1806
edycji
brak opisu edycji
Nie podano opisu zmian |
Nie podano opisu zmian |
||
| (Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
'''Powiat grójecki''' – powiat w Polsce (województwo mazowieckie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto [[Grójec]]. | '''Powiat grójecki''' – powiat w Polsce (województwo mazowieckie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto [[Grójec]]. | ||
Położony jest na pograniczu Wysoczyzny Rawskiej i Równiny Warszawskiej (Nizina Mazowiecka), 45 km na południe od Warszawy. Obszar powiatu stanowią niziny z dużymi deniwelacjami terenu. Powiat zajmuje powierzchnię 1268,82 km<sup>2</sup>, liczba ludności wynosi ogółem 97 979 osób (stan na 31.12.2020 r.). | |||
Powiat grójecki graniczy z powiatami: białobrzeskim, kozienickim, garwolińskim, otwockim, piaseczyńskim, pruszkowskim, grodziskim, żyrardowskim, tomaszowskim, rawskim, opoczyńskim i przysuskim. | |||
Naturalne granice administracyjne wytyczają od wschodu rzeka Wisła, a od południa rzeka [[Pilica]] (pozostałe granice są granicami sztucznymi). Główną sieć wodną tworzy rzeka [[Pilica]] i [[Jeziorka]] wraz z dopływami. | |||
Powiat grójecki leży w malowniczej krainie największego w kraju i Europie zwartego rejonu sadowniczego. Dogodne położenie na przecięciu najważniejszych arterii drogowych i linii kolejowych naszego kraju sprawia, że powiat grójecki (podobnie jak całe województwo mazowieckie) posiada dobrze rozwiniętą sieć komunikacyjną. | |||
== Obecny podział administracyjny == | == Obecny podział administracyjny == | ||
| Linia 11: | Linia 19: | ||
== Historia == | == Historia == | ||
. | Do połowy XIII w. Grójec pełnił nadrzędne funkcje w organizacji państwowej (np. gród kasztelański) i kościelnej (kolegiata). Pozycji nie utracił nawet po przeniesieniu ośrodka władzy do [[Czersk|Czerska]]. Powiat grójecki zawsze obejmował znaczną cześć dawnej Ziemi Czerskiej, terenu niezwykle ważnego dla historii Mazowsza. Od XIV w. aż do upadku Polski w końcu XVIII w. Grójec był siedzibą powiatu grójeckiego, wchodzącego w skład ziemi czerskiej, podobnie jak powiaty warecki, czerski i garwoliński (od XVI do XVII w. ziemia czerska należała do Województwa Mazowieckiego). Upadek Polski w końcu XVIII w. i zabory zdeterminowały dalsze dzieje lokalno-regionalnej społeczności Grójca. | ||
W sensie administracyjnym nowoczesny powiat grójecki powstał w 1867 jako część Guberni Warszawskiej (o powierzchni 979 km<sup>2</sup> z 46.812 mieszkańcami). Po uzyskaniu przez Polskę niepodległości - w dwudziestoleciu międzywojennym (1918-1939) powiat wchodził w skład województwa warszawskiego z czasów Rzeczypospolitej Szlacheckiej (o powierzchni 1699 km<sup>2</sup> z 127 058 mieszkańcami). Podczas II wojny światowej powiat grójecki, w tych samych granicach, znalazł się w obrębie Generalnego Gubernatorstwa w dystrykcie warszawskim. Administracją powiatu kierował Starosta (Kreishauptmann). | |||
W 1975 zlikwidowano w Polsce powiaty. Większość gmin byłego powiatu grójeckiego weszła w skład utworzonego wówczas województwa radomskiego. Wstępem do przywrócenia powiatów było powołanie w 1990 urzędów rejonowych. Urząd Rejonowy w Grójcu obejmował gminy: [[Gmina Belsk Duży|Belsk Duży]], [[Gmina Błędów|Błędów]], [[Gmina Chynów|Chynów]], [[Gmina Goszczyn|Goszczyn]], [[Gmina Grójec|Grójec]], [[Gmina Jasieniec|Jasieniec]], [[Gmina Mogielnica|Mogielnica]], [[Gmina Nowe Miasto nad Pilicą|Nowe Miasto nad Pilicą]], [[Gmina Pniewy|Pniewy]], [[Gmina Promna|Promna]] i [[Gmina Warka|Warka]]. 1 stycznia 1999 r. po reformie administracyjnej, Grójec wszedł w skład województwa mazowieckiego z siedzibą w Warszawie. | |||
== Herb powiatu grójeckiego == | == Herb powiatu grójeckiego == | ||
'''Herb powiatu grójeckiego''' to półokrągła tarcza trójdzielna w odwróconą literę ''T''. | '''Herb powiatu grójeckiego''' to półokrągła tarcza trójdzielna w odwróconą literę ''T''. | ||