Józef Róg

Józef Władysław Róg (ur. 17 marca 1883, zm. 19 grudnia 1947) – artysta rzeźbiarz.

Życiorys

Urodził się 17 marca 1883 w miejscowości Irządze k. Włoszczowy, jako syn Józefa i Józefy z Zarzyckich. Dzieje jego życia nie są w pełni znane. Nie udało się ustalić np. bliższych danych o rodzicach, nic nie wiemy o wykształceniu rzeźbiarza. Z trudnych do zweryfikowania przekazów rodzinnych wiemy, że był zamiłowanym podróżnikiem. W młodym wieku wyjechał na zachód Europy, pracował jako rzeźbiarz w Europie i Ameryce, m.in. przy renowacji Kaplicy Rockefellerów (?), zwiedził Azję, Europę, Amerykę Północną, a w Afryce – Egipt. Posiadł znajomość wielu języków, biegle posługiwał się angielskim, francuskim i rosyjskim. Prowadził wykopaliska (?) w Chinach, Tybecie i na Syberii. Wrócił do kraju na początku lat trzydziestych ubiegłego wieku i osiadł początkowo w Warszawie. Miał swój dom przy ul. Narbutta. Z Dalekiego Wschodu przywiózł do Polski pokaźne zbiory obrazów, rzeźb, tkanin i ceramiki. Były one w II RP wystawiane w jednym z muzeów Krakowa. Niestety, część z nich została w Warszawie skradziona i nigdy nie wróciła do właściciela.

Józef Władysław Róg silnie związany był z Polonią amerykańską i dlatego zainteresował się Warką, miejscem rodzinnym Kazimierza Pułaskiego. W roku 1935 zbudował w Warce, w dzielnicy Bielany, własny dom, w którym zamieszkał. Z myślą o turystach zagranicznych przystąpił do budowy w centrum miasta, przy ul. Niemojewskiej trzypiętrowego hotelu z częścią gastronomiczną. Wybuch II wojny światowej nie pozwolił mu zakończyć tej inwestycji. Po wojnie „dom Roga” stał się siedzibą wszystkich instytucji działających w mieście: gimnazjum (do 1 września 1945), kina „Przyjaźń”, następnie wrócił do spadkobiercy.

Po wyzwoleniu Józef Władysław Róg stanął na czele powołanego Komitetu Odbudowy Warki. Z jego inicjatywy wydano pierwsze pocztówki o Warce, poświęcone Piotrowi Wysockiemu i Kazimierzowi Pułaskiemu. Był współorganizatorem uroczystości 200. rocznicy urodzin Kazimierza Pułaskiego, w której (4 marca 1947 r.) udział wzięli ambasador USA i przedstawiciel polskiego rządu.

Nigdy nie założył własnej rodziny. Zmarł 19 grudnia 1947 na nowotwór krtani. Spoczywa na starym cmentarzu w Warce, w cieniu Krzyży Katyńskich. W zbiorach rodziny przechowywany jest zbiór jego pocztówek z całego świata i katalog dzieł sztuki, które przywiózł do kraju.

Bibliografia

• Władysław Gwardys, Róg Józef Władysław, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt trzynasty, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2005, s. 79-80 – na podstawie źródeł:
• Urząd Stanu Cywilnego w Warce: akt zgonu;
• Relacja siostrzenicy, Bożeny Falc.