1806
edycji
brak opisu edycji
Nie podano opisu zmian |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 36: | Linia 36: | ||
Bibliotekę w różnych latach prowadziły m.in.: H. Machowska (1927–?), Jadwiga Iwanicka (1934–1939), Cecylia Łukowska (1934–1939). | Bibliotekę w różnych latach prowadziły m.in.: H. Machowska (1927–?), Jadwiga Iwanicka (1934–1939), Cecylia Łukowska (1934–1939). | ||
Grójeckie koło Polskiej Macierzy Szkolnej odegrało znaczącą rolę w rozwoju organizacji na terenie powiatu. Prowadziło ono [[Żeńska Szkoła Powiatowa|Żeńską Szkołę Powiatową]] (1919/1920), a w latach 1927–1930 [[Publiczna Szkoła Podstawowa im. Wojciecha i Anieli Górskich|Publiczną Szkołę Powszechną (dziś Podstawową) im. Wojciecha i Anieli Małżonków Górskich]]. 9 czerwca 1927 z inicjatywy skarbnika [[Bolesław Łukowski|Bolesława Łukowskiego]] (1872–1945), głównego księgowego, potem dyrektora Syndykatu Rolniczego, przeznaczono 1000 zł na zorganizowanie czytelń w [[Błędów|Błędowie]], [[Goszczyn|Goszczynie]], [[Góra Kalwaria|Górze Kalwarii]], [[Mogielnica|Mogielnicy]]. Do urządzenia jej w Błędowie, w wyniku kompromisu (były różnice zdań), zaproszono Eleonorę (?) Stankiewiczową, żonę Witolda, właściciela błędowskiego majątku, w [[Goszczyn|Goszczynie]] Sikorskiego (prawdopodobnie Zenona, sekretarza gminy), [[Józef Orzechowski|Józefa Orzechowskiego]] (1885–1970), byłego posła na sejm (1919) z listy Związku Ludowo-Narodowego i bliżej nieznaną dziś Węclównę; w [[Mogielnica|Mogielnicy]] ks. proboszcza Wacława Wolskiego (1886–1955), lekarza Antoniego Orlewicza, Lucjana Zdybiewskiego, kierownika szkoły. Publikowane przez Zarząd Główny Polskiej Macierzy Szkolnej sprawozdania roczne wskazują, że w ówczesnym [[Powiat grójecki|powiecie grójeckim]] powołano koła w [[Błędów|Błędowie]], [[Góra Kalwaria|Górze Kalwarii]], [[Mogielnica|Mogielnicy]], [[Warka|Warce]]. Pozostawały one pod opieką koła grójeckiego („koła opiekuńcze”). Oprócz [[Grójec|Grójca]], stałą bibliotekę posiadała tylko [[Warka]]. Przez pewien czas opiekował się nią [[Władysław Janus]] (1896–1977), nauczyciel, prezes Oddziału Powiatowego [[Związek Nauczycielstwa Polskiego|Związku Nauczycielstwa Polskiego]] (1932–1939), współredaktor miesięcznika społeczno-oświatowego i gospodarczego „[[Echo Grójeckie]]”. W 1930 biblioteka w Warce posiadała 127 woluminów; 15 czytelników i bliżej nieznaną liczbę wypożyczeń, w latach następnych odpowiednio: w 1936 – 127, 5, 115, w 1937 – 472, 17, 215. | Grójeckie koło Polskiej Macierzy Szkolnej odegrało znaczącą rolę w rozwoju organizacji na terenie powiatu. Prowadziło ono [[Żeńska 4-Klasowa Szkoła Powiatowa w Grójcu|czteroklasową Żeńską Szkołę Powiatową w Grójcu]] (1919/1920), a w latach 1927–1930 [[Publiczna Szkoła Podstawowa im. Wojciecha i Anieli Górskich|Publiczną Szkołę Powszechną (dziś Podstawową) im. Wojciecha i Anieli Małżonków Górskich]]. 9 czerwca 1927 z inicjatywy skarbnika [[Bolesław Łukowski|Bolesława Łukowskiego]] (1872–1945), głównego księgowego, potem dyrektora Syndykatu Rolniczego, przeznaczono 1000 zł na zorganizowanie czytelń w [[Błędów|Błędowie]], [[Goszczyn|Goszczynie]], [[Góra Kalwaria|Górze Kalwarii]], [[Mogielnica|Mogielnicy]]. Do urządzenia jej w Błędowie, w wyniku kompromisu (były różnice zdań), zaproszono Eleonorę (?) Stankiewiczową, żonę Witolda, właściciela błędowskiego majątku, w [[Goszczyn|Goszczynie]] Sikorskiego (prawdopodobnie Zenona, sekretarza gminy), [[Józef Orzechowski|Józefa Orzechowskiego]] (1885–1970), byłego posła na sejm (1919) z listy Związku Ludowo-Narodowego i bliżej nieznaną dziś Węclównę; w [[Mogielnica|Mogielnicy]] ks. proboszcza Wacława Wolskiego (1886–1955), lekarza Antoniego Orlewicza, Lucjana Zdybiewskiego, kierownika szkoły. Publikowane przez Zarząd Główny Polskiej Macierzy Szkolnej sprawozdania roczne wskazują, że w ówczesnym [[Powiat grójecki|powiecie grójeckim]] powołano koła w [[Błędów|Błędowie]], [[Góra Kalwaria|Górze Kalwarii]], [[Mogielnica|Mogielnicy]], [[Warka|Warce]]. Pozostawały one pod opieką koła grójeckiego („koła opiekuńcze”). Oprócz [[Grójec|Grójca]], stałą bibliotekę posiadała tylko [[Warka]]. Przez pewien czas opiekował się nią [[Władysław Janus]] (1896–1977), nauczyciel, prezes Oddziału Powiatowego [[Związek Nauczycielstwa Polskiego|Związku Nauczycielstwa Polskiego]] (1932–1939), współredaktor miesięcznika społeczno-oświatowego i gospodarczego „[[Echo Grójeckie]]”. W 1930 biblioteka w Warce posiadała 127 woluminów; 15 czytelników i bliżej nieznaną liczbę wypożyczeń, w latach następnych odpowiednio: w 1936 – 127, 5, 115, w 1937 – 472, 17, 215. | ||
Książki z bibliotek Polskiej Macierzy Szkolnej docierały głównie do mieszkańców miast, rzadziej wsi. W obu środowiskach korzystać z nich mogli tylko umiejący czytać. Przed 1 września 1939 r. 23% ludności powiatu (23 636 osób) w wieku ponad 10 lat było analfabetami. Grójeckie Koło Polskiej Macierzy Szkolnej sporadycznie podejmowało próby dotarcia do mieszkańców wsi. Tak np. w roku 1927 puściło w obieg 8 kompletów książek z biblioteki ruchomej, które skierowano do ówczesnych gmin: Czersk, Drwalew, Jazgarzew, Kąty, Konary, Konie, Lipie, Nowa Wieś. Jaki był profil tematyczny wysłanych książek nie wiadomo. Prawdopodobnie były to opowiastki ludowe i książeczki o tematyce religijnej i gospodarczej. | Książki z bibliotek Polskiej Macierzy Szkolnej docierały głównie do mieszkańców miast, rzadziej wsi. W obu środowiskach korzystać z nich mogli tylko umiejący czytać. Przed 1 września 1939 r. 23% ludności powiatu (23 636 osób) w wieku ponad 10 lat było analfabetami. Grójeckie Koło Polskiej Macierzy Szkolnej sporadycznie podejmowało próby dotarcia do mieszkańców wsi. Tak np. w roku 1927 puściło w obieg 8 kompletów książek z biblioteki ruchomej, które skierowano do ówczesnych gmin: Czersk, Drwalew, Jazgarzew, Kąty, Konary, Konie, Lipie, Nowa Wieś. Jaki był profil tematyczny wysłanych książek nie wiadomo. Prawdopodobnie były to opowiastki ludowe i książeczki o tematyce religijnej i gospodarczej. | ||
| Linia 93: | Linia 93: | ||
* Jan Garwoliński (1861–1946) ks. proboszcz i dziekan, członek zarządu, potem zastępca przewodniczącego; | * Jan Garwoliński (1861–1946) ks. proboszcz i dziekan, członek zarządu, potem zastępca przewodniczącego; | ||
* [[Zbigniew Tadeusz Hanke]] (1905–1945), od 1936 sędzia Sądu Grodzkiego w [[Grójec|Grójcu]] i wiceprezes koła; | * [[Zbigniew Tadeusz Hanke]] (1905–1945), od 1936 sędzia Sądu Grodzkiego w [[Grójec|Grójcu]] i wiceprezes koła; | ||
* Jadwiga lwanicka, członek zarządu Koła Powiatowego [[Stowarzyszenie Chrześcijańsko-Narodowe Szkół Powszechnych|Stowarzyszenia Chrześcijańsko-Narodowego Szkół Powszechnych]] oraz członek zarządu Polskiej Macierzy Szkolnej i bibliotekarka; | * Jadwiga lwanicka, członek zarządu Koła Powiatowego [[Stowarzyszenie Chrześcijańsko-Narodowe Nauczycielstwa Szkół Powszechnych w Polsce. Koło Powiatowe w Grójcu|Stowarzyszenia Chrześcijańsko-Narodowego Szkół Powszechnych]] oraz członek zarządu Polskiej Macierzy Szkolnej i bibliotekarka; | ||
* [[Władysław Feliks Kamiński]] (1844–1935), rejent, członek zarządu (1907–1908); | * [[Władysław Feliks Kamiński]] (1844–1935), rejent, członek zarządu (1907–1908); | ||
* [[Wacław Skarbimir Laskowski]] (1892–1940), nauczyciel gimnazjum, autor pierwszego szkicu o Grójcu, przewodniczący koła (1920); | * [[Wacław Skarbimir Laskowski]] (1892–1940), nauczyciel gimnazjum, autor pierwszego szkicu o Grójcu, przewodniczący koła (1920); | ||