1806
edycji
brak opisu edycji
(Utworzono nową stronę "'''Grójecka Kolej Dojazdowa''' (do 2004 r., obecnie jako '''Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa''') – wąskotorowa kolej turystyczna będąca aktualnie największą działającą koleją wąskotorową w okolicach Warszawy, z prześwitem toru 1000 mm. == Historia == === Pierwsze lata === Pierwsze wzmianki o planowanej budowie wąskotorowej kolei mającej połączyć podwarszawskie miejscowości ze stolicą pojawiły się w prasie w 1895 roku. Dwa lata później wy…") |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
'''Grójecka Kolej Dojazdowa''' (do 2004 r., obecnie jako '''Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa''') – wąskotorowa kolej turystyczna będąca aktualnie największą działającą koleją wąskotorową w okolicach Warszawy, z | '''Grójecka Kolej Dojazdowa''' (do 2004 r., obecnie jako '''Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa''') – wąskotorowa kolej turystyczna będąca aktualnie największą działającą koleją wąskotorową w okolicach Warszawy, z rozstawem toru wynoszącym 1000 mm. | ||
== Historia == | == Historia == | ||
=== Wprowadzenie === | |||
[[Grójec]] od stuleci był ważnym ośrodkiem położonym na uczęszczanych szlakach handlowych. W 1867 r. miasto zostało stolicą [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]]. Bliskość Warszawy powodowała, że intensyfikowały się z nią kontakty handlowe, kulturalne czy też administracyjne. Od czasu przeprowadzenia między Grójcem a warszawską metropolią drogi bitej, ten nadmolnicki ośrodek stał się jedną z pierwszych i ważniejszych stacji pocztowych. Stałą komunikację utrzymywały z Warszawą różne pojazdy, których właścicielami byli przedsiębiorcy żydowscy i karetka pocztowa. Mimo to stale odczuwało się brak dogodniejszych środków łączności między tymi dwoma ośrodkami. Wprawdzie już w roku 1900 istniał projekt przeprowadzenia kolejowej linii normalnotorowej z Warszawy przez Grójec do Radomia, ale pomysł nigdy nie doczekał się realizacji. | |||
=== Pierwsze lata === | === Pierwsze lata === | ||
| Linia 7: | Linia 10: | ||
Przez kilka lat trasę linii dowozowej na terenie miasta Warszawy kilkakrotnie zmieniano, aż w roku 1903 zamknięto ją. W roku 1911 powstało Towarzystwo Akcyjne Warszawskich Dróg Żelaznych Podjazdowych z kapitałem belgijskim, wtedy otworzono nową stację towarową przeładunkową oraz uruchomiono linię dowozową. W rok później rozpoczęto budowę linii z Gołkowa przez [[Grójec]] do [[Jasieniec|Jasieńca]], a otworzono ją w roku 1914. | Przez kilka lat trasę linii dowozowej na terenie miasta Warszawy kilkakrotnie zmieniano, aż w roku 1903 zamknięto ją. W roku 1911 powstało Towarzystwo Akcyjne Warszawskich Dróg Żelaznych Podjazdowych z kapitałem belgijskim, wtedy otworzono nową stację towarową przeładunkową oraz uruchomiono linię dowozową. W rok później rozpoczęto budowę linii z Gołkowa przez [[Grójec]] do [[Jasieniec|Jasieńca]], a otworzono ją w roku 1914. | ||
Wybudowana od podstaw stacja kolejowa w Grójcu, położona we wschodniej części miasta miała dwie bocznice: jedna wiodła do odległego od Grójca o 9 km Jasieńca, a druga do fabryki maszyn Tadeusza Leżańskiego, gdzie kończyła się przy ulicy J. Piłsudskiego, w miejscu gdzie dziś wznosi się budynek Urzędu Gminy i Miasta. | |||
Stacja początkowa w Warszawie znajdowała się w okolicach dzisiejszego Pałacu Kultury i Nauki, a nieco później - na Placu Unii Lubelskiej. Stąd właśnie - wzdłuż ulicy Puławskiej przez Wierzbno, Służewiec, Imielin, Grabów, Pyry, Iwiczną (tu znajdowało się odgałęzienie do Skolimowa), Piaseczno (stąd z kolei wiodła linia do Góry Kalwarii), Gołków, Tarczyn – jechało się wprost do Grójca. | |||
=== I wojna światowa === | === I wojna światowa === | ||
| Linia 21: | Linia 28: | ||
=== Okres powojenny === | === Okres powojenny === | ||
W roku 1949 kolej została przejęta przez PKP. Trzy lata później zamknięto i rozebrano odcinek Rozjazd Oborski - Konstancin. W roku 1958 otworzono wojskową bocznicę w Nowym Mieście oraz bocznicę do stacji paliw MON w Piasecznie, dzięki czemu przewozy towarowe na Grójeckiej Kolei Dojazdowej rosły. W 1966 roku zawieszono ruch pasażerski na odcinku Grójec - Jasieniec, który zlikwidowano cztery lata później. | W roku 1949 kolej została przejęta przez PKP. Trzy lata później zamknięto i rozebrano odcinek Rozjazd Oborski - Konstancin. W roku 1958 otworzono wojskową bocznicę w Nowym Mieście oraz bocznicę do stacji paliw MON w Piasecznie, dzięki czemu przewozy towarowe na Grójeckiej Kolei Dojazdowej rosły. W 1966 roku zawieszono ruch pasażerski na odcinku Grójec - Jasieniec, który zlikwidowano cztery lata później. | ||
Schyłek kolejki przypada na lata siedemdziesiąte. Burzliwy rozwój komunikacji autobusowej dość skutecznie wyparł skromny i dość już zniszczony tabor kolejowy. Zmniejszyła się ilość kursów i pasażerów. Rozważano wówczas, czy nie zlikwidować tej zasłużonej dla regionu - jedynej w Polsce poza pomorską - linii kolejowej o szerokości torów 1000 mm. Należy dodać, że najpopularniejszym rozstawem szyn dla kolejek wąskotorowych jest szerokość 750 mm, bywają również kolejki o szerokości 600 mm jak żnińska oraz 785 mm jak kolejki górnośląskie. Wspomniany pomysł zlikwidowania kolejki grójeckiej nie został zrealizowany. | |||
Rok 1973 to całkowite wprowadzenie trakcji spalinowej w miejsce parowej. Trzy lata później używano już wagonów transporterów. W roku 1988 zawieszono przewozy pasażerskie na odcinku z Grójca do Nowego Miasta, zaś na pozostałym odcinku ruch osobowy prowadzony był do roku 1991. W 1994 roku Grójecka Kolej Dojazdowa została wpisana do rejestru zabytków. W roku 1996 zamknięto ruch towarowy. | Rok 1973 to całkowite wprowadzenie trakcji spalinowej w miejsce parowej. Trzy lata później używano już wagonów transporterów. W roku 1988 zawieszono przewozy pasażerskie na odcinku z Grójca do Nowego Miasta, zaś na pozostałym odcinku ruch osobowy prowadzony był do roku 1991. W 1994 roku Grójecka Kolej Dojazdowa została wpisana do rejestru zabytków. W roku 1996 zamknięto ruch towarowy. | ||