Antoni Dębski: Różnice pomiędzy wersjami

Wersja z 23:42, 5 mar 2024

Antoni Dębski (ur. 12 grudnia 1911 w Józefowicach, zm. 3 maja 1970 tamże) — działacz ruchu ludowego, organizator i komendant Batalionów Chłopskich w Obwodzie obejmującym ówczesny powiat grójecki, nazwisko okupacyjne „Bronisław Lasocki”.

Życiorys

Urodził się w rodzinie chłopskiej 12 grudnia 1911 roku w Józefowicach (gmina Tarczyn, powiat Grójec). Ukończył sześć klas gimnazjum księży salezjanów w Różanym Stoku k. Dąbrowy Białostockiej oraz kurs dla głównych księgowych „Społem”. Od 1934 członek Związku Młodzieży Wiejskiej Rzeczpospolitej Polskiej (ZMW RP) i Stronnictwa Ludowego (SL), w latach 1935-1936 prezes Związku Sąsiedzkiego ZMW RP w Komornikach koło Tarczyna. W latach 1937-1939 sekretarz Zarządu Powiatowego Stronnictwa Ludowego w Grójcu, od 1939 pierwszy wiceprezes Zarządu Powiatowego. Za odczytanie rezolucji strajkowej w dniu Święta Ludowego, 15 sierpnia 1937 sąd wymierzył mu karę czterech miesięcy więzienia z zawieszeniem na 2 lata. W 1937 współorganizował strajk chłopski w powiecie grójeckim (m.in. wstrzymanie dostaw żywności), za co skazany został na 6 miesięcy pozbawienia wolności.

W czasie okupacji hitlerowskiej pracował w Kasie Spółdzielczej im. Stefczyka w Grójcu, w której był członkiem Zarządu, a od 1 marca 1944 w Banku Spółdzielczym w Grójcu. Prawdopodobnie w połowie 1940 wstąpił do Stronnictwa Ludowego „Roch" (Ruch Oporu Chłopów) oraz w pierwszej połowie 1942 wszedł w skład Powiatowego Kierownictwa Stronnictwa Ludowego „Roch", które przed 15 kwietnia 1942 wybrało go Komendantem Batalionów Chłopskich Obwodu Grójec. nr 8, okręg II. Biuro Informacji i Propagandy Armii Krajowej Obwodu Grójec w raporcie z 22 października 1943 scharakteryzowało go jako „człowieka o żołnierskiej duszy i ideowca”. Od końca 1942 do późnej jesieni 1944 należał do komitetu redakcyjnego konspiracyjnej gazetki SL „Roch" – „Kłosy". W końcu 1942 wszedł w skład Delegatury Powiatowej Rządu RP na Kraj. Pełnił w niej funkcję komendanta (inspektora) Straży Samorządowej. W czasie powstania warszawskiego wziął udział w akcji niesienia pomocy walczącej ludności, a potem wysiedlonej ze stolicy. W październiku 1944 w jego mieszkaniu w Tarczynie odbyła się narada centralnych i terenowych działaczy Stronnictwa Ludowego „Roch" z udziałem m.in.: Kazimierza Banacha, Stanisława Kotera, Tadeusza Ilczuka, Stanisława Kasperlika, Tadeusza Wyrzykowskiego, Hieronima Ligockiego, na której powołano nowe kierownictwo odpowiedzialne za działalność w powiatach znajdujących się jeszcze pod okupacją hitlerowską. Powierzono mu wówczas funkcję skarbnika.

Po wyzwoleniu powiatu spod okupacji wstąpił do odrodzonego Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici” i Polskiego Stronnictwa Ludowego; 7 października 1945 na zjeździe powiatowym PSL w Grójcu złożył sprawozdanie z działalności Batalionów Chłopskich w powiecie, które wraz z innymi załącznikami przekazał do archiwum Stronnictwa. Pełnił wówczas funkcję 1 wiceprezesa Zarządu Powiatowego PSL. W 1947 był urzędującym sekretarzem Wojewódzkiego Zarządu PSL w Warszawie. Od 1947 pracował w spółdzielczości samopomocowej w Łodzi i województwie łódzkim, od 1961 w Centralnym Związku Spółdzielczości Pracy w Warszawie, następnie w Zarządzie Głównym Towarzystwa Krzewienia Wiedzy Praktycznej.

Zmarł 3 maja 1970 w Józefowicach; pochowany na cmentarzu parafialnym w Tarczynie.

Bibliografia

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
 Urodził się w rodzinie chłopskiej 12 grudnia 1911 roku w Józefowicach (gmina Tarczyn, [[Powiat grójecki|powiat Grójec]]). Ukończył sześć klas gimnazjum księży salezjanów w Różanym Stoku k. Dąbrowy Białostockiej oraz kurs dla głównych księgowych „Społem”. Od 1934 członek [[Związek Młodzieży Wiejskiej Rzeczpospolitej Polskiej|Związku Młodzieży Wiejskiej Rzeczpospolitej Polskiej]] (ZMW RP) i [[Stronnictwo Ludowe|Stronnictwa Ludowego]] (SL), w latach 1935-1936 prezes Związku Sąsiedzkiego ZMW RP w Komornikach koło [[Tarczyn|Tarczyna]]. W latach 1937-1939 sekretarz Zarządu Powiatowego Stronnictwa Ludowego w [[Grójec|Grójcu]], od 1939 pierwszy wiceprezes Zarządu Powiatowego. Za odczytanie rezolucji strajkowej w dniu Święta Ludowego, 15 sierpnia 1937 sąd wymierzył mu karę czterech miesięcy więzienia z zawieszeniem na 2 lata. W 1937 współorganizował [[Strajk chłopski w 1937 roku|strajk chłopski]] w powiecie grójeckim (m.in. wstrzymanie dostaw żywności), za co skazany został na 6 miesięcy pozbawienia wolności.
-W czasie okupacji hitlerowskiej pracował w [[Kasa Spółdzielcza im. Stefczyka w Grójcu|Kasie Spółdzielczej im. Stefczyka w Grójcu]], w której był członkiem Zarządu, a od 1 marca 1944 w [[Bank Spółdzielczy w Grójcu|Banku Spółdzielczym w Grójcu]]. Prawdopodobnie w połowie 1940 wstąpił do Stronnictwa Ludowego „Roch" ([[Ruch Oporu Chłopów]]) oraz w pierwszej połowie 1942 wszedł w skład Powiatowego Kierownictwa Stronnictwa Ludowego „Roch", które przed 15 kwietnia 1942 wybrało go Komendantem [[Bataliony Chłopskie|Batalionów Chłopskich Obwodu Grójec]]. nr 8, okręg II. Biuro Informacji i Propagandy Armii Krajowej (AK) Obwodu Grójec w raporcie z 22 października 1943 scharakteryzowało go jako „człowieka o żołnierskiej duszy i ideowca”. Od końca 1942 do późnej jesieni 1944 należał do komitetu redakcyjnego konspiracyjnej gazetki SL „Roch" – „[[Kłosy]]". W końcu 1942 wszedł w skład [[Delegatura Powiatowa Rządu RP na Kraj|Delegatury Powiatowej Rządu RP na Kraj]]. Pełnił w niej funkcję komendanta (inspektora) [[Straż Samorządowa|Straży Samorządowej]]. W czasie powstania warszawskiego wziął udział w akcji niesienia pomocy walczącej ludności, a potem wysiedlonej ze stolicy. W październiku 1944 w jego mieszkaniu w [[Tarczyn|Tarczynie]] odbyła się narada centralnych i terenowych działaczy Stronnictwa Ludowego „Roch" z udziałem m.in.: Kazimierza Banacha, Stanisława Kotera, Tadeusza Ilczuka, Stanisława Kasperlika, Tadeusza Wyrzykowskiego, Hieronima Ligockiego, na której powołano nowe kierownictwo odpowiedzialne za działalność w powiatach znajdujących się jeszcze pod okupacją hitlerowską. Powierzono mu wówczas funkcję skarbnika.
+W czasie okupacji hitlerowskiej pracował w [[Kasa Spółdzielcza im. Stefczyka w Grójcu|Kasie Spółdzielczej im. Stefczyka w Grójcu]], w której był członkiem Zarządu, a od 1 marca 1944 w [[Bank Spółdzielczy w Grójcu|Banku Spółdzielczym w Grójcu]]. Prawdopodobnie w połowie 1940 wstąpił do Stronnictwa Ludowego „Roch" ([[Ruch Oporu Chłopów]]) oraz w pierwszej połowie 1942 wszedł w skład Powiatowego Kierownictwa Stronnictwa Ludowego „Roch", które przed 15 kwietnia 1942 wybrało go Komendantem [[Bataliony Chłopskie|Batalionów Chłopskich Obwodu Grójec]]. nr 8, okręg II. Biuro Informacji i Propagandy [[Obwód Grójec Armii Krajowej|Armii Krajowej Obwodu Grójec]] w raporcie z 22 października 1943 scharakteryzowało go jako „człowieka o żołnierskiej duszy i ideowca”. Od końca 1942 do późnej jesieni 1944 należał do komitetu redakcyjnego konspiracyjnej gazetki SL „Roch" – „[[Kłosy]]". W końcu 1942 wszedł w skład [[Delegatura Powiatowa Rządu RP na Kraj|Delegatury Powiatowej Rządu RP na Kraj]]. Pełnił w niej funkcję komendanta (inspektora) [[Straż Samorządowa|Straży Samorządowej]]. W czasie powstania warszawskiego wziął udział w akcji niesienia pomocy walczącej ludności, a potem wysiedlonej ze stolicy. W październiku 1944 w jego mieszkaniu w [[Tarczyn|Tarczynie]] odbyła się narada centralnych i terenowych działaczy Stronnictwa Ludowego „Roch" z udziałem m.in.: Kazimierza Banacha, Stanisława Kotera, Tadeusza Ilczuka, Stanisława Kasperlika, Tadeusza Wyrzykowskiego, Hieronima Ligockiego, na której powołano nowe kierownictwo odpowiedzialne za działalność w powiatach znajdujących się jeszcze pod okupacją hitlerowską. Powierzono mu wówczas funkcję skarbnika.
-Po wyzwoleniu powiatu spod okupacji wstąpił do odrodzonego [[Związek Młodzieży Wiejskiej Rzeczpospolitej Polskiej|Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici”]] i Polskiego Stronnictwa Ludowego; 7 października 1945 na zjeździe powiatowym PSL w Grójcu złożył sprawozdanie z działalności Batalionów Chłopskich w powiecie, które wraz z innymi załącznikami przekazał do archiwum Stronnictwa. Pełnił wówczas funkcję 1 wiceprezesa ZP PSL. W 1947 był urzędującym sekretarzem Wojewódzkiego Zarządu PSL w Warszawie. Od 1947 pracował w spółdzielczości samopomocowej w Łodzi i woj. łódzkim, od 1961 w Centralnym Związku Spółdzielczości Pracy w Warszawie, następnie w Zarządzie Głównym Towarzystwa Krzewienia Wiedzy. Praktycznej.
+Po wyzwoleniu powiatu spod okupacji wstąpił do odrodzonego [[Związek Młodzieży Wiejskiej Rzeczpospolitej Polskiej|Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici”]] i [[Polskie Stronnictwo Ludowe|Polskiego Stronnictwa Ludowego]]; 7 października 1945 na zjeździe powiatowym PSL w Grójcu złożył sprawozdanie z działalności Batalionów Chłopskich w powiecie, które wraz z innymi załącznikami przekazał do archiwum Stronnictwa. Pełnił wówczas funkcję 1 wiceprezesa Zarządu Powiatowego PSL. W 1947 był urzędującym sekretarzem Wojewódzkiego Zarządu PSL w Warszawie. Od 1947 pracował w spółdzielczości samopomocowej w Łodzi i województwie łódzkim, od 1961 w Centralnym Związku Spółdzielczości Pracy w Warszawie, następnie w Zarządzie Głównym Towarzystwa Krzewienia Wiedzy Praktycznej.
-Zmarł 3 V 1970 w Józefowicach; pochowany na cmentarzu parafialnym w Tarczynie.
+Zmarł 3 maja 1970 w Józefowicach; pochowany na cmentarzu parafialnym w Tarczynie.
 == Bibliografia ==
 {{DEFAULTSORT:Dębski, Antoni}}
 [[Kategoria:Działacze społeczni]]