1867 w Miedzechowie, zm. 9 lutego 1934 w Warszawie) – pedagog, autor podręczników szkolnych geometrii.

Życiorys

Urodził się 28 sierpnia 1867 w Miedzechowie (obecnie gmina Jasieniec). Ukończył ośmioklasowe gimnazjum w Kielcach (1884). Tam zaprzyjaźnił się ze Stefanem Żeromskim, który w Dziennikach napisał o nim m.in.: „Jedyny człowiek, w oczach którego chciałem być uczciwy. Każde jego słowo ma dla mnie wartość złota.”

W 1888 Zydler ukończył Wydział Matematyczny Uniwersytetu Warszawskiego. Pracę pedagogiczną rozpoczął w 1891 w prywatnej Szkole Technicznej Kolejowej byłej Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej jako nauczyciel matematyki. W 1905 czynnie uczestniczył w tworzeniu i prowadzeniu Stowarzyszenia Nauczycielstwa Polskiego. Ponad 6 lat był członkiem Zarządu i jednym z pierwszych jego prezesów. W 1906 objął w Warszawie stanowisko dyrektora Szkoły Realnej im. Staszica i w klasach wyższych wykładał matematykę i geometrię. W latach 1913–1914 przebywał w Kaliszu, gdzie prowadził dwie szkoły typu handlowego. W 1915 Komitet Obywatelski m. st. Warszawy powierzył mu referat szkolnictwa średniego w Wydziale Oświecenia. Obowiązki te pełnił do czasu likwidacji tegoż wydziału przez okupantów niemieckich w czasie I wojny światowej. 1 sierpnia 1918 Jan Zydler został dyrektorem Gimnazjum im. St. Staszica w Warszawie – upaństwowionej Szkoły Realnej. W 1926 obchodził jubileusz 35-lecia pracy pedagogicznej i z tej okazji otrzymał od Stowarzyszenia Nauczycielstwa Polskiego m.in. uroczyste pismo, w którym znajdują się słowa: „obok znajomości i umiłowania przedmiotu, obok taktu, obowiązkowości, stanowczości i prawości – cech tak ważnych dla pedagoga – miałeś jeszcze jedną cenną dla nauczyciela Polaka zaletę – ukochałeś piękno mowy ojczystej, którą starannie pielęgnowałeś”. W 1927 przeniesiono go na emeryturę, ale będąc w pełni sił, nie porzucił pracy. W latach 1927–1930 był dyrektorem Prywatnego Koedukacyjnego Gimnazjum w Milanówku, a w latach 1930–1933 – dyrektorem Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego im. Leonii Rudzkiej w Warszawie. Utrzymywał serdeczny i ścisły kontakt z wychowankami swojej szkoły w Kielcach, a przez parę lat był wiceprezesem Koła Kielczan.

Był autorem szeregu znakomitych podręczników szkolnych do nauki geometrii. Geometria w zakresie szkoły średniej miała w latach 1906–1933 aż 19 wydań, przetłumaczona została na cztery języki obce. Zarys geometrii analitycznej na płaszczyźnie wydano w latach 1913–1928 trzykrotnie, a w latach 1948, 1949 i 1965 jako część podręcznika Zarys geometrii analitycznej dla liceów ogólnokształcących wspólnego autorstwa Jana Zydlera i Włodzimierza Krysickiego. Książka Geometria: podręcznik dla kl. II gimnazjalnej miała cztery wydania w latach 1934–1939, w 1944 wydano ją po polsku w Meksyku, a w 1945 w Edynburgu.

Zmarł 9 lutego 1934 w Warszawie i pochowany został na Powązkach.

Biografia

• Danuta Tomczyk, Zydler Jan, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt pierwszy, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 1993, s. 99-100 – na podstawie źródeł:
• S. Żeromski, Dzienniki, Warszawa 1954, t. 2, s. 642;
• J. Manikow, Nauczyciel, „Stolica” 1988, nr 45, s. 24, portr.;
• Szkoła im. Stanisława Staszica w Warszawie 1906-1950, Warszawa 1988, s. 622.