1806
edycji
brak opisu edycji
Nie podano opisu zmian |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 16: | Linia 16: | ||
W czasie kampanii wrześniowej 1939 r. pobliski las krótko służył żołnierzom Wojska Polskiego, następnie Wehrmachtowi. W latach okupacji niemieckiej (1939-1945) niektórzy mieszkańcy wsi uczestniczyli w działalności konspiracji niepodległościowej, w szeregach [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]], [[Bataliony Chłopskie|Batalionów Chłopskich]] lub [[Gwardia Ludowa|Gwardii Ludowej]]. 13 grudnia 1943 r. we wsi rozstrzelano pięciu Polaków. Miejsce to upamiętnia kapliczka. U schyłku okupacji (1944/1945) w pobliskim lesie, graniczącym ze wsią (ok. 80 ha) Niemcy zbudowali okopy, rowy strzeleckie, zapory przeciwczołgowe, składy amunicji dla potrzeb przyczółka warecko-magnuszewskiego. Pociski te do dziś (stan na 2006 r.) nie do końca zostały rozbrojone, wywiezione i zniszczone. | W czasie kampanii wrześniowej 1939 r. pobliski las krótko służył żołnierzom Wojska Polskiego, następnie Wehrmachtowi. W latach okupacji niemieckiej (1939-1945) niektórzy mieszkańcy wsi uczestniczyli w działalności konspiracji niepodległościowej, w szeregach [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]], [[Bataliony Chłopskie|Batalionów Chłopskich]] lub [[Gwardia Ludowa|Gwardii Ludowej]]. 13 grudnia 1943 r. we wsi rozstrzelano pięciu Polaków. Miejsce to upamiętnia kapliczka. U schyłku okupacji (1944/1945) w pobliskim lesie, graniczącym ze wsią (ok. 80 ha) Niemcy zbudowali okopy, rowy strzeleckie, zapory przeciwczołgowe, składy amunicji dla potrzeb przyczółka warecko-magnuszewskiego. Pociski te do dziś (stan na 2006 r.) nie do końca zostały rozbrojone, wywiezione i zniszczone. | ||
Po wyzwoleniu Ryszek i [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]] (przez Armię Czerwoną i sprzymierzone z nią Wojsko Polskie) spod okupacji niemieckiej, nie wszyscy uznali nowo organizujące się władze Tymczasowego Rządu RP, m.in. ze względu na sposób jej zdobycia przez [[Polska Partia Robotnicza|Polską Partię Robotniczą]] przy pomocy Armii Czerwonej oraz metody jej sprawowania (aresztowania, deportacje członków Armii Krajowej na Syberię), działań Urzędu Bezpieczeństwa. W wyniku zbrojnej, konspiracyjnej, antykomunistycznej działalności [[Ruch Oporu Armii Krajowej|Ruchu Oporu Armii Krajowej]] | Po wyzwoleniu Ryszek i [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]] (przez Armię Czerwoną i sprzymierzone z nią Wojsko Polskie) spod okupacji niemieckiej, nie wszyscy uznali nowo organizujące się władze Tymczasowego Rządu RP, m.in. ze względu na sposób jej zdobycia przez [[Polska Partia Robotnicza|Polską Partię Robotniczą]] przy pomocy Armii Czerwonej oraz metody jej sprawowania (aresztowania, deportacje członków Armii Krajowej na Syberię), działań Urzędu Bezpieczeństwa. W wyniku zbrojnej, konspiracyjnej, antykomunistycznej działalności [[Ruch Oporu Armii Krajowej|Ruchu Oporu Armii Krajowej]] i innych ugrupowań w Ryszkach zginęli m.in.: rolnik Władysław Chrzanowski (ur. 1900), syn Antoniego zastrzelony został 10 października 1945 przez bliżej nieznane antykomunistyczne ugrupowanie, Leonard Bijakowski, ur. 4 grudnia 1887 w Zawodach, w czasie okupacji członek Armii Krajowej, wzorowy nauczyciel, kierownik szkoły. Ponieważ po 1945 opowiedział się po stronie lewicy, 21 grudnia 1948 został skrycie zastrzelony na podwórzu szkoły. | ||
W 1978 roku wieś miała 109 mieszkańców, w tym 52 mężczyzn, 32 gospodarstwa rolne, 218 ha użytków rolnych, jeden telefon (u sołtysa), przystanek PKS, OSP, remizę, 4 km drogi o powierzchni gruntowej. | W 1978 roku wieś miała 109 mieszkańców, w tym 52 mężczyzn, 32 gospodarstwa rolne, 218 ha użytków rolnych, jeden telefon (u sołtysa), przystanek PKS, OSP, remizę, 4 km drogi o powierzchni gruntowej. | ||
| Linia 27: | Linia 27: | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
* [[Zdzisław Szeląg]], ''Ryszki'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt czternasty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2006, s. 79-82 – na podstawie źródeł: | |||
* Bronisław Chlebowski, ''Ryszki''; ''Rytomoczydła'' [w:] ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. 10, Warszawa 1889, s. 115, 117; | |||
* ''Alfawitnyj spisok nasielennych punktov warszawskoj guberni'', Warszawa 1912, s. 297; | |||
* ''Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r i innych źródeł'', t. 1: ''Miasto stołeczne Warszawa i województwo warszawskie'', Warszawa 1925, s. 47; | |||
* ''Badanie wyposażenia miast, gmin i miejscowości wiejskich w podstawowe placówki i urządzenia. Województwo radomskie 1978'', Warszawa 1979, s. 116; | |||
* „Dziennik Urzędowy Województwa Warszawskiego” 1927, nr 9: 30 września, poz. 157, s. 10-11 [Wpis do rejestru OSP]; | |||
* Sylwester Jeż, ''Środowisko pastoralne w parafii Boglewice do 1945 r.'', Lublin 1990, s. 193. Praca dyplomowa; | |||
* Urszula Bijak, ''Nazwy miejscowe powiatu grójeckiego. Słownik historyczno-etymologiczny'', Grójec 2001, s. 89; | |||
* ks. Grzegorz Kalwarczyk, ''O Nowej Wsi i budowniczych kościołów trochę historii'', Warszawa 2003, s. 35; | |||
* Albert Katana, ''Strefa rażenia'' [Działania OSP przy oczyszczaniu i lokalizacji niewypałów], „Kurier Południowy” 2004, nr 10 (58): 11-24 czerwca, s. 5. | |||
[[Kategoria:Miejscowości]] | |||